QUẢNG BÌNH – Địa điểm lưu niệm Bác Hồ thăm Quảng Bình

Địa danh nơi Bác Hồ thăm Quảng Bình (nguồn internet)
(Cinet - DL) - Điểm di tích lưu niệm Hồ Chủ tịch ở Quảng Bình là nơi đánh dấu chuyến thăm đồng bào Quảng Bình - Vĩnh Linh đặc biệt của Bác.
1. Di tích/Di sản:  Địa điểm lưu niệm Bác Hồ thăm Quảng Bình.
2. Thời gian: Ngày Bác về thăm Quảng Bình là ngày 16/06/1957.
3. Năm công nhận: Ngày 04/08/1992, theo Quyết định số 983 VH/QĐ của Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch) công nhận những địa điểm lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Quảng Bình tháng 6/1957 là di tích khảo cổ cấp Quốc gia.
4. Địa hình/Vị trí: Quảng Bình – mảnh đất chỉ cách vĩ tuyến 17 về phía Bắc 70km. Đông Hới đã được ví như “chim câu trắng bên bờ biển đông”, như bông “hoa hồng” xinh tươi trong nắng sớm. Thành phố Đồng Hới được thiên nhiên ưu ái, ban tặng cho dòng sông Nhật Lệ mềm như dải lụa uốn quanh, ôm ấp phố phường.
5. Thổ nhưỡng: Vùng đồng bằng: Thành phố Đồng Hới có vùng đồng bằng nhỏ hẹp, địa hình tương đối bằng phẳng, đất đai kém phì nhiêu; độ cao trung bình 2,1m, dốc về hai phía trục đường Quốc lộ 1A, độ dốc nhỏ, chỉ khoảng 0,2%. Diện tích tự nhiên khoảng 576ha, chiếm 3,8% so với diện tích toàn thành phố. Đây là nơi tập trung dân cư và các cơ sở hạ tầng kinh tế chủ yếu của thành phố.
6. Khí hậu: Quảng Bình nằm ở vùng nhiệt đới gió mùa và luôn bị tác động bởi khí hậu của phía Bắc và phía Nam và được chia làm hai mùa rõ rệt: 
+ Mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 3 năm sau. Lượng mưa trung bình hàng năm 2.000 – 2.300mm/năm. Thời gian mưa tập trung vào các tháng 9, 10 và 11.
+ Mùa khô từ tháng 4 đến tháng 8 với nhiệt độ trung bình 24oC – 25oC. Ba tháng có nhiệt độ cao nhất là tháng 6, 7 và 8.
Quảng Bình có nhiệt độ trung bình năm 24,4ºC, lượng mưa trung bình từ 1.300 đến 4.000 mm, tổng giờ nắng 1.786 giờ/năm, độ ẩm trung bình trong năm khoảng 84% và thuộc chế độ gió mùa: gió Đông Nam (gió nồm), gió Tây Nam (gió nam), gió Đông Bắc.
7. Dân cư: Dân số Quảng Bình có 863.350 người vào năm 2013. Phần lớn cư dân địa phương là người Kinh. Dân tộc ít người thuộc hai nhóm chính là Chứt và Bru – Vân Kiều gồm những tộc người chính là: Khùa, Mã Liềng, Rục, Sách, Vân Kiều, Mày, Arem,…Dân cư phân bố không đều, 84,80% sống ở vùng nông thôn và 15,20% sống ở thành thị. 
8. Tóm tắt nội dung:
Giá trị lịch sử nổi bật:

