Hướng tới những mùa lễ hội văn minh

(Cinet)- Trong mùa lễ hội năm 2017 và những năm tiếp theo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) sẽ tập trung xử lý những vấn đề nổi cộm để đảm bảo nếp sống văn minh trong lễ hội. Đó là khẳng định của bà Trịnh Thị Thủy, Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở trong cuộc trả lời phỏng vấn CINET.
 
Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở Trịnh Thị Thủy. Ảnh: Minh Khánh

Thưa bà, nhiều Chỉ thị, văn bản chấn chỉnh quản lý hoạt động lễ hội đã được Chính phủ và Bộ VHTTDL ban hành trước, trong mỗi mùa lễ hội, Cục trưởng có thể cho biết đến thời điểm hiện tại của mùa lễ hội 2017, những Chỉ thị, văn bản nào đã được ban hành? Việc thực hiện tại các địa phương diễn ra như thế nào?

Có thể nói, việc chuẩn bị phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương để tăng cường công tác quản lý và tổ chức lễ hội năm 2017 đã được Bộ VHTTDL chủ động từ rất sớm. Ngoài việc tiếp tục yêu cầu các địa phương triển khai thực hiện Chỉ thị số 41-CT/TW ngày 05/02/2015 của Ban Bí thư về việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý và tổ chức lễ hội; Công điện số 229/CĐ-TTg ngày 12/02/2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường công tác quản lý, tổ chức hoạt động lễ hội;… Ngay từ tháng 10/2016, Bộ trưởng Bộ VHTTDL đã có văn bản chỉ đạo Sở VHTTDL các tỉnh nghiêm túc thực hiện các văn bản của nhà nước về quản lý và tổ chức lễ hội như: Công văn số 4237/BVHTTDL-VHCS ngày 20/10/2016 về việc tăng cường công tác quản lý và tổ chức lễ hội 2017; Công văn số 5388/BVHTTDL-VHCS ngày 28/12/2016 về việc tăng cường công tác quản lý, đảm bảo trật tự, an toàn giao thông trong lễ hội đầu xuân 2017.

Năm 2017, Bộ còn có công văn 515/BVHTTDL-VHCS ngày 15/2/2017 về việc tăng cường chỉ đạo, chấn chỉnh công tác quản lý và tổ chức lễ hội. Đồng thời tham mưu cho Chính phủ ban hành Chỉ thị 06/CT-TTg ngày 20/2/2017 về việc chấn chỉnh công tác quản lý, tổ chức lễ hội, lễ kỷ niệm trên địa bàn cả nước.

Bên cạnh những vấn đề chung liên quan đến công tác quản lý như: công tác đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng chống cháy nổ, vệ sinh môi trường và hoạt động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ, thực hiện nếp sống văn minh trong hoạt động lễ hội, Bộ VHTTDL đặc biệt yêu cầu các địa phương chú trọng chấn chỉnh những vấn đề mà mùa lễ hội năm trước còn gây bức xúc trong dư luận.
 
Có thể nói đến thời điểm hiện tại, công tác quản lý và tổ chức lễ hội đã có bước chuyển biến tích cực: Cục trưởng có thể cho biết cụ thể sự chuyển biến tích cực đó?

Sự chuyển biến tích cực nhất trong mùa lễ hội 2017 này là công tác quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn cả nước đã được chính quyền các địa phương, ngành văn hóa các cấp chú trọng, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm. Trong hướng dẫn và đề nghị của Bộ đã yêu cầu các địa phương phải có chỉ đạo, từ cấp ủy chính quyền đến các cấp đều vào cuộc quyết liệt.

Trên thực tế, hoạt động tổ chức lễ hội đầu xuân 2017 cho chúng ta thấy một bức tranh về lễ hội ngày càng trang trọng, văn minh và lịch sự hơn; ý thức của người dân tham gia lễ hội cũng được nâng cao. Đặc biệt, tại các di tích, các điểm tổ chức lễ hội đảm bảo công tác vệ sinh môi trường, đảm bảo an ninh trật tự, quy hoạch các điểm dịch vụ phục vụ người dân tham gia lễ hội ngày càng được chú trọng. Vì vậy, có thể khẳng định bức tranh toàn cảnh về hoạt động lễ hội ngày càng tốt hơn.
 
Có thể khẳng định bức tranh toàn cảnh về hoạt động lễ hội ngày càng tốt hơn.
Ảnh: Cục VHCS

Công tác tuyên truyền đã góp phần tích cực vào việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa của lễ hội, nâng cao ý thức thực hiện nếp sống văn minh của người dân khi tham gia lễ hội. Cục đã triển khai công tác đó như thế nào?

Hoạt động lễ hội là hoạt động ngắn với tín ngưỡng tâm linh của người dân, vì vậy một trong những giải pháp mà Bộ đặc biệt chú trọng là nâng cao công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức, ý thức của người tham gia lễ hội, cũng như các đơn vị, địa phương trong việc tổ chức lễ hội.

Ngay từ đầu mùa lễ hội 2017, Bộ VHTTDL đã yêu cầu các địa phương tăng cường công tác tuyên truyền qua nhiều hình thức như: mở kênh tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông của địa phương, giới thiệu về lịch sử di tích, ý nghĩa lễ hội, thực hiện nếp sống văn minh tại di tích và lễ hội, quy định về bảo vệ di tích...

