Lễ hội có yếu tố bạo lực sẽ không được cấp phép tổ chức

Đó là một trong những nội dung đáng chú ý tại Dự thảo Nghị định quy định về quản lý và tổ chức lễ hội, do Bộ VHTTDL soạn thảo. Phó Cục trưởng phụ trách Cục Văn hóa cơ sở (Bộ VHTTDL) Ninh Thị Thu Hương đã trao đổi với Báo Văn Hóa xung quanh nội dung dự thảo Nghị định này.

P.V: Trong bối cảnh hành lang pháp lý trong lĩnh vực lễ hội chưa hoàn thiện, việc ban hành Nghị định quy định về quản lý và tổ chức lễ hội có ý nghĩa như thế nào, thưa bà?

- Bà Ninh Thị Thu Hương: Công tác quản lý và tổ chức lễ hội trong thời gian qua đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nhưng bên cạnh đó vẫn tồn tại những hạn chế cần khắc phục. Không ít lễ hội còn duy trì tập tục chứa đựng yếu tố bạo lực, không phù hợp với xu thế của thời đại. Ví dụ như lễ hội Ném Thượng ở Bắc Ninh, lễ hội cướp Phết ở Hiền Quan (Phú Thọ), lễ hội cầu trâu ở Tam Nông (Phú Thọ) hay hàng loạt lễ hội chọi trâu không phải là lễ hội truyền thống được tổ chức ở nhiều tỉnh, thành phố. Gần đây nhất là sự cố gây chết người tại vòng loại lễ hội chọi trâu Đồ Sơn 2017...
 
Trong trường hợp các lễ hội khi tổ chức vi phạm các yếu tố đảm bảo an ninh, an toàn; hoặc để xảy ra các hành vi bạo lực, phản cảm; vi phạm quy định về thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội… thì sẽ bị dừng tổ chức.
Bên cạnh đó còn là những hiện tượng phản cảm; tiêu cực về đảm bảo an ninh trật tự, thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội; hiện tượng chen lấn, xô đẩy, đeo bám khách, cờ bạc trá hình; nâng giá dịch vụ, đặt tiền công đức, giọt dầu tùy tiện, tệ nạn ăn xin, ăn mày ... Đặc biệt, đang xuất hiện xu hướng tự nâng cấp, đặt tên lễ hội thành lễ hội quốc gia, lễ hội quốc tế, các yếu tố thương mại hóa làm giảm đi tính tôn nghiêm và nét đẹp văn hóa trong lễ hội.

Thực tế đó đang đặt ra một bài toán nan giải, đòi hỏi cơ quan quản lý nhà nước phải tìm được giải pháp tháo gỡ. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đối với hoạt động lễ hội hiện nay cũng chưa đầy đủ, đồng bộ. Do đó, việc xây dựng và ban hành Nghị định quy định về quản lý và tổ chức lễ hội là hết sức cần thiết. Sự ra đời của Nghị định sẽ tạo cơ sở pháp lý cho công tác quản lý và tổ chức lễ hội được thống nhất thực hiện theo các quy định của pháp luật; khắc phục những bất cập, hạn chế hiện nay.
 
Sẽ có biện pháp quản lý lễ hội chọi trâu Đồ Sơn, Hải Phòng trong thời gian tới.

Trên thực tế, hiệu lực quản lý nhà nước ở một số lễ hội lớn, thu hút đông người còn chưa cao. Theo bà, sự ra đời của Nghị định sẽ khắc phục được bất cập này?

- Nghị định được xây dựng nhằm mục đích nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong hoạt động lễ hội; đảm bảo tính thống nhất trong áp dụng văn bản quy phạm pháp luật. Đồng thời, ban hành Nghị định cũng nhằm đơn giản, minh bạch các thủ tục hành chính; giảm thiểu những thủ tục rườm rà trong cấp phép tổ chức lễ hội; hoàn thiện và bổ sung những quy định pháp luật về thẩm quyền và trách nhiệm trong quản lý và tổ chức lễ hội. Quan điểm xây dựng Nghị định cũng nhằm bổ sung các quy định mới để điều chỉnh các bất cập phát sinh trong thực tiễn.

Cụ thể hơn, xin bà cho biết một số quy định nhằm điều chỉnh những vấn đề bất cập phát sinh trong thực tiễn ở dự thảo Nghị định này?
 
Nhằm hạn chế phản cảm, tiêu cực, dự thảo Nghị định quy định mỗi cơ sở thờ tự trong không gian tổ chức lễ hội không đặt quá 02 hòm công đức; đơn vị tổ chức lễ hội phải có phương án bảo vệdi tích, cổvật, tránh thất thoát, mất cắp, xâm hại; cá nhân phải tuân thủ các quy định của BTC lễ hội; tiền công đức, tiền lễ, tiền giọt dầu đặt đúng nơi quy định; không ném, thả tiền xuống giếng, ao hồ, cài tiền lên tay tượng
có nhiều tác động đến công tác quản lý, tổ chức của một số lễ hội được dư luận quan tâm là những quy định điều chỉnh các yếu tố bạo lực, phản cảm trong lễ hội. Thông tư 15/2015/ TT- BVHTTDL trước đây đã yêu cầu không tổ chức các lễ hội kích động bạo lực, truyền bá các hành vi tội ác, trái với truyền thống của dân tộc.