Đó là chuyến đi xa nhất vào phía Nam của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong chuyến thăm đồng bào Quảng Bình-Vĩnh Linh vùng giới tuyến. Chuyến đi tuyệt đối bí mật của Bác sau nhiều năm mới có nhiều tình tiết được hé lộ.
Một ngày trên đất Quảng Bình: Chuyến bay phải được giữ tuyệt đối bí mật nên nhân dân Đồng Hới không ai được biết. Ra sân bay đón Bác chỉ có Bí thư Tỉnh ủy Quảng Bình Cổ Kim Thành; Chủ tịch Ủy ban Hành chính tỉnh Nguyễn Tư Thoan và Chính ủy Sư đoàn 325 Hoàng Văn Thái.
Đoàn cán bộ đi theo Bác cũng không nhiều, ngoài Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị còn có Chủ tịch Ủy ban Hành chính Liên khu 4 Hoàng Văn Diệm; ông Vũ Kỳ, Thư ký riêng của Bác; ông Đỗ Viết Kháng, Cục trưởng Cục Bảo vệ và ông Nhữ Thế Bảo, bác sĩ chuyên trách bảo vệ sức khỏe của Người.
Ngày 16-6-1957, quân và dân Quảng Bình vui sướng, vinh dự và tự hào được đón Bác vào thăm quê hương. Dẫu rằng thời gian Bác lưu lại nơi đây là quá ít ỏi, chưa đáp ứng được lòng mong mỏi của mỗi người dân Quảng Bình nhưng với khoảnh khắc lịch sử ấy, Người đã để lại mãi mãi cho toàn thể cán bộ, chiến sỹ và nhân dân Quảng Bình những tình cảm thiêng liêng, những lời dạy bảo ân cần và tấm lòng yêu thương vô bờ bến.
Những địa điểm mà Người đến, nay đã trở thành những di tích lịch sử quý giá của Quảng Bình.
1. Sân bay Lộc Đại - Đồng Hới
Sân bay Lộc Đại là nơi đầu tiên đón Bác đến Quảng Bình. Sau khi nhận được điện của Trung ương, biết được ngày giờ chính thức Bác đến, các đồng chí trong thường vụ Tỉnh uỷ Quảng Bình đã khẩn trương họp bàn để chuẩn bị tinh thần đón Bác. Ai cũng hào hứng muốn nhanh được gặp Bác nên đã tập trung ra sân bay để đón Bác.
Đúng 8 giờ 30 phút ngày 16-6-1957, máy bay chở Bác hạ cánh xuống sân bay. Bác rất cảm động trước sự đón tiếp của nhân dân Quảng Bình. Bác ân cần thăm hỏi, bắt tay thân mật đoàn đại biểu ra đón Bác.
2. Trụ sở Ủy ban Hành chính tỉnh (nay là địa điểm trụ sở Công an tỉnh)
Rời sân bay, đoàn xe đã chở Bác về trụ sở Uỷ ban Hành chính tỉnh. Sau khi đi thăm một vòng quanh trụ sở, Bác đã có cuộc gặp gỡ, làm việc với các đồng chí trong Thường vụ Tỉnh uỷ. Bác quan tâm thăm hỏi đến các cán bộ, nhân viên của mọi cấp, mọi ngành. Bác cũng không quên dành một ít thời gian cho các đoàn đại biểu của dân tộc ít người như dân tộc Vân Kiều (Lệ Thuỷ), dân tộc Khùa, Mày (Tuyên Hóa), các đoàn đại biểu nhân sỹ trí thức và đoàn đại biểu tôn giáo. Bác mong muốn tất cả hãy ra sức cố gắng, đoàn kết một lòng để xây dựng quê hương cũng như làm tròn trọng trách là hậu phương vững chắc của tiền tuyến miền Nam anh hùng.
3. Hội trường Tỉnh ủy Quảng Bình (nay là khuôn viên Bảo tàng tỉnh)
15 giờ ngày 16 tháng 6, Bác đã có cuộc gặp mặt với 500 đại biểu cốt cán tại Hội trường Tỉnh uỷ, Bác đã chuyển lời thăm hỏi ân cần của Trung ương Đảng, Chính phủ, nhất là với số cán bộ, đồng bào Vĩnh Linh không có mặt hôm đó. Bác đã biểu dương cán bộ, nhân dân Quảng Bình, Vĩnh Linh đã có nhiều đóng góp trong thời kỳ kháng chiến và những năm đầu xây dựng hòa bình.
4. Sân Vận động Đồng Hới (nay đã được xây dựng lại với quy mô to đẹp hơn)
Sân Vận động thuộc phường Đồng Phú, cách quốc lộ 1A khoảng 100m về phía Đông và cách Quảng Bình quan khoảng 200m về phía Nam.
Sân Vận động Đồng Hới là nơi cán bộ và nhân dân Quảng Bình tổ chức mít tinh lớn để đón Bác vào 16 giờ ngày 16-6. Tại đây, một cuộc gặp gỡ đã diễn ra trong không khí trang nghiêm nhưng rất đỗi thân tình. Bác đã thay mặt Trung ương Đảng và Chính phủ chuyển đến toàn thể nhân dân Quảng Bình - Vĩnh Linh lời chào thân ái. Bác biểu dương khen ngợi Quảng Bình và Vĩnh Linh.
5. Nhà nghỉ Sư đoàn 325 và Bãi tắm Nhật Lệ (nay nằm trong khuôn viên của Công ty Thủy Sản Đồng Hới, thuộc phường Hải Thành, thành phố Đồng Hới).
Đây là địa điểm cuối cùng mà Bác đến trong vào thăm Quảng Bình. Sau khi tắm biển Nhật Lệ, Bác đi dự buổi liên hoan văn nghệ cùng cán bộ, chiến sỹ Sư đoàn 325 đến 21 giờ 30 phút mới kết thúc. Theo kế hoạch thì Bác ở lại Quảng Bình đến chiều ngày 17/06/1957 mới trở về Hà Nội nhưng ngay đêm đó đã có điện của trung ương mời Bác về vào 7 giờ sáng hôm sau. Tuy chưa muốn xa Quảng Bình nhưng vì nhiệm vụ nên Bác không thể ở thêm được nữa. Vì vậy, đúng 4 giờ sáng ngày 17/06/1957, các đơn vị của Sư đoàn 325, bộ đội địa phương, các lực lượng dân quân tự vệ đã có mặt đông đủ tại Sân vận động để tiễn Bác. Hàng vạn đồng bào đổ xô ra đường vẫy chào đoàn xe chở Bác ra sân bay. Sân bay Lộc Đại – nơi đầu tiên được đón Bác nay lại lưu luyến tiễn Bác ra đi. 
Các di tích lưu niệm Bác Hồ vào thăm Quảng Bình đã được thành phố Đồng Hới dựng bia di tích tại các địa điểm như: Sân bay Lộc Đại - Đồng Hới, Trụ sở Hội trường Tỉnh uỷ Quảng Bình (nay là khuôn viên Bảo tàng Quảng Bình).v.v... Các điểm di tích lưu niệm Hồ Chủ tịch ở Quảng Bình có giá trị to lớn đối với nhân dân tỉnh nhà cũng như nhân dân cả nước. Di tích giúp chúng ta hiểu thêm về cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc, học thêm được tác phong giản dị, sâu sát, gần gũi nhân dân của một vị Chủ tịch nước đối với đồng bào cán bộ, chiến sĩ Quảng Bình và khu vực Vĩnh Linh trong những ngày hòa bình lập lại ở miền Bắc.
Hồ Chủ Tịch thăm Quảng Bình ngày 16/06/1957 (nguồn internet)
 
Tô Giang (tổng hợp)
Nguồn tài liệu tham khảo:

Du lịch Quảng Bình http://www2.quangbinh.gov.vn
Quảng Bình online http://www.baoquangbinh.vn
Cổng thông tin điện tử Quảng Bình http://quangbinhportal.gov.vn