Truyền thông bảo tàng: Nhìn từ Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

(Cinet)- Bảo tàng Lịch sử Quốc gia là một trong số những bảo tàng thu hút đông du khách trong hệ thống các bảo tàng tại Việt Nam. Năm 2016, Bảo tàng đã đón gần 150.000 lượt khách tham quan. Làm nên thành công đó chính là ở công tác truyền thông hiệu quả.
 
Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Nguồn ảnh: yo.edu.vn

Có thể nói rằng, truyền thông là công cụ hữu hiệu của các bảo tàng, đặc biệt vào thế kỷ 21 - thế kỷ của khoa học và công nghệ. Vậy làm thế nào để bảo tàng có thể truyền đạt thông tin của mình tới khách tham quan một cách nhanh chóng, qua đó thu hút đông đảo công chúng quan tâm, coi bảo tàng là điểm đến để học tập, trải nghiệm, thưởng thức những giá trị lịch sử, văn hóa, văn minh của nhân loại? Chính công tác truyền thông bảo tàng đóng vai trò rất quan trọng. Như vậy, làm tốt công tác truyền thông mà cốt lõi là truyền thông các hoạt động trưng bày là một trong những biện pháp quan trọng nhằm thu hút khách tham quan bảo tàng.

Bảo tàng Lịch sử quốc gia được Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định thành lập số 1647/QĐ-TTg ngày 26 tháng 9 năm 2011 trên cơ sở sáp nhập Bảo tàng Lịch sử Việt Nam và Bảo tàng Cách mạng Việt Nam. Ngay sau khi thành lập, Bảo tàng đã tập trung, khẩn trương nghiên cứu, triển khai nhiều giải pháp, phương án phù hợp để chỉnh lý nội dung, không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động trưng bày, hướng dẫn, giới thiệu, phục vụ khách tham quan nhằm thu hút công chúng; đẩy mạnh phối hợp tổ chức các trưng bày chuyên đề với các Bảo tàng ở trong nước và quốc tế.
 
Việc triển khai thực hiện Bảo tàng ảo (3D) được đánh giá là công nghệ mới, hiện đại trong hệ thống các bảo tàng ở Việt Nam và Bảo tàng Lịch sử quốc gia là một trong những bảo tàng đầu tiên thực hiện. Nguồn ảnh: BTLSQG

Ngay khi mới thành lập, Bảo tàng đã thành lập phòng Truyền thông nhằm đưa công tác truyền thông trở thành một khâu nghiệp vụ quan trọng, được thực hiện tập trung, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn. Bên cạnh việc kiện toàn về tổ chức, Bảo tàng đã tập trung đầu tư trang thiết bị chuyên dụng, đào tạo về nghiệp vụ truyền thông, báo chí, marketing cho đội ngũ viên chức của phòng. Cùng với đó, phòng đã khẩn trương nghiên cứu, xây dựng chiến lược, kế hoạch hoạt động, kiện toàn lại hệ thống cộng tác viên báo chí; xuất bản các ấn phẩm truyền thông, tổ chức các sự kiện và hoạt động truyền thông; thiết kế bộ nhận diện thương hiệu; gây dựng đội ngũ tình nguyện viên, những người bạn bảo tàng và tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của Trang thông tin điện tử.

Về công tác truyền thông quảng bá: Bảo tàng đã thu thập, phân loại, tạo cơ sở dữ liệu ảnh, phim tài liệu và làm sổ thống kê, tổng hợp hàng nghìn ảnh của các trưng bày chuyên đề và in đĩa CD; Tổ chức họp báo truyền thông trưng bày chuyên đề; Phân tích, đánh giá hiệu quả truyền thông các hoạt động của bảo tàng; Xây dựng danh sách, tạo mối liên hệ chặt chẽ với các phóng viên thường xuyên viết bài sâu, có chất lượng đặt bài cho các sự kiện lớn của bảo tàng; Phối hợp với Tạp chí Thế giới Di sản, Tạp chí Du lịch, Tạp chí Thi đua khen thưởng trung ương, Kỷ yếu ngành văn hóa, báo Văn hoá, Tạp chí Cộng sản, Tạp chí Tuyên giáo, Tạp chí Vietnam Heritage (tiếng Anh) và Tạp chí Le Courrier (tiếng Pháp), đăng chuyên san, chuyên trang quảng bá các hoạt động và hiện vật quý của Bảo tàng; Tổ chức thành công các buổi thuyết trình, tọa đàm với các chủ đề liên quan đến Hệ thống trưng bày thường trực, trưng bày chuyên đề và sưu tập hiện vật của Bảo tàng; Thiết kế, in pano, băng rôn giới thiệu, quảng bá về các trưng bày chuyên đề, các Hội thảo, hội nghị quốc tế, quốc gia, ngành.
 
