Jordan: Cộng đồng địa phương là “trái tim” của bảo tồn di sản

Đền thờ Hercules hay còn gọi là đền thờ lớn ở Jordan 
Theo Glenn Corbett, Giám đốc Trung tâm Mỹ nghiên cứu về phương Đông (ACOR) tại Vương quốc Jordan, công tác bảo tồn và tu sửa các di sản, di tích cần phải đặt cộng đồng địa phương làm trung tâm.
Là một chuyên gia lịch sử, từng có gần 20 năm kinh nghiệm làm việc và nghiên cứu tại Jordan, ông Corbett hiện đang tham gia Dự án Quản lý các nguồn tài nguyên văn hóa của khu khảo cổ Đền Sư tử có cánh (Temple of the Winged Lions) – gọi tắt là TWLCRM - tại thành phố Petra, Jordan.
Một trong những mục tiêu chính của dự án, đó là thay đổi văn hóa, và những ảnh hưởng của công tác khảo cổ tại Jordan, đặc biệt là tìm cách để cộng đồng địa phương có thể tham gia vào quá tình bảo tồn các di sản, và di chỉ khảo cổ.
Công tác khai quật tại Đền Sư tử có cánh bắt đầu vào đầu những năm 1970 và được tiếp tục vào giữa những năm 2000. Trong khi đó, dự án TWLCRM ra đời nhằm “ổn định, bảo tồn và khôi phục kiến trúc và cảnh quan xung quanh của di sản”, Corbett cho biết.
Theo ông, khu vực này “đã chịu những ảnh hưởng tiêu cực từ công tác khai quật,” dưới tác động của cả tự nhiên và con người. Hiện nay, công tác khảo cổ cũng đã có nhiều thay đổi, không còn hướng tới việc tìm kiếm khu vực mới như trước, mà tập trung vào bảo tồn các khu vực đã được khai quật.
“Đối với các nhà khảo cổ tại Jordan hiện tại, khảo cổ đồng nghĩa với việc bảo tồn và bảo vệ, hơn là khai quật,” Corbett nói. “Tuy nhiên, mục tiêu quan trọng nhất của chúng tôi đó là đưa cộng đồng địa phương Petra tham gia vào quá trình bảo tồn di sản. Dự án của chúng tôi đã đào tạo được hơn 400 người, và cung cấp khoảng 800 cơ hội việc làm.” Trong khi hầu hết vị trí việc làm chỉ là ngắn hạn, ý tưởng ở đây là đào tạo càng nhiều kỹ thuật viên địa phương càng tốt, để phục vụ cho các nhiệm vụ chính của công tác quản lý, chuyên gia này nhấn mạnh.
Ngoài ra, TWLCRM cũng thay đổi cách các nhà khảo cổ hợp tác với cộng đồng tại Petra, bằng cách tập trung vào các dự án khai quật quy mô nhỏ với nguồn nhân công chính là lực lượng lao động địa phương, đồng thời tổ chức những chương trình thường xuyên tập trung vào “các cơ hội hội nghề nghiệp, đào tạo và giáo dục trong lĩnh vực quản lý văn hóa.”
 “Tôi rất vinh dự được tham gia vào một dự án kết nối các chuyên gia nước ngoài và cộng đồng dân cư địa phương để thực hiện các mục tiêu chung,” Corbett chia sẻ. Ông cũng nhấn mạnh, công tác giáo dục đối với cộng đồng địa phương đóng vai trò tối quan trọng trong công tác bảo tồn các di tích và di sản tại thành phố Petra: “Chúng tôi thường xuyên đón các trường học, các nhóm thanh thiếu niên đến tham gia các hoạt động giáo dục tại di tích… Tới đây, các hoạt động này sẽ còn được giới thiệu cho cả khách du lịch.”
Theo Bản tin VHTTDL Quốc tế  (Nguồn Jordan Times)