Cánh diều 2016: Thiếu vắng những tác phẩm xuất sắc và có chiều sâu

(Cinet)- “Sài Gòn: Anh yêu em” và “Zippo, mù tạt và em” đã được xướng tên ở hai hạng mục quan trọng nhất là phim điện ảnh và phim truyền hình xuất sắc tại Cánh diều 2016.

Cánh diều là giải thưởng thường niên của Hội Điện ảnh Việt Nam nhằm tôn vinh những tác phẩm chất lượng, những cá nhân xuất sắc trong hoạt động điện ảnh. Lễ trao giải Cánh diều hàng năm chính là một bức tranh toàn cảnh phản ánh sinh động về quá trình lao động, sáng tạo của các nghệ sĩ điện ảnh và truyền hình. Không chỉ vậy, sự kiện còn tạo ra một diễn đàn văn hóa lớn quy tụ giới chuyên môn và các nghệ sĩ trên toàn quốc đến giao lưu, gặp gỡ và chia sẻ kinh nghiệm. Tuy nhiên, khép lại một mùa giải với nhiều kết quả được dự đoán trước, giải Cánh diều 2016 vẫn chưa thực sự cất cao đôi cánh khi còn thiếu vắng những tác phẩm xuất sắc và có chiều sâu.

Gương mặt trẻ chiếm ưu thế

Năm nay, với tiêu chí giải thưởng nhằm tôn vinh những tác phẩm điện ảnh, phim truyền hình có dấu ấn sáng tạo trong nghệ thuật, mang đậm bản sắc dân tộc, giàu giá trị nhân văn và đạt hiệu quả xã hội tích cực, Giải Cánh diều đã thu hút sự tham gia của trên 100 tác phẩm tiêu biểu tại 7 hạng mục: phim truyền hình, phim điện ảnh, phim tài liệu, phim khoa học, phim hoạt hình, phim ngắn, công trình nghiên cứu lý luận phê bình. Đặc biệt trong lĩnh vực phim điện ảnh, 19 phim tham dự giải Cánh diều đều do các hãng phim tư nhân, các nhà làm phim độc lập thực hiện. Điều đó chứng tỏ xu thế xã hội hóa hoạt động điện ảnh đã có sự phát triển tích cực, góp phần khơi dậy tiềm năng lao động sáng tạo và năng lực sản xuất của nhiều cơ sở, đưa số lượng phim điện ảnh tăng gấp bội.
 
“Zippo, mù tạt và em” đã mang về giải Cánh diều vàng cho phim truyện truyền hình xuất sắc (Nguồn: VTV)

Trải qua quá trình lựa chọn gắt gao, Cánh diều vàng đã tìm được những chủ nhân mới. Trong đó, hai hạng mục được khán giả chờ đợi và quan tâm nhất là phim điện ảnh và truyền hình, Cánh diều vàng đã lần lượt thuộc về: “Sài Gòn: Anh yêu em” và “Zippo, mù tạt và em” - hai bộ phim đã tạo ra cơn sốt trong năm vừa qua. Hai hạng mục phim ngắn và công trình nghiên cứu, lý luận phê bình điện ảnh, tuy không có tác phẩm nào được vinh danh Cánh diều vàng nhưng cũng đã tạo được những dấu ấn với giới chuyên môn và khán giả.

Đặc biệt, giải thưởng năm nay đã tôn vinh nhiều cá nhân trẻ như: nữ diễn viên chính phim truyện điện ảnh xuất sắc: Vũ Phương Anh (Jun Vũ) - phim 12 chòm sao: Vẽ đường cho hươu chạy; Đạo diễn xuất sắc phim truyện điện ảnh: Vũ Ngọc Phượng - 12 chòm sao: Vẽ đường cho hươu chạy và các tác phẩm phim ngắn được vinh danh Cánh diều bạc gồm ba bộ phim: XX2061 (đạo diễn Phạm Thu Thủy), Áo đồng phục (đạo diễn Nguyễn Hoàng Phương - Nguyễn Nhật Thủy), Rito Rito (đạo diễn Nguyễn Ngọc Thảo Ly). Có thể thấy đây là một tín hiệu đáng mừng cho nền điện ảnh Việt khi được chứng kiến sự trưởng thành và những nỗ lực của lớp nghệ sĩ trẻ với tài năng và sự sáng tạo cùng sự cầu thị trên con đường tiếp bước các thế hệ nghệ sĩ gạo cội nước nhà.

Để những Cánh diều tiếp tục bay cao…

Khép lại một mùa giải Cánh diều, không thể phủ nhận phim Việt đã có thêm những điểm cộng mới. Không chỉ đa dạng về đề tài, nội dung mà các nhà làm phim còn có sự đầu tư hơn về phần âm thanh, diễn xuất. Bên cạnh đó, việc nhiều diễn viên sau khi đạt được những thành công nhất định trong diễn xuất đã chuyển sang làm đạo diễn cùng với lớp nghệ sĩ trẻ đã giúp phim Việt thêm phong phú cả về số lượng lẫn tư duy làm phim.

Mặc dù vậy, giải thưởng cũng không tránh khỏi những hạn chế và ý kiến trái chiều. Trong đó, một điều rất đáng lưu ý là sự phát triển về số lượng phim điện ảnh còn chưa tương xứng với chiều sâu giá trị của tác phẩm, còn rất ít những tác phẩm xuất sắc, phản ánh trực diện con người Việt Nam thời kỳ đổi mới và hội nhập. Đây cũng là năm đầu tiên, giải Cánh diều thiếu vắng bóng dáng của phim nhà nước, tạo ra một thực trạng rất đáng lo ngại đối với một đơn vị điện ảnh mang vai trò trụ cột.
 
Nguồn: vtv.vn

Nhiều bộ phim chưa cân bằng được tính thương mại với tính nghệ thuật khi tập trung khai thác quá nhiều về các yếu tố giải trí, thiếu tinh tế làm cho tác phẩm trở thành một "món ăn thập cẩm" mà không đọng lại được trong lòng khán giả.

Cũng tại mùa giải này, bên cạnh nhiều bộ phim tạo được hiệu ứng tốt với khán giả thì nhiều tác phẩm, đặc biệt là trong các hạng mục phim ngắn, phim hoạt hình, cũng không được công chúng biết đến rộng rãi. Điều đó không chỉ là một thiệt thòi với riêng đoàn phim mà còn đối với cả khán giả và công chúng yêu điện ảnh trên cả nước.

Chính bởi vậy, điều cấp thiết được đặt ra lúc này là cần phải có những đổi mới về cả hình thức và nội dung để Giải thưởng Cánh diều thực sự trở thành một nguồn động lực lớn để các hãng phim nhà nước, tư nhân hướng tới.
 
Những nhân tố trẻ đã góp phần thổi làn gió mới cho nền điện ảnh Việt Nam
(Nguồn: zing.vn)

Hy vọng rằng, trong năm 2017, với những luồng gió mới từ sức trẻ và sự nỗ lực của các lớp nghệ sĩ, làng điện ảnh Việt sẽ có nhiều tác phẩm điện ảnh mang đậm dấu ấn sáng tạo, có chiều sâu về tư tưởng và nghệ thuật, góp phần làm phong phú hơn bức tranh điện ảnh, để điện ảnh Việt Nam vươn lên đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của công chúng cả nước và có những bước đi vững chắc trên tiến trình hội nhập quốc tế.

D.H