BTLSQG cũng tích cực tham gia các hoạt động hợp tác truyền thông. Ảnh: BTLSQG
 

Ngoài ra, Bảo tàng cũng chú trọng phát triển trang thông tin Facebook (fanpage), đăng tải bài viết, chụp ảnh, quay phim tư liệu, xây dựng video clip, thông tin thường xuyên về các hoạt động của bảo tàng. Kết nối giới trẻ tham gia vào các diễn đàn trên Fanpage của Câu lạc bộ - kênh truyền thông tích cực cho các hoạt động của Bảo tàng, nhằm thu hút công chúng đến tham quan Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Xây dựng nội dung tổ chức các buổi tọa đàm theo chủ đề dành cho sinh viên đến tham quan và học tập tại Bảo tàng. Tổng hợp các ý kiến đánh giá của khách tham quan về Bảo tàng Lịch sử quốc gia trên trang web Du lịch Trip Advisor. Trang Thông tin điện tử (website) của Bảo tàng cũng từng bước nâng cao chất lượng nội dung, hình thức, được kiện toàn với ba thứ tiếng: Anh, Pháp, Việt và trở thành một kênh quan trọng, hữu hiệu để Bảo tàng tiếp cận sâu rộng tới công chúng cũng như công tác quảng bá về lịch sử, vãn hóa Việt Nam với bạn bè quốc tế hiệu quả hơn.

Trong thời gian tới, để nâng cao hơn nữa chất lượng và hiệu quả công tác truyền thông, Bảo tàng sẽ tiếp tục hoàn thiện chiến lược truyền thông và tăng cường, triển khai các hoạt động truyền thông, quảng bá hình ảnh bảo tàng, các hoạt động bảo tàng tới công chúng đa dạng, phong phú hơn, đặc biệt là đối với những đối tượng công chúng chưa có điều kiện tham quan trưng bày Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Bên cạnh đó cải tiến, nâng cấp hoạt động của website, bổ sung thường xuyên tin, bài liên quan đến bảo tàng, các bài nghiên cứu của cán bộ bảo tàng; Liên kết, phối hợp với các công ty du lịch đưa du khách đến bảo tàng, tổ chức các hoạt động sự kiện bằng nhiều hình thức khác nhau theo phương châm cùng phát triển, cùng chia sẻ lợi nhuận; Tiếp tục mở rộng, đa dạng hóa các hình thức sinh hoạt câu lạc bộ, trong đó nòng cốt là Câu lạc bộ Tình nguyện viên; Đẩy mạnh xã hội hóa các hoạt động truyền thông, thu hút nhiều nguồn tài trợ từ các đon vị, cá nhân, tổ chức; Đẩy mạnh truyền thông qua mạng xã hội như: Facebook, Youtube, Twister, Tripadvisor; Liên kết các bảo tàng, di tích, cơ quan văn hóa cùng loại hình để cùng truyền thông theo phương châm "chia sẻ, cùng có lợi".
 
...và quảng bá trên mạng xã hội. (Ảnh: Trang Tripadvisor Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)
 
Trang facebook Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Nguồn: BTLSQG

Bên cạnh đó, Bảo tàng sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp như: Nghiên cứu, khảo sát và đánh giá đầy đủ, khách quan về thực trạng Hệ thống trưng bày của Bảo tàng Lịch sử quốc gia; Đề xuất phương án phù hợp nhằm chỉnh lý nội dung, không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả khai thác phục vụ khách tham quan của Hệ thống trưng bày Bảo tàng; Chỉnh lý những thiếu hụt, bất cập về nội dung, nâng cấp những phần nội thất, thiết bị hư hại, xuống cấp, thường xuyên bổ sung, thay đổi hiện vật trên hệ thống trưng bày, kiện toàn hệ thống nghe nhìn (màn hình cảm ứng, video...); Tiếp tục nghiên cứu, ứng dụng công nghệ hiện đại trong giới thiệu trưng bày Bảo tàng; Hoàn thiện hệ thống thuyết minh tự động (autoguide), không gian khám phá, sáng tạo và xây dựng Bảo tàng ảo nhằm đáp ứng yêu cầu đa dạng và ngày càng cao của các đối tượng khách tham quan; nâng cao chất lượng cho đội ngũ hướng dẫn tiếng nước ngoài; Đa dạng hóa các chương trình giáo dục trong và ngoài Bảo tàng, đặc biệt là nhân rộng mô hình Câu lạc bộ “Em yêu lịch sử”, Giờ học lịch sử…

Nhìn chung trong suốt chặng đường vừa qua, Bảo tàng Lịch sử quốc gia đã không ngừng quan tâm, chú trọng đầu tư, đẩy mạnh công tác truyền thông và đã đạt được nhiều kết quả khả quan. Để tiếp tục phát huy những kết quả đó, thiết nghĩ Bảo tàng Lịch sử quốc gia cần tăng cường hơn nữa những giải pháp truyền thông về hình ảnh, thương hiệu cũng như giá trị vốn có của mình, từ đó nâng cao vị thế, thu hút đông đảo công chúng trong và ngoài nước, hướng tới trở thành cầu nối thực sự trong công tác quảng bá lịch sử văn hoá của dân tộc Việt Nam.

T.T