Nam Định sẵn sàng Lễ đón Bằng UNESCO ghi danh “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt”

Ông Nguyễn Văn Thư
Giám đốc Bảo tàng tỉnh Nam Định.
(Cinet)- Vào ngày 02/4 tới, tỉnh Nam Định sẽ tổ chức đón Bằng UNESCO ghi danh “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Về công tác chuẩn bị cho buổi lễ, CINET đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Văn Thư - Giám đốc Bảo tàng tỉnh Nam Định.

PV: Thưa ông, việc Nam Định Tổ chức Lễ đón Bằng UNESCO ghi danh “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại có ý nghĩa như thế nào?
 
Ông Nguyễn Văn Thư: Trước tiên tôi muốn khẳng định di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” là của cộng đồng các dân tộc Việt Nam và là một bộ phận của di sản văn hóa nhân loại.

Nam Định là một Trung tâm của Tín ngưỡng thờ Mẫu có đông đảo cộng đồng là chủ thể của di sản, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đồng ý để Nam Định đại diện cho các địa phương có di sản thờ Mẫu Tổ chức xây dựng Hồ sơ trình UNESCO.

Sau khi di sản được UNESCO ghi danh tại Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, Bộ VHTTDL đã đồng ý để tỉnh Nam Định Tổ chức Lễ đón Bằng UNESCO. Đây là niềm vinh dự, tự hào của người dân Nam Định, khẳng định sự quan tâm, và ghi nhận của nhà nước ta, của cộng đồng quốc tế đối với công tác bảo vệ, phát huy giá trị của di sản đối với chính quyền và nhân dân Nam Định nói riêng của cộng đồng các dân tộc Việt Nam nói chung, đồng thời cũng là dịp để cộng đồng - chủ thể của di sản và đông đảo nhân dân hiểu biết thêm về giá trị của di sản, nâng cao ý thức trách nhiệm của họ trong việc bảo vệ di sản văn hóa nói chung, di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” nói riêng. Đây còn là cơ hội để quảng bá hình ảnh quê hương Nam Định giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, thân thiện và mến khách đến nhân dân cả nước và bạn bè quốc tế.

PV: Đến thời điểm này, tỉnh Nam Định đã chuẩn bị và đầu tư những gì cho buổi lễ?

Ông Nguyễn Văn Thư: Theo Kế hoạch của UBND tỉnh Nam Định, buổi lễ sẽ được tổ chức vào hồi 20h ngày 02/4/2017 (tức ngày 6/3 Âm lịch) tại không gian của Quần thể di tích Lịch sử - văn hóa Phủ Dầy - một trung tâm thờ Mẫu ở Nam Định và của cả nước.

Sau khi thống nhất với Bộ VHTTDL, tỉnh Nam Định đã tiến hành công tác chuẩn bị các điều kiện bảo đảm để tổ chức buổi lễ. UBND tỉnh có Quyết định thành lập BTC Lễ đón Bằng UNESCO để thực hiện Kế hoạch của UBND tỉnh, BTC cũng đã thành lập các Tiểu ban giúp việc và phối hợp chặt chẽ với huyện Vụ Bản nơi trực tiếp diễn ra buổi lễ để triển khai các công việc cụ thể.

Một số công việc tỉnh Nam Định đã thực hiện như sau: Phối hợp với Bộ VHTTDL tổ chức họp báo để thông tin về kế hoạch bảo vệ, phát huy giá trị của di sản sau khi được UNESCO ghi danh, trong đó có Kế hoạch tổ chức Lễ đón Bằng UNESCO; Biên soạn nội dung thống nhất định hướng công tác tuyên truyền với nhiều hình thức quảng bá về di sản, các hoạt động tuyên truyền cổ động trực quan được tiến hành từ 15/3 đến 10/4/2017 tại các đầu mối giao thông của tỉnh, Trung tâm của huyện Vụ Bản, Ý Yên, Mỹ Lộc và Thành phố Nam Định, đặc biệt là tại địa điểm tổ chức Lễ đón Bằng UNESCO; Hoàn thiện dự thảo Kịch bản chương trình nghệ thuật chào mừng, trình UBND tỉnh, Bộ VHTTDL thẩm định; Các công tác chuẩn bị khác như lễ tân, khánh tiết, hậu cần, phương án bảo đảm ANTT, giao thông, y tế... đã được các Tiểu ban triển khai theo đúng kế hoạch chỉ đạo của UBND tỉnh.

