Văn học thiếu nhi: Cần nỗ lực hơn trên con đường chinh phục bạn đọc

(Cinet)- Hòa cùng dòng chảy của văn học Việt Nam, văn học thiếu nhi luôn đóng một vai trò quan trọng, góp phần nuôi dưỡng tâm hồn và nhân cách của trẻ - những mầm non tương lai của đất nước.
 
Một số tác phẩm văn học thiếu nhi tiêu biểu (Nguồn: Internet)

Văn học thiếu nhi luôn được đánh giá là một mảnh đất đầy tiềm năng trên thị trường. Không chỉ là một hình thức để giải trí, văn học thiếu nhi còn là cuốn cẩm nang hữu ích, cung cấp cho trẻ những kiến thức cần thiết về các lĩnh vực trong đời sống, xã hội.

Ở lứa tuổi trẻ thơ, các em như một trang giấy trắng với những nhận thức trong tư duy và cảm xúc còn non nớt, chưa có nhiều trải nghiệm. Vì vậy, việc hình thành cho các em thói quen đọc sách từ nhỏ là vô cùng cần thiết nhằm giúp phát triển ngôn ngữ để các em tự luyện tập cho mình khả năng diễn đạt vấn đề một cách mạch lạc, giàu hình ảnh và có cái nhìn phong phú hơn về cuộc sống xung quanh.

Nhắc đến mảng văn học này, độc giả nhiều thế hệ vẫn luôn khắc ghi những đầu sách với những cái tên kinh điển như: Dế mèn phiêu lưu ký, Góc sân và khoảng trời, Kính vạn hoa …Mỗi cuốn sách là một cái nhìn mới mẻ, một thế giới quan đầy sinh động khiến cho tuổi thơ của mỗi chúng ta thêm tươi đẹp hơn. Sự đa dạng trong phong cách viết của các tác giả đã làm nên sức hấp dẫn của văn học thiếu nhi giai đoạn này, tạo nên một thể loại văn học vô cùng gần gũi, bình dị.

Ngày nay, việc tiếp cận trẻ em trong đời sống hiện đại cũng đã đem đến những góc nhìn mới, góp phần làm phong phú hơn các đề tài văn học thiếu nhi. Đặc biệt, trong đó có các vấn đề rất được quan tâm như: tình bạn, mối quan hệ trong gia đình truyền thống, tuổi học trò,… từ đó giúp văn học thiếu nhi ngày càng đi vào chiều sâu, tiếp cận với đông đảo bạn đọc nhỏ tuổi, góp phần quan trọng vào việc giáo dục toàn diện nhân cách trẻ em cả về đạo đức và trí tuệ.
 
Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh (Nguồn: NLĐ)

Mười năm trở lại đây, dòng sách thiếu nhi vẫn tiếp tục nỗ lực trên con đường chinh phục các độc giả nhỏ tuổi, song vẫn còn rất nhiều những khó khăn và chông gai trước mắt khiến cho những khoảng trống trong thể loại văn học này vẫn chưa được lấp đầy.

Thực tế hiện nay cho thấy, dòng sách văn học thiếu nhi dường như đang thiếu trầm trọng những tác phẩm mới, những tác giả mới. Đối lập với điều đó, lượng tác phẩm văn học thiếu nhi nước ngoài lại xuất hiện ngày càng dày đặc với nội dung đa dạng, phong phú, hình thức đẹp mắt,…đã trở thành ưu tiên lựa chọn của độc giả. Ngoài ra, sự phát triển của công nghệ thông tin và các phương tiện truyền thông cũng mang đến không ít thách thức đối với nền văn học. Trong đó, sự xuất hiện của các thể loại sách điện tử, các chương trình giải trí trên mạng,…đã phần nào làm giảm đi sự hứng thú của trẻ nhỏ đối với các sách thiếu nhi truyền thống. 
 
Sự phát triển của công nghệ thông tin và các phương tiện truyền thông đã mang đến không ít thuận lợi cũng như thách thức đối với nền văn học (Nguồn: sachtot.vn)

Khó khăn là thế, song chúng ta cũng không thể phủ nhận hoàn toàn những nỗ lực của các tác giả. Hơn nữa, văn học cho thiếu nhi là một đề tài khó viết và kén độc giả. Nhà văn hoặc nhà thơ phải là những người có vốn sống, từng trải, phải huy động tối đa trí tưởng tượng và có sự quan sát tinh tế về tâm lý của các em nhỏ,… thì mới sáng tác ra được một tác phẩm hay và ý nghĩa.

Chính những cái khó đó đã cản bước rất lớn cho các thế hệ nhà văn, đặc biệt là lớp nhà văn trẻ trong quá trình sáng tác mảng văn học này. Từ đó dẫn đến tình trạng không chỉ yếu, mỏng về lực lượng sáng tác mà các tác phẩm văn học thiếu nhi hiện nay còn chưa thật sự đáp ứng được nhu cầu của độc giả.

Giống như các dòng văn học khác, văn học thiếu thi cần được phát hiện, nuôi dưỡng thường xuyên nếu không sẽ trở nên tản mát và suy yếu. Và để có được nhiều các tác phẩm văn học thiếu nhi chất lượng, thiết nghĩ, trước mắt chúng ta cần có thêm nhiều chính sách thu hút và bồi dưỡng các nhà văn trẻ. Đồng thời, cần có nhiều hơn những cuộc thi, những cuộc vận động, những trại sáng tác văn học dành cho thiếu nhi có quy mô lớn với những hoạt động sôi nổi, thiết thực, tạo hiệu ứng tốt trong dư luận, khơi dậy niềm say mê văn học, bồi dưỡng tâm hồn và phát triển năng khiếu, phát hiện và phát huy khả năng sáng tạo cho thiếu nhi./.

D.H