Cần có biện pháp mạnh mẽ hơn đối với vi phạm bản quyền mỹ thuật

(Cinet)- Theo hoạ sĩ Trần Khánh Chương, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam, tình trạng “ăn cắp” ý tưởng, sao chép nội dung trong lĩnh vực mỹ thuật tiếp tục bị coi là vấn nạn.

Cần có biện pháp mạnh mẽ hơn đối với vi phạm bản quyền mỹ thuật - ảnh 1

Vụ việc gần đây nhất về vi phạm bản quyền giữa tranh của tác giả Nguyễn Tấn Khởi- tác phẩm tranh cổ động giải A duy nhất trong cuộc thi sáng tác tranh với chủ đề Phòng, chống HIV/AIDS cho thanh niên- với tác phẩm của hoạ sĩ Rewais Hanna ở cách ta tận... nửa vòng Trái đất càng cho thấy tình trạng đáng báo động về vấn đề đạo đức của các nghệ sĩ đang hoạt động trong lĩnh vực mỹ thuật.

Nhiều hoạ sĩ, chuyên gia sau khi thẩm định kỹ tác phẩm, đối chiếu giữa tranh của Nguyễn Tấn Khởi với tác phẩm của tác giả Rewais Hanna cũng đã khẳng định, chắc chắn đã có sự sao chép.

Theo nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Đỗ Bảo (Chủ tịch Hội Mỹ thuật Hà Nội) khẳng định, Nguyễn Tấn Khởi đã lấy tới 90-100% ý tưởng của Rewais Hanna. Còn theo hoạ sĩ Lê Huy Tiếp (Hội đồng nghệ thuật đồ hoạ, Hội Mỹ thuật Việt Nam) thì trong tác phẩm Đừng để HIV/AIDS lấy đi cuộc sống của bạn, Nguyễn Tấn Khởi đã sử dụng hình ảnh trung tâm trong tác phẩm của tác giả nước ngoài. Tuy nhiên đó lại là một sự copy đầy gượng ép.

Trước đó, tác giả Nguyễn Trung Kiên đã sao chép gần như toàn bộ từ bức ảnh Nụ hôn của gió của tác giả Trần Thế Long thành tranh cổ động Đảng là cuộc sống của tôi và… đoạt giải; hay trường hợp giữa tranh cổ động Tất cả trẻ em nghèo được học của tác giả Chu Ngọc Thăng và bức ảnh Lớp học vùng cao của tác giả Lê Hồng Linh.

Trước tình trạng xâm phạm bản quyền ngày càng phổ biến trong mỹ thuật, hoạ sĩ Vi Kiến Thành Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm cho rằng, những vụ việc vi phạm bản quyền trong mỹ thuật thời gian qua càng cho thấy sự xuống cấp trầm trọng của vấn đề đạo đức, ý thức nghề nghiệp của không ít nghệ sĩ, đặc biệt là các tác giả trẻ.

Thực tế đó cũng cho thấy chúng ta chưa áp dụng được một giải pháp thực sự triệt để, có tính răn đe cao. Suy cho cùng, chỉ khi những vụ việc bị vỡ lở, chúng ta mới giật mình và tự hỏi: vì sao lại có những vi phạm trắng trợn đến như thế?-  hoạ sĩ Vi Kiến Thành bức xúc.

Đồng tình với quan điểm trên, hoạ sĩ Trần Khánh Chương bày tỏ: “Cần phê phán cho đến tận gốc tận rễ đối với những hành vi tồi tệ này. Đó không chỉ là những việc làm “ăn cắp” mà còn là hành động “lừa” hội đồng nghệ thuật, dối trá trước công chúng”.

Cũng theo ông Trần Khánh Chương, trong những trường hợp như vậy, không thể chĩa mũi rìu vào Hội đồng nghệ thuật, bởi Hội đồng nghệ thuật dẫu tài giỏi cũng không thể bao quát hết được đời sống mỹ thuật đang diễn ra vô cùng sôi động.

Theo các nhà chuyên môn, dù việc xâm phạm bản quyền mỹ thuật chỉ là những “con sâu làm rầu nồi canh”, nhưng những vụ việc ấy đã và đang làm tổn hại không nhỏ đến danh dự nói chung của giới nghệ sĩ tạo hình.

“Chúng ta còn thiếu, hay nói đúng hơn là chưa dám mạnh tay bằng cách áp dụng những chế tài đủ mạnh, đủ sức răn đe để nâng cao hơn ý thức nghề nghiệp của mỗi nghệ sĩ”- hoạ sĩ Vi Kiến Thành khẳng định.

Hiện tại, sau khi bị phát hiện, các biện pháp xử lý mới chỉ dừng lại ở việc thu hồi giải của các tác giả vi phạm, hoàn trả lại số tiền thưởng cho Ban Tổ chức.

Các nhà chuyên môn khẳng định, biện pháp xử lý như vậy là quá nhẹ nhàng và hoàn toàn chưa đủ sức răn đe!

Theo hoạ sĩ Vi Kiến Thành,  cần có và phải áp dụng một hệ thống quy định, chế tài thật đồng bộ. Chẳng hạn, ngoài việc thu hồi giải và tiền thưởng, các hoạ sĩ vi phạm bản quyền sẽ không được quyền tham gia các hoạt động, sân chơi mỹ thuật tương tự trong khoảng 3-5 năm.

Các Hội nghề nghiệp cũng cần phải có những quy định như không kết nạp, hoặc khai trừ hội viên đối với các tác giả có hành vi vi phạm bản quyền, thiếu ý thức đạo đức nghề nghiệp. Hoặc, phải áp dụng các hình thức xử phạt vi phạm hành chính đã có trong các luật định...

Bên cạnh đó, theo hoạ sĩ Vi Kiến Thành,  cần thiết phải đưa nội dung giáo dục về Luật Sở hữu trí tuệ, các vấn đề về đạo đức, lòng tự trọng nghề nghiệp... vào trong nhà trường để góp phần nâng cao hơn nữa hiểu biết, ý thức về luật pháp cho các nghệ sĩ, đặc biệt là các nghệ sĩ trẻ.

Hoạ sĩ Trần Khánh Chương cũng cho rằng, cùng với các chế tài xử lý mạnh mẽ, báo chí, dư luận cần vào cuộc và phê phán mạnh mẽ, gay gắt hơn. Điều đó sẽ khiến cho tác giả có hành vi vi phạm thực sự cảm thấy xấu hổ với việc làm của mình.

Vân Thành

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác