​“Tình khúc Bạch dương”: Âm nhạc và cầu nối văn hóa Việt - Nga

(Cinet) - Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Tình khúc Bạch Dương” diễn ra tối 6/11 tại Nhà hát Lớn Hà Nội đã mang đến cho khán giả thủ đô một bữa tiệc âm nhạc sâu lắng đầy cảm xúc.

Tình khúc Bạch Dương” là chương trình nghệ thuật đặc biệt nhân dịp kỷ niệm 100 năm Cách mạng Tháng Mười Nga với những tiếng hát, lời ca, điệu múa ngợi ca tình hữu nghị quý báu của hai dân tộc Việt Nam - Liên bang Nga.

Chương trình được thực hiện bởi Nhà hát Giao hưởng Việt Nam, Nhà hát Nhạc Vũ Kịch Việt Nam, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Nhà hát Ca Múa Nhạc Việt Nam. Chỉ đạo nghệ thuật Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tổng đạo diễn NSND Quang Vinh, giám đốc sản xuất Nguyễn Minh Nguyệt, dàn dựng âm nhạc NSND Phạm Ngọc Khôi cùng sự tham gia của các nghệ sĩ, các ca sĩ đến từ hai quốc gia.
 
"Việt Nam quê hương tôi" mở màn chương trình. Ảnh: Gia Linh

Một nước Nga rất gần

Trên khắp đất nước Việt Nam còn lưu dấu các công trình lịch sử, đó là những công trình thế kỷ, biểu tượng cho tình hữu nghị giữa hai dân tộc Việt Nam - Nga. Và đặc biệt, “tượng đài” của tình hữu nghị giữa hai dân tộc luôn hiện hữu trong những người con đất Việt đã có những năm tháng dài học tập và trưởng thành trên đất nước Nga xa xôi.

Hành trang trở về của họ không chỉ là kiến thức, mà còn là những ký ức đẹp về tình cảm sâu đậm với thiên nhiên, con người nước Nga và cả tình cảm mà nước Nga dành cho họ. Ở đó có những hình ảnh mùa đông nước Nga ngập tràn tuyết trắng đầy khắc nghiệt nhưng cũng đẹp tựa một bức tranh cổ tích, một giấc mơ…
 
Nước Nga với "Những mùa đông trắng"...  Ảnh: Gia Linh

Những mùa đông trắng buốt giá với cái lạnh âm độ, nhưng đối với những người con đất Việt học tập tại nước Nga xa xôi không hề lạnh lẽo bởi trái tim được sưởi ấm bởi tình người, bởi những người bạn Nga. Chính tình người đã làm nên câu chuyện cổ tích giữa mùa đông trắng.

Đó cũng chính là chủ đề của phần đầu tiên “Những mùa đông trắng”, được thể hiện qua các ca khúc như “Nước Nga Tổ quốc tôi”, “Cánh đồng Nga”, “Cây Thùy dương”, Múa “Bốn con thiên nga”, độc tấu Violon cùng piano “Melody”… Qua đó, âm nhạc Nga chính là cầu nối để khiến nước Nga xa xôi trở nên gần gũi với Việt Nam.

Rất nhiều những nghệ sĩ thanh nhạc và khí nhạc của Việt Nam được đào tạo tại những nhạc viện hàng đầu của Nga và đã trở thành những nghệ sĩ bậc thầy của âm nhạc Việt. NSƯT Bùi Công Duy và Trinh Hương chính là hai trong rất nhiều các nghệ sĩ đương đại được học tập đào tạo tại Nga, sau đó trở về nước mang kiến thức được học tập, tu luyện ở Nga để giảng dạy cho nhiều thế hệ học sinh, sinh viên Việt Nam. Họ cũng chính là những cầu nối, những sợi dây liên kết tình hữu nghị Việt - Nga.
 
Nghệ sĩ Bùi Công Duy và nghệ sĩ Trinh Hương độc tấu Violon cùng piano nhạc phẩm "Melody" của Tchaikovsky.
Ảnh: Gia Linh

NS Bùi công Duy chia sẻ: “Sau thời gian dài học tập tại Nga (16 năm), hành trang quý giá nhất của tôi là hiểu được những giá trị của cuộc sống. Bởi nước Nga đã không chỉ cho chúng tôi những kiến thức mà còn cho chúng tôi những tình cảm quý báu, những điều lớn hơn cả những người thầy, người bạn đó là gia đình. Cho đến ngày hôm nay, khi đã về nước được hơn 10 năm, chúng tôi vẫn giữ những tình cảm đấy, như một sợi dây liên kết giữa những người bạn, người thầy, những người trong gia đình".

Nước nga gần gũi với người dân Việt Nam, với những người đã có những năm tháng học tập tại đất nước này không chỉ bởi những kỷ niệm mà còn bởi những sợi dây gắn kết giữa tình người của người Nga với người Việt, và của những người Việt giành cho nhau.

