Lễ hội Oóc Om Bóc và đua ghe Ngo Sóc Trăng: Công tác chuẩn bị đã sẵn sàng

(Cinet)- Lễ hội Oóc Om Bóc và đua ghe Ngo Sóc Trăng lần thứ III sẽ diễn ra trong 7 ngày (từ ngày 28/10 đến ngày 3/11/2017) với nhiều hoạt động, như: lễ cúng trăng, hội thi đèn nước và phục dựng ghe Cà Hâu, lễ hội đường phố…

Nhân dịp này chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Trần Minh Lý - Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Sóc Trăng về lễ hội này.

Thưa ông, ông có thể cho biết ý nghĩa của Lễ hội Oóc Om Bóc - Đua ghe Ngo Sóc Trăng?

Sóc Trăng là một trong 13 tỉnh, thành phố thuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long, có nhiều điểm đến đầy hấp dẫn du khách. Đó là những hoạt động văn hóa nghệ thuật, lễ hội truyền thống phong phú, đặc sắc; là kiến trúc chùa chiền, sản phẩm du lịch độc đáo, ẩm thực nổi tiếng, là những làng nghề truyền thống của 03 dân tộc Kinh, Khmer, Hoa. Trong đó, lễ hội Oóc Om Bóc và Đua ghe Ngo của đồng bào dân tộc Khmer là một trong những lễ hội chính thu hút hàng trăm ngàn người trong và ngoài tỉnh tham dự.
 
Lễ hội Oóc Om Bóc - Đua ghe Ngo Sóc Trăng.

Theo tương truyền Lễ hội đã có từ rất lâu đời, khi con người bắt đầu biết trồng lúa nước. Lễ hội có ý nghĩa:  thứ nhất là đưa tiễn nước ra sông, vì thời gian tổ chức Lễ hội vào thời điểm cuối năm, lượng mưa đã giảm nhiều, mực nước ở ruộng, ao, hồ, sông bắt đầu hạ xuống; thứ hai, các nhà nông bắt đầu vào thu hoạch vụ mùa và các nông sản; thứ ba, đồng bào Khmer vốn đã được tiếp thu cả hai nền văn minh của đạo Bà - la - môn và đạo Phật, nên mới có nghi lễ Cúng Trăng trong lễ hội Oóc Om Bóc.

Tối đến, mọi người ngồi chấp tay quay mặt về hướng Mặt Trăng để làm lễ. Khi Trăng lên cao tỏa sáng, mọi người bắt đầu đốt nhang, đèn rồi mời một người cao tuổi, có uy tín nhất trong phum, sóc hay trong nhà để làm lễ. Người chủ lễ khấn vái nói lên lòng biết ơn của con ngườiđối với Mặt Trăng, xin Mặt Trăng tiếp nhận lễ vật và ban cho mọi người sức khỏe, mùa màng tươi tốt… Cúng xong người chủ lễ gọi các em nhỏ lại đứng chấp tay về hướng Mặt Trăng rồi lấy cốm dẹp và một ít thức cúng khác đút vào miệng các em, còn tay kia vỗ nhẹ vào lưng vào hỏi các em ước muốn gì. Những câu trả lời của các em sẽ là niềm tin  của người lớn vào năm tới. Sau đó mọi người quây quần lại dùng các thức cúng để hưởng phước, còn các em nhỏ thì vui chơi, múa hát.

Lễ hội Oóc Om Bóc - Đua ghe Ngo Sóc Trăng được tổ chức theo định kỳ hai năm một lần. Thông qua các hoạt động lễ hội nhằm tuyên truyền quảng bá, giới thiệu hình ảnh về địa phương và con người Sóc Trăng; giới thiệu tiềm năng, thế mạnh về kinh tế, văn hóa, du lịch của tỉnh nhằm kêu gọi, thu hút khách du lịch và các nhà đầu tư đến với Sóc Trăng.
 
Ông Trần Minh Lý - Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Sóc Trăng.
Xin ông cho biết điểm nhấn của lễ hội Oóc Om Bóc?