Dự thảo Nghị định này sẽ có hiệu lực pháp lý chặt chẽ hơn với những quy định gắn với điều kiện để được cấp giấy phép tổ chức lễ hội. Theo đó, lễ hội chỉ được cấp phép khi các hoạt động không thể hiện những nghi thức mô tả cảnh đâm chém, đánh đập tàn bạo, rùng rợn, kinh dị; mô tả cảnh thỏa mãn, khoái trá của kẻ gây tội ác.

Ngoài ra, phải đảm bảo nội dung của phần nghi lễ và các hoạt động khác trong khuôn khổ lễ hội không chứa đựng các nội dung thể hiện sự kích động bạo lực, truyền báhành vi tội ác, trái với truyền thống của dân tộc. Những lễ hội tuyên truyền mê tín dị đoan, cúng khấn trừ tà ma, chữa bệnh bằng phù phép; lên đồng phán truyền, xem bói, xin xăm, xóc thẻ, truyền bá sấm trạng, phù chú… cũng không được cấp phép. Ngoài ra, dự thảo Nghị định cũng nhấn mạnh, không lợi dụng việc tổ chức lễ hội để thương mại hóa, trục lợi.

Vậy những lễ hội nào phải được cấp phép trước khi tổ chức thực hiện, thưa bà?

- Dự thảo quy định các lễ hội phải được cấp phép trước khi tổ chức thực hiện gồm: các lễ hội dân gian được khôi phục lại sau nhiều năm gián đoạn ở quy mô tổ chức trong nhiều huyện thuộc một tỉnh (lễ hội dân gian cấp tỉnh); lễhội văn hóa, thểthao, du lịch quy mô toàn quốc hoặc khu vực; lễ hội cónguồn gốc từnước ngoài tổchức tại Việt Nam. Xin lưu ý, những lễ hội dân gian được tổ chức định kỳ hằng năm sẽ không thuộc diện phải được cấp phép khi tổ chức thực hiện.

Trong trường hợp các lễ hội khi tổ chức vi phạm các yếu tố đảm bảo an ninh, an toàn; hoặc để xảy ra các hành vi bạo lực, phản cảm; vi phạm quy định về thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội… thì sẽ bị dừng tổ chức.

Liên quan đến nội dung quản lý các lễ hội có yếu tố bạo lực, lễ hội chọi trâu Đồ Sơn 2017 với sự cố đáng tiếc xảy ra tại vòng loại vừa qua sẽ được điều chỉnh như thế nào tại Nghị định này, thưa bà?

- Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn là lễ hội dân gian đã được Bộ VHTTDL đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và được UBND quận Đồ Sơn tổ chức định kỳ hằng năm. Cục Văn hóa cơ sởhiện đang chủ trì, xây dựng kế hoạch trình lãnh đạo Bộ về các biện pháp quản lý đối với lễ hội này, trong đó phân công trách nhiệm cụ thể cho từng đơn vị chức năng. Nội dung buổi làm việc giữa lãnh đạo Bộ với UBND TP. Hải Phòng cũng đang được chuẩn bị, qua đó sẽ xem xét cụ thể việc tổ chức, quản lý đối với lễ hội này như thế nào trong thời gian tới...

Dư luận trong thời gian qua cũng đặc biệt quan đến câu chuyện văn hóa ứng xử trong lễ hội. Nghị định đã dự thảo những quy định nào nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối với vấn đề này?

- Điều 12, 13 dự thảo Nghị định đã quy định cụ thể về việc thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội cũng như tổ chức hoạt động dịch vụ trong khu vực lễ hội. Trong đó, quy định rõ về trách nhiệm thực hiện nếp sống văn minh của các cơ quan, đơn vị tổ chức lễ hội cũng như các cá nhân tham gia hoạt động lễ hội.

Đơn cử, nhằm hạn chế phản cảm, tiêu cực, dự thảo Nghị định quy định mỗi cơ sở thờ tự trong không gian tổ chức lễ hội không đặt quá 2 hòm công đức; đơn vị tổ chức lễ hội phải có phương án bảo vệdi tích, cổvật, tránh thất thoát, mất cắp, xâm hại; cá nhân phải tuân thủ các quy định của BTC lễ hội; tiền công đức, tiền lễ, tiền giọt dầu đặt đúng nơi quy định; không ném, thả tiền xuống giếng, ao hồ, cài tiền lên tay tượng. Ứng xử có văn hoá; trang phục lịch sự, phù hợp với thuần phong mỹ tục; không nói tục, chửi thề, ảnh hưởng xấu tới không khí trang nghiêm của lễ hội. Thắp hương, đốt vàng mã đúng nơi quy định; giữ gìn vệ sinh môi trường; không thực hiện các hành vi đổi tiền hưởng chênh lệch giá trong khu vực di tích, lễ hội.

Các cơ sở kinh doanh dịch vụ trong lễ hội cũng được dự thảo quy định không lấn chiếm khuôn viên di tích; niêm yết và bán đúng giá; không chèo kéo và ép giá; không bày bán đồ chơi bạo lực; thịt tươi sống, thịt động vật hoang dã...

Xin trân trọng cảm ơn bà!

Theo baovanhoa.vn
Gửi bình luận/góp ý Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng điền nội dung phản hồi bằng tiếng Việt có dấu.