Hình thức truyên truyền được thể hiện phong phú, nhiều lễ hội đã tăng cường hệ thống bảng, biển, sử dụng hệ thống loa truyền thanh, in tờ gấp, xây dựng trang web… góp phần tích cực vào việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa của lễ hội, nâng cao ý thức thực hiện nếp sống văn minh của người dân khi tham gia lễ hội. Do đó, công tác tuyên truyền trong mùa lễ hội 2017 ở tất cả các địa phương đều được triển khai có hiệu quả.
 
Người dân đi lễ xếp hàng nhận ấn tại Lễ hội đền Trần (Nam Định). Ảnh: báo văn hóa

Theo báo cáo tại Hội nghị Sơ kết Công tác quản lý và tổ chức lễ hội được tổ chức vừa qua, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn tồn tại một số bất cập như: hiện tượng tranh cướp lộc, tổ chức chọi trâu không phép, lợi dụng lễ hội để kinh doanh trục lợi... Cục trưởng có ý kiến gì vấn đề này?

Đối với những vấn đề nổi cộm trong hoạt động tổ chức lễ hội như báo cáo đã nêu tại Hội nghị sơ kết vừa qua, ngay từ những năm trước, Bộ VHTTDL đã yêu cầu các địa phương xây dựng kế hoạch để có lộ trình chấn chỉnh các hoạt động đó, đảm bảo người dân vẫn được thực hành tín ngưỡng tâm linh, văn hóa đồng thời thực hiện nếp sống văn minh để không xảy ra những hiện tượng phản cảm.

Từ mùa lễ hội năm 2016, Bộ đã yêu cầu các địa phương tổ chức Hội thảo, các cuộc đối thoại với dân để tìm ra phương án, cách thức tổ chức phù hợp. Trong mùa lễ hội năm nay, đối với một số vấn đề bất cập chưa giải quyết triệt để, Bộ sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương để tăng cường tuyên truyền, đối thoại cộng đồng nhằm tìm ra phương án xử lý ngày càng thấu đáo hơn. Đặc biệt, đối với lễ hội vi phạm như tổ chức chọi trâu không cấp phép, Bộ kiên quyết yêu cầu các địa phương chấm dứt, không cấp phép, không tổ chức các hoạt động lễ hội mang tích chất trục lợi, có nội dung phản cảm, kích động bạo lực, gây bức xúc dư luận xã hội…
 
Đối với lễ hội vi phạm như tổ chức chọi trâu không cấp phép, Bộ kiên quyết yêu cầu các địa phương chấm dứt, không cấp phép. Ảnh minh họa (nguồn: baoxaydung.com.vn)

Thưa Bà, từ nay đến hết tháng Ba còn có rất nhiều lễ hội sẽ diễn ra, vậy chúng ta cần phải làm gì để mùa lễ hội này không còn những tồn tại như vừa nêu. Và Bộ VHTTDL có những giải pháp gì trong việc quản lý và tổ chức lễ hội thời gian tới?

Lễ hội là hoạt động gắn với đời sống cộng đồng người dân, vì vậy nó liên quan trực tiếp đến việc nâng cao ý thức trách nhiệm trong công tác quản lý của chính quyền các địa phương. Nếu các địa phương không vào cuộc quyết liệt chắc chắn không chỉ có những vấn đề nổi cộm như báo chí truyền thông đã nêu mà còn có thể có nhiều bức xúc dư luận hơn nữa.

Từ nay cho đến cuối năm, đặc biệt chuẩn bị cho việc tổ chức các lễ hội lớn, tập trung đông người, Bộ vẫn tiếp tục yêu cầu các địa phương tăng cường công tác quản lý. Trong đó hướng đến một số nhiệm vụ cụ thể như: đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục cho cộng đồng về ý thức tham gia lễ hội; tăng cường công tác kiểm tra giám sát, phát hiện những sai phạm hoặc những vấn đề lệch lạc để kịp thời chấn chỉnh, tham mưu cho chính quyền địa phương xử lý kịp thời. Đặc biệt, yêu cầu các địa phương nghiêm túc triển khai các văn bản chỉ đạo của Chính phủ và Bộ để làm căn cứ triển khai công tác quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn.

Theo chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ, Nghị định về quản lý và tổ chức lễ hội phải hoàn thành trong năm nay, vậy Cục trưởng cho biết, tiến độ triển khai xây dựng Nghị định hiện nay diễn ra như thế nào?

Trong Kế hoạch công tác năm 2017, Bộ VHTTDL chủ động đề xuất tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định. Trong Chỉ thị 06/CT-TTg, ngày 20/2/2017, Chính phủ đã trực tiếp giao Bộ xây dựng Nghị định về quản lý và tổ chức lễ hội. Hiện tại Bộ đang hoàn hiện các thủ tục liên quan: ban hành Quyết định về xây dựng Nghị định; thành lập tổ tham mưu đề xuất xây dựng Nghị định; dự thảo đề cương sơ lược nội dung Nghị định.

Tới đây, Cục Văn hóa cơ sở sẽ tổ chức họp tổ công tác, xin ý kiến của các Bộ, ban, ngành liên quan về dự thảo nội dung để việc xây dựng Nghị định đảm bảo tiến độ trong kế hoạch đề xuất Qúy IV/2017. Tuy nhiên tôi mong muốn có thể đẩy sớm tiến độ trình Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt. Hy vọng sau khi Nghị định được ban hành, những vấn đề liên quan đến công tác quản lý và tổ chức lễ hội, đặc biệt là trong xử lý sai phạm sẽ có chế tài phù hợp để giải quyết được nhiều vấn đề nổi cộm để những mùa lễ hội sau ngày càng trở nên tốt đẹp hơn.

Xin trân trọng cảm ơn Bà!

Lan Anh - Trịnh Thủy