“Những mùa đông trắng” được khép lại bởi nhạc phẩm “Hà Nội niềm tin và hy vọng”. Những giai điệu hào hùng của bài hát cũng đồng thời là những ký ức mà nhiều thế hệ các lưu học sinh tại Nga mang theo mỗi khi nhớ nhà. “Hà Nội niềm tin và hy vọng” vang lên giữa trời Nga, hay giữa “Mạc Tư Khoa nghe câu hò Ví dặm” … đã sưởi ấm tâm hồn nhạy cảm của nhiều nghệ sĩ, nhiều người con xa xứ.
 
Nghệ sĩ Tân Nhàn và Thu Hà thể hiện nhạc phẩm "Giữa Mạc Tư Khoa nghe câu hò Ví dặm".
Ảnh: Gia Linh

Thiên nhiên có bốn mùa và mùa nào cũng đẹp nếu như tâm hồn người nghệ sĩ biết rung động. Không chỉ gây thương nhớ với “Những mùa đông trắng”, nước Nga còn lưu lại những kỷ niệm sâu sắc về những “Thu vàng” mênh mang với những nhạc phẩm trữ tình, đưa đẩy cảm xúc lãng mạng như: “Triệu đóa hồng”, “Chiều hải cảng”, Múa “Những đóa hồng”, “Cuộc sống ơi ta mến yêu người”…

Sự đồng cảm trong tâm hồn và nghệ thuật

Sự gần gũi giữa những người bạn Việt Nam - Liên bang Nga còn đến từ sự đồng cảm, bởi cả hai dân tộc đều trải qua cuộc chiến tranh vệ quốc, giải phóng dân tộc vĩ đại. Nhưng chiến tranh bao giờ cũng mang đến những mất mát, đó là những cung trầm của bài ca vệ quốc. Chính những cung trầm ấy mang lại những xao xuyến, lắng đọng bởi dù chiến tranh đã trôi xa, vết thương trên thịt da đã lành nhưng vết thương lòng vẫn còn nhói đau.

Đó là vết thương của người lính, của người phụ nữ mòn mỏi đợi chờ… Nếu như trong ca khúc Nga “Đôi bờ” có hình ảnh “trên dòng sông sánh vai nhau thiên nga đùa trên sóng /Bao chàng trai cô gái tâm tình riêng em có một mình…” thì trong “Sông Lô chiều cuối năm” có “ai tìm về bên ai"?

Sự đồng cảm trong tâm hồn và nghệ thuật đã mang đến những nhạc phẩm da diết trên sân khấu Nhà hát Lớn Hà Nội tối 6/11 với các nhạc phẩm như: “Giờ này anh ở đâu”, “Đôi bờ”, “Sông Lô chiều cuối năm”, ca khúc chủ đề của bộ phim “Khi đàn sếu bay qua” khắc họa hình ảnh các chiến sĩ khi hi sinh hóa thành đàn sếu bay ngang bầu trời và khép lại với “Ngày chiến thắng” và “Bài ca thống nhất”.
 
NS Công huân Pyanov Vasily trong nhạc phẩm "Ngày chiến thắng". Ảnh: Gia Linh

Biểu diễn trong chương trình nghệ thuật “tình khúc Bạch Dương” diễn ra nhân dịp kỷ niêm 100 năm Cách mạng tháng 10 Nga vĩ đại, đồng thời cũng là lần đầu tiên biểu diễn tại Việt Nam, nghệ sĩ Công huân Pyanov Vasily chia sẻ: “Tôi nghĩ rằng hai dân tộc chúng ta đã cùng chia sẻ với nhau những năm tháng vô cùng khó khăn. Ngày hôm nay, tôi rất hạnh phúc được làm việc với các nghệ sĩ tài năng của Việt Nam.”
 
Nghệ sĩ hai nước cùng hòa giọng trong nhạc phẩm "Triệu đóa hồng".

Cùng chung ý kiến với nghệ sĩ Công huân Pyanov Vasily, NSND Krygina Nadezhda cho biết, “tôi rất hạnh phúc được biểu diễn chung với các nghệ sĩ Việt Nam với tư cách là đại diện của nền Văn hóa Nga - một nền văn hóa vĩ đại. Khi chúng tôi đứng trên sân khấu này cùng vui, buồn và hát với các nghệ sĩ Việt  Nam, những người anh em của tôi, tôi thấy rằng văn hóa Việt Nam cũng vĩ đại không kém. Đây là niềm hân hạnh đối với nghệ sĩ như tôi.”

Thông qua các nhạc phẩm từ những bản anh hùng ca bi tráng, những bài hát dân ca, bài hát trữ tình… khán giả Việt Nam một lần nữa được tới với nước Nga, một nước Nga rất gần gũi, một nước Nga ở trong miền ký ức không thể nào quên. Và điều quan trọng nhất, tất cả các nghệ sĩ Việt Nam và Liên bang Nga đã trình diễn các ca khúc đó với tất cả những rung động từ đáy trái tim mình. Và vì thế, các ca khúc đó đều được coi là tình khúc, những bản tình ca “trải thảm” dẫn lối cho cảm xúc thăng hoa. Từ đó, đưa âm nhạc trở thành cầu nối tình hữu nghị hai nước Việt Nam - Liên bang Nga/.
 
Gia Linh