Bản quyền trong thời trang

Đã từ lâu, các nhà xuất bản xin nhượng quyền xuất bản sách, tiểu thuyết rồi đến mua bản quyền phát hành phim ảnh, ca sĩ Việt Nam muốn hát ca khúc nước ngoài phải mua bản quyền... Và nay, một lĩnh vực ít ai chú ý đến chuyện bản quyền cũng bắt đầu được đề cập, đó là lĩnh vực thời trang.

Các mẫu thời trang mang nhãn hiệu Calvin Klein được bảo hộ bản quyền rất chặt chẽCác mẫu thời trang mang nhãn hiệu Calvin Klein được bảo hộ bản quyền rất chặt chẽ

Các nhà thiết kế trong nước "đau đầu"...

Một thực tế được nhìn nhận, các nhà thiết kế Việt Nam ngày càng đóng góp nhiều vai trò quan trọng trong lĩnh vực thời trang. Thế nhưng, những sáng tác kỳ công của họ khi nhận được những giải thưởng chưa kịp vinh danh thì đã bị lấy cắp một cách không thương tiếc. Nhà thiết kế Liên Hương đã từng tức giận "đùng đùng" vì những kiểu mẫu áo dài chị đã dày công nghiên cứu bao nhiêu tháng trời, tiếp thị đến khách hàng chưa được bao lâu thì ngoài thị trường đã xuất hiện những kiểu mẫu nhái... y chang. Dù biết đó là tệ nạn ăn cắp mẫu nhưng chị chẳng biết làm thế nào khi đơn thương độc mã nên đành chịu.

* Paolo Garcia - Trưởng phòng thiết kế sáng tạo, Công ty Golden: Đúng là tôi thích sử dụng hàng hiệu, nhưng ở Việt Nam tôi không dám mua quần áo ở những cửa hàng bán lẻ trên phố vì tôi sợ có thể bị lừa bằng hàng giả, hàng nhái bởi tệ nạn ăn cắp bản quyền. Tôi chỉ tin tưởng vào những cửa hàng bán lẻ chính thức ở các trung tâm thương mại như Parkson, Diamond, ở đó chất lượng của hàng hiệu luôn được đảm bảo mặc dù giá cả cao hơn rất nhiều.

Nếu tôi phải trả một giá rẻ cho một món đồ nhái, tôi sẽ không cảm thấy bị lừa như khi phải trả một cái giá thật đắt cho một chiếc quần jeans mà người bán hàng cam đoan là hàng hiệu, sau đó tôi phát hiện ra nó không phải hàng hiệu. Tôi thực sự không vui nếu điều đó xảy ra. Đó là lý do tại sao tôi luôn tin tưởng vào các nhà phân phối chính thức của các nhãn hàng hiệu.

Nhà thiết kế Kiều Việt Liên được nhìn nhận là người rất nhanh nhạy với thị trường. Chị luôn cập nhật thông tin để trình làng những bộ sưu tập thời trang mới nhất, và vài cửa hàng của chị đã ra đời nhưng ý định mở một chuỗi cửa hàng thời trang đã chựng lại với lý do "không thể phát triển vì chưa được bảo hộ bản quyền; mẫu mới vừa ra đời chưa bán kịp mà ngoài thị trường đã có thì không thể sống nổi với kinh phí sản xuất bỏ ra".

Không chỉ là nhà thiết kế Liên Hương, Kiều Việt Liên gặp phải mà đa phần các nhà thiết kế Minh Hạnh, Sỹ Hoàng, Lê Minh Khoa, Võ Việt Chung, Nguyễn Công Trí đều tỏ thái độ bức xúc khi biết những mẫu sáng tác của mình đã được nhân bản rộng rãi. Đó là với các nhà thiết kế riêng lẻ, ngay cả các hãng thời trang cũng gặp phải tình cảnh dở khóc dở cười khi ngoài thị trường không những ăn cắp những mẫu mới của họ mà còn... gắn luôn nhãn hiệu nhằm đánh lừa người tiêu dùng. Công ty May Việt Tiến đã phải dùng biện pháp chống hàng giả bằng cách phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước nhưng rồi chẳng đi đến đâu, cuối cùng biện pháp có lẽ hữu hiệu mà ít tốn kém là cảnh báo khách hàng nên đến các đại lý chính hãng để mua.

Khi các "ông lớn" thời trang thế giới tham gia “cuộc chơi”

Kể từ khi Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), tại thị trường Việt Nam đã bắt đầu có sự xuất hiện chính thức của các "ông lớn" trong ngành thời trang thế giới như: Calvin Klein, Gucci, Louis Vuiton, Valentino, Lives', Salvatore Ferragamo... và việc bảo hộ bản quyền đã được triển khai hết sức chặt chẽ.

