Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ được công nhận di sản văn hóa phi vật thể

(Cinet)- Ngày 1/12/2016, Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt đã chính thức được ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại tại Phiên họp Uỷ ban Liên Chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 11 của UNESCO.
 
Việc thực hành tín ngưỡng này trở thành một sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống xã hội và tâm thức người dân từ thế kỷ XVI (nguồn: toquoc.vn)

Tín ngưỡng thờ Mẫu là một tín ngưỡng dân gian thuần Việt, hướng đến cuộc sống thực tại của con người với ước vọng sức khỏe, tài lộc, may mắn. Đây không chỉ là một nhu cầu trong đời sống tâm linh của người Việt mà còn góp phần tiếp thêm sức mạnh, niềm tin và có sức thu hút với mọi tầng lớp trong xã hội. Thông qua việc kết hợp một cách nghệ thuật các yếu tố văn hóa dân gian như trang phục, âm nhạc, hát chầu văn, múa, diễn xướng dân gian trong lên đồng và lễ hội, Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ đã góp phần tạo nên một kho tàng lưu giữ lịch sử, di sản và bản sắc văn hóa của người Việt.

Hồ sơ "Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt" là một trong số ít hồ sơ đáp ứng đầy đủ các tiêu chí để đăng ký vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Trong đó, các thông tin trong hồ sơ đã chỉ rõ: di sản đã và đang góp phần quan trọng vào việc tạo ra sợi dây tinh thần liên kết các cộng đồng thực hành di sản; bộ phận cấu thành của di sản này góp phần vào khả năng thực hành di sản nói chung và nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của nó ở các cấp độ khác nhau; đưa ra được những điểm tương đồng văn hóa giữa các cộng đồng và các nhóm người tham gia vào việc thờ Mẫu; Từ những năm 1990, các con nhang, đệ tử và người thực hành di sản này đã tự nguyện huy động, đóng góp tiền, hỗ trợ cho việc duy trì lễ hội và trùng tu di tích thờ Mẫu. Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách để quản lý các lễ hội, di sản; Đề cử này là kết quả của việc tham vấn và hợp tác của những người thực hành (thủ nhang, đồng đền, ông đồng, bà đồng, cung văn, con nhang, đệ tử,...), đại diện cộng đồng, nhà nghiên cứu, cùng với nhiều tổ chức chính phủ và phi chính phủ. Ngoài ra, Hồ sơ cũng đã cung cấp một phụ lục chứng minh di sản đã được đưa vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2013. Hoạt động kiểm kê đã được Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp tổ chức thực hiện với Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia Việt Nam; kết quả kiểm kê đều được cập nhật hàng năm. Việc kiểm kê đã được thực hiện với sự tham gia của cộng đồng địa phương, trưởng thôn, thủ nhang, đồng đền, ông đồng, bà đồng, con nhang, đệ tử...”.

Việc Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại không chỉ góp phần khẳng định bản sắc văn hóa của dân tộc Việt mà còn là thành quả đền đáp xứng đáng với những nỗ lực của các cấp, ngành và cộng đồng. Từ đó, Việt Nam sẽ có thêm cơ hội để quảng bá rộng rãi nền văn hóa đầy bản sắc đến với bạn bè quốc tế; đồng thời góp phần to lớn trong công cuộc gìn giữ, bảo vệ và phát huy kho tàng di sản văn hóa của dân tộc.

D.H