Trong lễ hội Oóc Om Bóc, một trong những họat động sôi nổi và náo nhiệt nhất, được mọi người mong đợi nhất là Hội đua ghe Ngo. Ghe Ngo có chiều dài khoảng 22 đến 24 mét, ngang 1,2 m có từ 50 - 60 tay bơi. Trước đây, ghe Ngo một loại thuyền độc mộc lớn, khoét từ thân gỗ tốt. Ngày nay, không còn thân gỗ lớn để làm nên ghe Ngo được đóng bằng nhiều tấm ván dài ghép lại với nhau. Chiếc ghe Ngo có mũi và lái đều cong, thân được trang trí hoa văn sặc sỡ, đầu ghe có hình con thú biểu trưng cho ghe của mình. Dưới lườn ghe người ta đặt một cây dài từ đầu đến cuối thân ghe gọi là cây cần câu (đonxanh tuôk) nhằm giữ thăng bằng và làm cho ghe vọt khi bơi.. Chiếc ghe Ngo được xem là tài sản quý giá và thiêng liêng của phum sóc, được bảo quản cẩn thận tại chùa. Ngày xưa, chiếc ghe ngo chỉ được hạ thủy một lần trong năm vào ngày lễ hội Oóc Om Bóc, mỗi lần hạ thủy phải làm lễ long trọng.

Đua ghe Ngo ngày nay trở thành ngày hội chung của 3 dân tộc  Kinh - Khmer - Hoa, làm cho mối quan hệ cộng đồng các dân tộc ở Sóc Trăng ngày càng gắn kết, cùng nhau thi đua lao động sản xuất, xây dựng quê hương Sóc Trăng ngày càng giàu đẹp. Đồng bào Khmer Sóc Trăng tổ chức Hội đua ghe Ngo như một phong tục tốt đẹp. Đây cũng là một ngày hội lớn để mọi người vui chơi, thưởng thức cái đẹp, cái khỏe mạnh hào hùng, cái tài nghệ tuyệt vời của các tay đua tranh tài trên sông nước.

Vậy điểm mới của lễ hội Oóc Om Bóc - đua ghe Ngo Sóc Trăng năm nay là gì, thưa ông?

Điểm mới của lễ hội năm nay là ở chỗ, lễ hội được tiến hành trong một tuần lễ với nhiều hoạt động diễn ra liên tục như Hội chợ Triển lãm thương mại du lịch; hội thi “lúa thơm gạo ngon”; hội thi và liên hoan ẩm thực “Hương vị đồng bằng”; Hội thao dân tộc Khmer; Hội thảo khoa học “Du lịch Sóc Trăng - tiềm năng và giải pháp phát triển”. Bên cạnh giải đua ghe Ngo nam nữ với 62 đội ghe tham dự (trong đó 50 đội ghe Ngo của chủ nhà Sóc Trăng và 12 đội ghe Ngo của các tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu, Kiên Giang và Hậu Giang). Bên cạnh đó còn có Lễ hội cúng trăng, hội thi Thả đèn nước, phục dựng ghe Cà Hâu và đặc biệt là Lễ hội đường phố…

Vậy xin ông cho biết công tác chuẩn bị Lễ hội của địa phương?

Ban tổ chức lễ hội được thành lập với đồng trưởng ban là Chủ tịch HĐND và Chủ tịch UBND tỉnh. Theo đó đã hình thành 4 tiểu ban phục vụ lễ hội được phân công nhiệm vụ ở tất cả các lĩnh vực. Có thể nói, đến nay công việc chuẩn bị lễ hội cơ bản đã hoàn thành. Chúng tội đang tập trung quyết liệt cho công tác đảm bảo an ninh trật tự, an toàn lễ hội. Với lực lượng đông đảo, gần 900 người thuộc các lực lượng Công an, Quân sự, Biên phòng, Dân quân tự vệ… được huy động bảo vệ tại các địa điểm diễn ra lễ hội.

Bên cạnh đó, công tác hậu cần, tiếp tân, khánh tiết, đặc biệt là cho các nội dung hoạt động lễ hội nhằm phục vụ tốt nhất nhu cầu vui chơi sinh hoạt và tham dự lễ hội của đồng bào trong tỉnh và du khách gần xa.

Với ý nghĩa hướng đến việc quảng bá, giới thiệu tiềm năng của tỉnh để thu hút mời gọi đầu tư và thu hút khách du lịch trong và ngoài nước đến với Sóc Trăng, Lễ hội Oóc Om Bóc - Đua ghe Ngo Sóc Trăng sẽ được tổ chức ngày một chuyên nghiệp.

Xin chân thành cảm ơn những chia sẻ của ông!

Thực hiện pv: Nguyên Hà