Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc qua các lễ hội

(Cinet)- Nhiều lễ hội đã và đang diễn ra trên mọi miền đất nước, nhằm đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần phong phú của người dân khi mùa xuân đến, góp phần tích cực kết nối cộng đồng, đồng thời bảo tồn, tôn vinh những giá trị văn hóa của dân tộc. Giữ gìn nét đẹp truyền thống qua các lễ hội chính là góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
 
Ảnh minh họa. Nguồn: dulich.nld.com.vn

Người Việt Nam từ hàng ngàn đời nay có truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”. Lễ hội chính là sự kiện thể hiện truyền thống quý báu đó của cộng đồng, tôn vinh những hình tượng thiêng, được định danh là những vị “Thần” - những người có thật trong lịch sử dân tộc hay huyền thoại. Lễ hội còn thể hiện sức mạnh cộng đồng làng xã, địa phương hay rộng hơn là quốc gia dân tộc. Họ thờ chung vị thần, có chung mục tiêu đoàn kết để vượt qua gian khó, giành cuộc sống ấm no, hạnh phúc…

Lễ hội cũng là nhu cầu sáng tạo và hưởng thụ những giá trị văn hoá vật chất và tinh thần của mọi tầng lớp dân cư; là hình thức giáo dục, chuyển giao cho các thế hệ sau biết giữ gìn, kế thừa và phát huy những giá trị đạo đức truyền thống quý báu của dân tộc theo cách riêng, kết hợp giữa yếu tố tâm linh và các trò chơi đua tài, giải trí... bao đời nay đã trở thành một bộ phận không thể thiếu trong đời sống văn hóa cộng đồng.

Lễ hội còn là hoạt động văn hóa có ý nghĩa tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, nhưng hoạt động tổ chức lễ hội hiện vẫn còn biểu hiện thương mại hóa, lợi dụng lễ hội để trục lợi. Một số địa phương còn tùy tiện trong việc cấp phép, nâng cấp, tăng tần suất, mở rộng quy mô tổ chức lễ hội; phục dựng lễ hội truyền thống không đúng, làm sai lệch các nghi thức truyền thông. Một số lễ hội còn tồn tại những tập tục cũ không phù hợp, gây phản cảm… cũng như nảy sinh một số hiện tượng bất thường đã khiến việc quản lý và tổ chức lễ hội luôn là “Bài toán khó” với cơ quan quản lý và chính quyền các địa phương.

Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc là nói đến lòng tự hào, ý thức tự tôn dân tộc. Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc không chỉ nhấn mạnh những nét đặc sắc của dân tộc mà còn là giữ gìn những giá trị thuộc về dân tộc đó. Nhưng việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc chỉ có thể thực hiện được trên cơ sở ý thức tự giác của cả cộng đồng dân tộc.

Tuy nhiên, việc nâng cao nhận thức của người dân là cả một quá trình không thể một sớm một chiều là có thể giải quyết được. Có thể nơi này, nơi khác còn tồn tại lễ hội phản cảm nhưng các Bộ, ngành chức năng vẫn đang tiếp tục làm việc với các địa phương và cơ quan truyền thông để làm tốt hơn nữa công tác tuyên truyền để nhân dân có một mùa lễ hội trọn vẹn an toàn và phấn khởi.

Chuyên mục Câu chuyện Văn hóa với chủ đề đầu tiên về lễ hội, Ban biên tập Cinet mong muốn nhận được những bài viết, cũng như ý kiến đóng góp của các nhà nghiên cứu văn hóa, các nhà quản lý và bạn đọc để cùng “giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc qua các lễ hội”.
BBT
Gửi bình luận/góp ý Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng điền nội dung phản hồi bằng tiếng Việt có dấu.