Trung tuần tháng 5/2007, thời trang Calvin Klein sẽ khai trương cửa hàng đầu tiên tại Việt Nam, nhưng thực chất nhãn hiệu CK đã tồn tại và được ưa chuộng ở Việt Nam từ lâu qua các mặt hàng nhái được tuồn từ Hồng Kông, Trung Quốc sang và có cả hàng chính hãng được nhập về dưới dạng xách tay. Thế nhưng, khi bắt đầu có một bước tiến mới, gia nhập WTO đồng thời với việc bảo hộ thương hiệu thì CK mới dám bước vào Việt Nam qua nhà phân phối chính thức. Để độc quyền nhãn hiệu và các kiểu mẫu sáng tạo của CK, đơn vị này đã chính thức mời Hãng luật Baker & McKenzie bảo vệ quyền lợi cho mình về quyền được bảo hộ nhãn hiệu. Trong các trường hợp bị vi phạm quyền lợi và hình ảnh thương hiệu, CK và nhà đại diện của mình có thể khởi kiện. Đây cũng chính là một cách bảo vệ khách hàng trước sản phẩm CK không chính hãng. Ngoài CK, thời trang Gucci, Louis Vuiton cũng đã có những động thái tương tự để bảo vệ sáng tạo và nhãn hiệu của mình.

Quả là sau những sự kiện của các "ông lớn" chính thức gia nhập vào thị trường thời trang Việt Nam thì việc bảo vệ bản quyền trong lĩnh vực thời trang ngày càng được chú trọng. Và quyền bảo hộ nhãn hiệu đã được các hãng triển khai để đi trong trật tự, đó không những là mong muốn các các hãng thời trang mà còn là ước mong của các nhà thiết kế Việt Nam.

Ông Dương Thành Long - Giám đốc điều hành Công ty luật Phương Bắc: "Các hãng thời trang lớn nên đăng ký bảo hộ độc quyền nhãn hiệu hàng hóa"

* Ông có nhận xét về thực trạng hàng giả, hàng nhái các nhãn hiệu thời trang cao cấp tại Việt Nam?

- Việc bảo vệ thương hiệu bằng cách tăng cường các biện pháp tuyên truyền và ngăn chặn hành vi xâm phạm đối với các nhãn hiệu nổi tiếng lâu nay xem ra vẫn chưa mang lại hiệu quả như mong đợi. Cơ quan chức năng vẫn kiểm tra bắt giữ, nhưng trên thị trường vẫn tràn ngập hàng nhái, hàng giả. Hàng giả đem lại siêu lợi nhuận nhưng chỉ bị phạt tối đa 100 triệu đồng nên nhiều cơ sở nộp phạt, chạy "cửa" để rồi lại tái diễn.

Vi phạm quyền sở hữu trí tuệ của một số thương hiệu nổi tiếng đã trở thành vấn đề nhức nhối suốt thời gian qua. Không chỉ có sản phẩm may mặc, túi xách, giày dép, nước hoa mà ngay cả mỹ phẩm, thực phẩm cũng bị "đánh cắp" thương hiệu một cách trắng trợn. Hàng loạt vụ bắt giữ sản phẩm nhái lại của hãng Adidas, Nike,... trong thời gian vừa qua, đủ thấy ngoài việc phải cạnh tranh giữa các hãng, các công ty này còn phải đương đầu với nguy cơ phá sản nếu họ không kiểm soát được thị trường khi bị hàng nhái tấn công. Trên thực tế, hàng nhái hàng giả tại Việt Nam xuất phát từ cả nguồn nội địa (sản xuất tại các cơ sở trong nước) và nhập lậu qua biên giới rồi đưa về Hà Nội và TP.HCM trước khi phân tán tiếp ra các tỉnh lân cận.

* Pháp luật và nhà chức trách cần có những động thái gì để bảo vệ người tiêu dùng hàng hiệu cũng như quyền lợi của các nhãn hiệu thời trang cao cấp?

- Cơ quan nhà nước cần có những hoạt động sau: Xây dựng hệ thống pháp luật hoàn chỉnh. Phổ biến tuyên truyền cho người tiêu dùng biết về tác hại của việc sử dụng hàng nhái hàng giả cho sức khỏe và cuộc sống. Vận động chủ sở hữu nhãn hiệu đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam và phối hợp với cơ quan nhà nước Việt Nam trong việc phát hiện và đề nghị xử lý. Phối hợp với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Khái niệm hàng hiệu trong sử dụng thông thường không được quy định trong luật Việt Nam. Nếu nhãn hiệu được xem là nhãn hiệu nổi tiếng cần có thủ tục công nhận theo đúng trình tự trong Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam. Sau khi được công nhận, việc bảo hộ và thực thi quyền sẽ có căn cứ và dễ dàng hơn.

* Hiện tại bản thân các hãng thời trang cao cấp nên làm gì để tự bảo vệ quyền lợi của mình?

- Hãng thời trang có thể áp dụng các biện pháp sau đây để tự bảo vệ mình: Đăng ký bảo hộ độc quyền nhãn hiệu hàng hóa cho nhãn hiệu của mình tại Việt Nam. Có thể đăng ký cả các nhãn hiệu bao vây và nhãn hiệu bảo vệ để đảm bảo an toàn cho nhãn hiệu chính. Phối hợp chặt chẽ với người tiêu dùng nhằm phát hiện kịp thời, tố giác hành vi buôn bán hàng giả, hàng nhái để tránh thiệt thòi. Liên kết với các doanh nghiệp cùng ngành nghề đưa ra các biện pháp bảo vệ nhãn hiệu của nhau trong đó có nhãn hiệu của riêng doanh nghiệp đó.

Theo thanh niên

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác