Bản quyền nhạc Việt có nhiều khởi sắc

Số tiền tiềm năng mà Trung tâm quyền tác giả âm nhạc Việt Nam có thể thu được từ các hoạt động văn hoá văn nghệ là 900 tỷ đồng/ năm, nhưng năm 2007 số thu thực tế vẻn vẹn trên 9 tỷ đồng.

Bản quyền nhạc Việt có nhiều khởi sắc - ảnh 1

Nhưng nhạc sỹ Phó Đức Phương, Giám đốc Trung tâm quyền tác giả âm nhạc Việt Nam vui mừng cho rằng: "Năm 2007 là năm khả quan nhất của Trung tâm, doanh thu của cả năm bằng 4 năm trước cộng lại". Tại sao có số tiền đó, và tại sao thu được ít mà giám đốc Trung tâm vẫn vui mừng, vì thu theo "thoả thuận" là cách làm việc mà Trung tâm này đang tiến hành đối với một lĩnh vực bản quyền âm nhạc, có quy định trong luật pháp.

Có còn hơn không

Một nhạc sỹ "ngôi sao" của Việt Nam thu được tiền bản quyền từ những tác phẩm âm nhạc chưa bằng 1/100 thu nhập của ca sỹ "ngôi sao". Nếu chiếu theo đúng luật, nhạc sỹ ngôi sao có thể có mức thu nhập bằng ca sỹ ngôi sao. Thực tế, sau 5 năm hoạt động, Trung tâm quyền tác giả âm nhạc Việt Nam thu được 17 tỷ đồng tiền bản quyền, gần 14 tỷ đồng trong số đó được phân phối cho hàng trăm nhạc sỹ. Số tiền tuy nhỏ nhưng các nhạc sỹ Việt Nam cũng ngậm ngùi an ủi: Có còn hơn không. Năm qua, có khoảng 20 nhạc sỹ cả trong Nam và ngoài Bắc nhận được số tiền an ủi ấy. Nhạc sỹ Trần Tiến là người nhận được nhiều tiền nhất (33,5 triệu đồng), sau đó là nhạc sỹ Hoài An (33,4 triệu đồng), và người đứng thứ 20 là nhạc sỹ Hoàng Vân với số tiền là 15,2 triệu đồng. Đây là những nhạc sỹ có nhiều sáng tác được sử dụng nhất ở những nơi mà Trung tâm có thể với tới. Không chỉ lo lắng thu tiền tác quyền cho các tác giả trong nước, năm 2007, Trung tâm quyền tác giả âm nhạc Việt Nam đã gia nhập Liên minh quốc tế các hiệp hội tác giả và nghệ sỹ (CISAC). Như vậy, hiện nay trách nhiệm của Trung tâm còn lo quyền lợi cho 2,5 triệu nhạc sỹ trên thế giới.

Thu tiền nhờ tấm lòng

Thực ra, họ đã dựa trên mối quan hệ nhiều tình cảm với "nhà đài" để thu tiền bàn quyền âm nhạc cho các tác giả. Hiện nay những đơn vị "nộp" nhiều tiền bản quyền là Đài Truyền hình Việt Nam và già nửa số đài phát thanh các tỉnh, trong đó có cả Đài Tiếng nói Việt Nam. Theo nhạc sỹ Phó Đức Phương, "Nhờ tình cảm mà mỗi năm Đài Truyền hình Việt Nam chi trả cho Trung tâm bản quyền 500 triệu, nếu đúng luật họ phải trả gấp 5 lần nhưng trong tình hình bản quyền âm nhạc Việt Nam hiện nay chủ yếu thu theo "thoả thuận", thu được đồng nào hay đồng đó nên phải linh hoạt để có được những hợp đồng ký về. Nếu cứng nhắc, bắt buộc họ phải trả thì sẽ là con số 0. Trong lúc chưa vô tư, trong sạch thì cần tấm lòng".

Chẳng thể làm khó cho Trung tâm quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, bởi một đơn vị có chức năng và quyền lợi tương đương ở nước ngoài có hàng trăm người tham gia. Như ở Đức, nhân lực làm việc ở Trung tâm quyền tác giả âm nhạc trên toàn quốc ước tỉnh khoảng hơn 1000 người. Trong khi đó, Trung tâm quyền tác giả âm nhạc Việt Nam chỉ có 18 người, bao gồm cả nhân viên và giám đốc. Có thời Trung tâm có 6 phó giám đốc, và đã gặp nhiều ý kiến soi xét: "Sao một trung tâm nhỏ mà lắm phó giám đốc vậy!". Nhạc sỹ Phó Đức Phương đã bức xúc giải thích: "Chúng tôi lập nên chức danh giám đốc để cho dễ giao dịch khi ký thoả thuận hợp đồng, thực chất Phó giám đốc có được trả thêm chút tiền lương nào đâu. Lúc đầu lương còn không có, mãi sau được hỗ trợ 1,2 triệu/tháng. Công việc thì khó làm. Thời kỳ đầu Trung tâm "đánh trống để tụ nghĩa" nên có được những gương mặt nhạc sỹ kỳ cựu của Việt Nam cùng tham gia xây dựng như nhạc sỹ Tự Lân, nhạc sỹ Lương Nguyên, nhạc sỹ Đình Bảng… Sau một thời gian thì tất cả đều lắc đầu, chúng tôi không thể phù hợp, chúng tôi rút lui. Mọi khó khăn lại đổ lên đầu những người còn lại".

Ông Phương cũng không phủ nhận, trong các hoạt động nghệ thuật biểu diễn sân khấu, tại các khách sạn, hay hãng hàng không, Trung tâm gần như bỏ hổng khả năng thu được tiền tác quyền cho các tác giả. Nhưng có lẽ Trung tâm cũng chỉ cố gắng giải quyết thấu đáo tiền bản quyền âm nhạc với mảng truyền hình và phát thanh, kể cả truyền hình cáp. Bản quyền âm nhạc Việt Nam bao giờ cho hết ăn đong, bao giờ không phải dựa vào mối quan hệ tình cảm… còn là một con đường dài cần những quy định chặt chẽ hơn của pháp luật về trách nhiệm của những đơn vị sử dụng bản quyền âm nhạc cũng như phân chia rõ ràng trách nhiệm và quyền lợi của Trung tâm quyền tác giả âm nhạc Việt Nam.

Theo Hanoinet

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác