Bước tiến mới của dòng sách văn học thiếu nhi

(Cinet)- Năm 2016 là dấu mốc quan trọng đánh dấu những bước tiến mới của dòng văn học thiếu nhi với hàng loạt các tác phẩm mới ra đời, đa dạng cả về nội dung và hình thức.
Mảnh đất giàu tiềm năng cần khai thác
Văn học thiếu nhi luôn được đánh giá là một mảnh đất đầy tiềm năng trên thị trường. Tuy nhiên, thực tế nhiều năm qua lại cho thấy, số lượng tác giả viết cho dòng sách thiếu nhi rất khiêm tốn, trong khi mảng văn học thiếu nhi nước ngoài lại đang tấn công ồ ạt vào thị trường sách Việt Nam.
 
Một số tác phẩm viết cho thiếu nhi của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh (nguồn: daidoanket.vn)

Hơn nữa, văn học cho thiếu nhi là một đề tài khó viết và kén độc giả. Nhà văn hoặc nhà thơ phải là những người có vốn sống, từng trải, phải huy động tối đa trí tưởng tượng và có sự quan sát tinh tế về tâm lý của các em nhỏ,… thì mới sáng tác ra được một tác phẩm hay và ý nghĩa.
Chính những cái khó đó đã cản bước rất lớn cho các thế hệ nhà văn, đặc biệt là lớp nhà văn trẻ trong quá trình sáng tác mảng văn học này. Từ đó dẫn đến tình trạng không chỉ yếu, mỏng về lực lượng sáng tác mà các tác phẩm văn học thiếu nhi hiện nay còn chưa thật sự đáp ứng được nhu cầu của độc giả. Giống như các dòng văn học khác, văn học thiếu thi cần được phát hiện, nuôi dưỡng thường xuyên nếu không sẽ trở nên tản mát và suy yếu.
Bên cạnh đó, cần nhìn nhận, đánh giá đúng đắn vai trò của văn học thiếu nhi cũng như có những chính sách phát triển phù hợp để mảnh đất giàu tiềm năng này trở nên hấp dẫn hơn, có nhiều tác phẩm có giá trị hơn, tránh tình trạng thiếu hụt trầm trọng về lực lượng viết trong nước và văn học thiếu nhi rất dễ bị ngoại hóa như đã xảy ra.
Những tín hiệu khả quan
Sau nhiều năm loay hoay tìm chỗ đứng trên thị trường và chịu sức ép cạnh tranh với các dòng sách văn học khác, mảng văn học thiếu nhi đã và đang có những tín hiệu khả quan đáng ghi nhận.
Tín hiệu đầu tiên đó chính là sự tái lập Ban Văn học thiếu nhi Hội nhà văn Việt Nam. Cùng với đó là việc thường xuyên tổ chức những cuộc giao lưu, gặp mặt, tổ chức các lớp bồi dưỡng, các trại sáng tác văn học để kịp thời phát hiện, động viên, cổ vũ và khích lệ các nhà văn trẻ viết cho thiếu nhi; đề xuất, gợi mở về việc tổ chức giải thưởng riêng cho văn học thiếu nhi hằng năm bên cạnh các giải thường niên của Hội.
Văn học thiếu nhi sẽ không thể chỉ xuất hiện theo tính chất phong trào vào mỗi dịp Quốc tế Thiếu nhi, Tết Trung thu mà sẽ cần những hoạt động cụ thể thiết thực hơn, chuyên nghiệp hơn. Tiêu biểu trong những ngày đầu năm 2016, tại các sự kiện lớn của Hội nhà văn Việt Nam, mảng văn học này đã có được vị trí riêng và được Hội tập trung đẩy mạnh khai thác.
Minh chứng rõ nhất có thể kể đến đó là chương trình thơ thiếu nhi trong khuôn khổ Ngày thơ Việt Nam lần thứ XIV. Dù chỉ diễn ra trong khoảng thời gian ngắn nhưng chương trình đã thu hút được sự quan tâm lớn từ phía các độc giả, đặc biệt là các em nhỏ. Tại đây, lần đầu tiên thơ thiếu nhi được đứng bình đẳng với thơ người lớn. Thành công của sân thơ thiếu nhi tại Ngày thơ Việt Nam 2016 có thể coi là sự chào màn ấn tượng, đánh dấu sự trở lại của Ban Văn học thiếu nhi sau 5 năm vắng bóng.
 
"Sân thơ trẻ" tại sự kiện Ngày Thơ Việt Nam lần thứ XIV (nguồn: vietnamnet.vn)

Hay mới đây nhất là sự kiện Hội sách Thiếu nhi 2016 với chủ đề “Hè vui - Sách hay” lần đầu tiên được tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Việc tổ chức hội sách là một trong những hoạt động thể hiện sự quan tâm đặc biệt của các cấp lãnh đạo trong việc tạo ra sân chơi văn hóa dành riêng cho lứa tuổi nhỏ. Đây cũng là dịp đánh giá và tìm ra hướng đi cho thị trường sách thiếu nhi, vốn bị xem là kém phát triển và ít được đầu tư trên thị trường. Xác định hội sách để phục vụ nhu cầu đọc cho các em nhỏ, ngoài việc cung cấp và giới thiệu cho em hàng loạt đầu sách thiếu nhi hay và bổ ích, chương trình còn áp dụng các mức giá ưu đãi và chương trình khuyến mại hấp dẫn nhằm tạo cơ hội cho em được sở hữu những cuốn sách mà mình yêu thích.
 
 Hội sách Thiếu nhi 2016 với chủ đề “Hè vui - Sách hay” (nguồn: sovhtt.hanoi.gov.vn)

Bên cạnh đó, đội ngũ sáng tác văn học thiếu nhi thời gian gần đây đã phát triển hùng hậu. Các sáng tác cho các em ngày càng có sự đầu tư, mở rộng đề tài cũng như hướng tiếp cận đời sống, tiếp cận trẻ em và khả năng khám phá con người. Trong văn đàn Việt Nam hiện đại, ngoài các tác giả gạo cội của dòng sách thiếu nhi như Nguyễn Nhật Ánh,... những tác giả nhỏ tuổi như Đan Thy, Ngô Gia Thiên An, Đỗ Nhật Nam,... đã góp phần làm sôi động sân chơi này. Nhiều nhà xuất bản và công ty sách như: Trẻ, Văn hóa - Văn nghệ, Phương Nam, Thaihabook, Anphabook… cũng bắt đầu chú trọng cho mảng sách giàu tiềm năng này; do đó thị trường sách văn học thiếu nhi hiện khá sôi động.
Với những tín hiệu khả quan đó, hy vọng rằng trong thời gian tới dòng văn học thiếu nhi sẽ có nhiều điều kiện và cơ hội để ghi dấu ấn trên thị trường văn học trong nước và quốc tế, trở thành mảnh đất đầy tiềm năng để các tác giả khai thác và phát triển.
D.H (Tổng hợp: tonvinhvanhoadoc, nhandan, sachhay)