Đến thời điểm này mọi công tác chuẩn bị cho Lễ đón Bằng UNESCO ghi danh “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã được UBND tỉnh chỉ đạo thực hiện theo đúng Kế hoạch đề ra và phối hợp chặt chẽ với Bộ VHTTDL để đảm bảo thành công buổi lễ.

PV: Ông có thể cho biết những điểm nhấn trong phần Nghi lễ và Chương trình nghệ thuật chào mừng?

Ông Nguyễn Văn Thư: Theo Kế hoạch của UBND tỉnh Chương trình Lễ đón Bằng UNESCO ghi danh Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại gồm 2 phần: Phần Nghi lễ và Chương trình nghệ thật chào mừng, được truyền hình trực tiếp trên sóng VTV, NTV.

Phần Nghi lễ được tổ chức theo nghi thức Quốc gia, trong đó có nội dung đại diện Văn phòng UNESCO tại Hà Nội trao Bằng UNESCO ghi danh Di sản cho Việt Nam; Công bố Chương trình hành động quốc gia cam kết bảo vệ và phát huy giá trị của di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Chương trình nghệ thuật chào mừng sẽ được xây dựng trên nền âm nhạc chủ đạo là Hát văn, đây là một loại hình âm nhạc dân tộc độc đáo gắn liền với Nghi lễ chầu văn mà Nam Định cũng chính là cái nôi của nghệ thuật Chầu văn. Nội dung chương trình nghệ thuật sẽ nhằm tôn vinh bản sắc và giá trị đặc sắc của di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” đồng thời cũng phản ánh Nam Định vùng đất giàu truyền thống lịch sử văn hóa có nhiều đóng góp vào kho tàng  Di sản văn hóa của dân tộc.

PV: Sau lễ vinh danh, Nam Định có kế hoạch gì để tiếp tục tuyên truyền về di sản?

Ông Nguyễn Văn Thư: Công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị của các di sản văn hóa nói chung và di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt”nói riêng là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục của các cấp chính quyền, các cơ quan quản lý văn hóa và của cộng đồng. Tuy nhiên đối với “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” vừa được UNESCO vinh danh thì chúng ta phải thực hiện theo đúng Công ước Bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể năm 2003 và các quy định của UNESCO đối với di sản được ghi danh. Cụ thể: Phải tổ chức thực hiện nghiêm túc những cam kết trong Chương trình hành động quốc gia được công bố tại buổi Lễ đón Bằng UNESCO; Tổ chức xây dựng Đề án bảo vệ và phát huy giá trị của di sản những năm trước mắt và định hướng lâu dài. Ngoài ra, tỉnh Nam Định cũng sẽ hoàn thiện Quy hoạch và công bố Quy hoạch phân khu bảo vệ và phát huy giá trị của Quần thể di tích Lịch sử - văn hóa Phủ Dầy làm cơ sở pháp lý và khoa học để bảo vệ và phát huy giá trị di tích gắn với di sản văn hóa phi vật thể  này; Ban hành quy chế phân cấp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích trên địa bàn toàn tỉnh trong đó có các di tích liên quan đến Tín ngưỡng thờ Mẫu;

Bên cạnh đó tiếp tục tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với di sản, nghiên cứu, sưu tầm làm sáng tỏ thêm các giá trị di sản, tư liệu hóa thông tin về di sản, tổ chức trưng bày và các chương trình hoạt động trải nghiệm tìm hiểu về Di sản; thanh tra, kiểm tra xử lý các hành vi lạm dụng di sản để trục lợi gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống xã hội; Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn cộng đồng thực hiện nghiêm túc quy định của Nhà nước đối với di sản nhất là Luật Di sản văn hóa, trong đó chú ý phát huy vai trò của cộng đồng trong việc bảo vệ, gìn giữ những mặt tích cực của di sản, đấu tranh ngăn chặn các hủ tục lạc hậu, các hành vi làm sai lệch, biến tướng di sản.

Lan Phạm – Trịnh Thủy (thực hiện)