Bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa đặc sắc là mục tiêu chiến lược

(Cinet)- Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình mục tiêu Phát triển văn hóa giai đoạn 2016 - 2020 trong đó việc bảo tồn và phát huy giá trị các di sản là một trong những mục tiêu chiến lược hướng tới xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
 
Ảnh minh họa. Nguồn: timeoutninhbinh.com

Phấn đấu đến năm 2020 tu bổ thêm nhiều di sản

Mục tiêu cụ thể của Chương trình phấn đấu đến năm 2020 hỗ trợ tu bổ, tôn tạo tổng thể 20 di sản văn hóa thế giới, di tích quốc gia đặc biệt và một số di tích quốc gia có giá trị tiêu biểu; hỗ trợ đầu tư khu lưu niệm, nhà lưu niệm 05 đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước và lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của dân tộc.

Bên cạnh đó hỗ trợ nâng cấp, tu bổ cấp thiết khoảng 400 lượt di tích cấp quốc gia; thực hiện kiểm kê, sưu tầm, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể, các lễ hội dân gian tiêu biểu của dân tộc, ưu tiên bảo tồn, phát triển văn hóa truyền thống của 16 dân tộc thiểu số có số dân dưới 10.000 người; bảo tồn 15 làng, bản, buôn truyền thống để khai thác phát triển du lịch văn hóa.
 
Mục tiêu của Chương trình hướng tới bảo tồn các lễ hội dân gian tiêu biểu. Ảnh minh họa. Nguồn: ĐCSVN

Triển khai các nội dung quan trọng trong công tác bảo tồn

Một trong những nội dung và nhiệm vụ của Chương trình được phê duyệt lần này là thực hiện cam kết quốc tế về các di sản văn hóa vật thể, phi vật thể đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới, di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; hỗ trợ thực hiện 80 dự án sưu tầm, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể; thực hiện đầu tư, tu bổ, tôn tạo tổng thể cho 20 di tích quốc gia đặc biệt, một số di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật, danh lam thắng cảnh cấp quốc gia có giá trị tiêu biểu; tiếp tục đầu tư các dự án tu bổ di tích dở dang từ Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa giai đoạn 2011 - 2015.

Ngoài ra, đầu tư tu bổ các di tích cách mạng kháng chiến tiêu biểu, khu căn cứ cách mạng quan trọng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống đế quốc Mỹ; xây dựng danh mục kiểm kê quốc gia và thực hiện tổng kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể theo địa giới hành chính và theo tộc người, xác định danh mục và tập trung nguồn lực sưu tầm lưu giữ và phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể tiêu biểu quốc gia; bảo tồn giá trị các làng, bản tiêu biểu để kết hợp với phát triển kinh tế du lịch; tổ chức các lớp tập huấn, tham quan, khảo sát, nghiên cứu, học tập kinh nghiệm ở trong và ngoài nước về công tác bảo tàng, quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích.
 
Sưu tầm, lưu giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu. Ảnh minh họa. Nguồn: langvietonline.vn

Thực tế trong suốt những năm qua cho thấy, công tác bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa dân tộc luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm, chú trọng. Từ năm 1998, Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII “Về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc” đã khẳng định: “Di sản văn hóa là tài sản vô giá, gắn kết cộng đồng dân tộc, là cốt lõi của bản sắc dân tộc, cơ sở để sáng tạo những giá trị mới và giao lưu văn hóa”. Năm 2001, Quốc hội đã thông qua Luật Di sản văn hóa và sau đó đến năm 2009 sửa đổi, bổ sung một số điều, đưa ra những quy định mang tính pháp lý, tạo điều kiện cho việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Năm 2009, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2020, trong đó xác định nhiệm vụ trọng tâm: “Bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc là nhiệm vụ then chốt của Chiến lược phát triển văn hóa… Kết hợp hài hòa việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa với các hoạt động phát triển kinh tế, du lịch bền vững”.
 
Ảnh minh họa. Nguồn: vnmedia.vn

Cùng với nhiều quốc gia khác trên thế giới cũng như khu vực Đông Nam Á, Việt Nam đã tiến sâu vào quá trình toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế, đặc biệt là hướng đến xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Bên cạnh những mặt tích cực, những thành tựu đáng ghi nhận, chúng ta còn phải đối mặt với “những khoảng tối” do toàn cầu hóa gây ra như: nguy cơ xói mòn bản sắc văn hóa, đạo đức xã hội, suy thoái các giá trị văn hóa truyền thống... Từ đó, đặt ra yêu cầu phải bảo tồn di sản văn hóa dân tộc, vận dụng sáng tạo nội dung các Công ước quốc tế để hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và từng bước xây dựng hệ thống lý thuyết về bảo tồn di sản văn hóa.

Có thể khẳng định rằng quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước trong thời gian qua đã phát huy tác dụng tích cực trong bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa, không chỉ giúp ngăn chặn tình trạng xuống cấp của di tích mà còn tác động mạnh mẽ đến sự nghiệp xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Từ đó tạo động lực phát triển ngành du lịch, đóng góp vào sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội nói chung và gìn giữ các giá trị truyền thống quý báu để trao truyền cho thế hệ mai sau.

T.T