Chống in lậu sách giáo khoa: Đường dài còn lắm gian nan

Cứ kết thúc năm học và chuẩn bị năm học mới, năm nào Nhà xuất bản Giáo dục cũng tất bật tổ chức các hội nghị tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh- 2 địa bàn được coi là đại bản doanh của các đầu nậu hành nghề in lậu xuất bản phẩm, trong đó có các ấn phẩm liên quan đến ngành giáo dục để trưng cầu ý kiến của cơ quan chức năng, nhà quản lý về việc làm thế nào để đẩy lùi nạn in lậu sách giáo khoa.

Chống in lậu sách giáo khoa: Đường dài còn lắm gian nan - ảnh 1

Thế nhưng, vì rất nhiều lý do dường như việc làm đơn thương độc mã này khó có thể làm đẩy lùi căn bệnh trầm kha “in lậu”... 

Thủ đoạn in lậu tinh vi

      Thời gian tới, một cuốn sách in lậu sẽ bị các ngành chức năng xử lý theo cả 3 tội danh: Vi phạm Luật Xuất bản với mức phạt cao nhất là 30 triệu đồng; vi phạm Luật Sở hữu trí tuệ (in sách khi chưa được tác giả đồng ý) với mức phạt cao nhất là 100 triệu đồng và vi phạm tội làm hàng giả thuộc Bộ luật Hình sự. Tổng mức phạt đối với một cuốn sách in lậu là cộng cả 3 mức phạt tại 3 bộ luật trên. Trước đây, vì sợ bị “xử lý trùng lặp'', các cá nhân, tổ chức vi phạm in lậu chỉ bị xử phạt theo Luật Xuất bản. 
                  Cục trưởng Cục Xuất bản,
                  Bộ VH-TT
Nguyễn Kiểm

       Theo đánh giá của lãnh đạo Nhà xuất bản Giáo dục (NXB GD) tại hội nghị bàn về công tác phòng, chống in lậu vừa được tổ chức tại Hà Nội, trong suốt 5 năm qua, bên cạnh sự cố gắng của NXB GD, còn có sự đóng góp rất tích cực của các cơ quan chức năng: Công an C13 và PC13 các tỉnh, A25 và PA25 các tỉnh; cơ quan quản lý thị trường Bộ Thương mại và các cơ quan quản lý thị trường các tỉnh thành phố, các cơ quan thanh tra văn hoá thông tin thuộc Bộ VH-TT, các cơ quan thông tấn báo chí... Bằng tất cả sự phối hợp đồng bộ và quyết liệt này, nạn in lậu sách, đặc biệt là sách giáo khoa đã được ngăn chặn đáng kể. Tuy nhiên NXB GD cũng buồn bã cho rằng hiện tại việc in lậu, phát hành lậu sách giáo khoa vẫn được các đầu nậu thực hiện với nhiều thủ đoạn rất tinh vi là in bìa một nơi, ruột một nơi hoặc mỗi nơi in một tay sách, khi hoàn thiện núp dưới dạng gia công. Khi in thì thường in vào ban đêm, phân tán nhanh về địa điểm để gia công, hoàn thiện nhanh và đưa ra thị trường cũng “siêu tốc”. Sau đó sách in lậu trà trộn vào sách in thật làm người tiêu dùng không thể phân biệt được. Bên cạnh đó, các đầu nậu in lậu lại chiết khấu cao khoảng từ 30 - 50% để kích thích các đại lý tiêu thụ. Thực trạng này trầm kha đến mức, Tổng Giám đốc NXB GD, ông Ngô Trần ái phải kêu than, “năm nào chúng tôi cũng tổ chức hội nghị “chống in lậu” sách giáo dục nhưng vẫn không khắc phục được mấy, nhiều nhà xuất bản, nhà sách cũng đã từng tuyên chiến với nạn in lậu, nhưng đối phương lại ở trong bóng tối, chiến trường lại không có ranh giới, tuyên chiến chỉ để tuyên chiến, chưa đạt được kết quả khả quan nào. Do đó nhiều nhà xuất bản đành phải sống chung với nạn in lậu, in nhái, nối bản và phải tự cứu mình”. 
      Ngay cả với cương vị là cơ quan chủ quản về vấn đề bản quyền, nhưng Cục trưởng Cục Bản quyền, Bộ VH-TT Vũ Mạnh Chu phải thẳng thắn thốt lên rằng: “In lậu sách bây giờ chuyên nghiệp đến nỗi phải đặt tên cho là “mafia in lậu sách” với quy mô lớn và tinh vi”. Còn Cục trưởng Cục Xuất bản, Bộ VH-TT Nguyễn Kiểm than phiền nạn in lậu sách còn tiếp diễn, tốc độ ngày càng nhanh, hình thức tinh vi hơn, vụ sau lớn hơn vụ trước...gây thiệt hại cho các nhà xuất bản, nhà sách và cả người tiêu dùng, chính vì vậy việc chống in lậu sách giáo khoa sẽ còn rất gian nan. 
      
Chống in lậu - cần giải pháp đồng bộ      Cũng như nhiều đơn vị xuất bản khác, NXB GD đã tìm mọi cách để “tự vệ” như quản lý nghiêm ngặt kỹ thuật in với những quy định chặt chẽ về giấy bìa, giấy ruột; dùng tem và quản lý tem chống hàng giả, dùng mã vạch, đổi khổ sách, nâng cao chất lượng sách, hình thức sách, giữ giá sách, tổ chức tốt hệ thống phát hành, cắt hợp đồng in với những đơn vị dính dáng đến in lậu dù chưa in lậu sách giáo khoa, phối hợp với các cơ quan chức năng thường xuyên kiểm tra các nhà in, kiểm soát thị trường sách... Với những biện pháp đó, việc in lậu sách giáo khoa có phần giảm, thị trường sách giáo khoa ổn định, nhưng việc in lậu sách tham khảo, bản đồ, tranh ảnh, băng hình, băng tiếng, in nhái mẫu mã vở bài tập thì đang... nằm ngoài tầm kiểm soát của NXB GD.
      Tại hội nghị bàn về vấn đề chống in lậu sách giáo khoa lần này, nhiều đại biểu đã nêu lên 3 nguyên nhân chính mà nạn in lậu ngang nhiên hoành hành hiện nay đó là tâm lý dễ dãi của độc giả; Lực lượng chức năng còn mỏng không đủ để kiểm soát thị trường sách rộng lớn, phức tạp, thủ đoạn của những người in lậu rất tinh vi; Luật pháp còn quá nhẹ tay đối với những người tổ chức in lậu. Cục trưởng Cục Xuất bản, Bộ VH-TT, ông Nguyễn Kiểm cho rằng, sở dĩ nạn in lậu sách không bị triệt tận gốc là do pháp luật còn “nhẹ tay” với bọn in lậu, vì vậy để chống lại nạn in lậu trắng trợn đang diễn ra ở nhiều nơi, nhất là đối với mặt hàng sách tham khảo, sách giáo dục cần có sự phối hợp và thống nhất trong xử lý của các ngành chức năng, tránh tình trạng: công an bắt nhưng tòa án xử nhẹ, lực lượng quản lý thị trường đứng ngoài cuộc vì không coi đây là hàng giả... Ngoài ra  để chống in lậu nhà nước cũng cần bổ sung các hình phạt, tương tự như các loại hàng giả, hàng nhái, hàng trốn thuế, hàng lậu... bởi nếu luật pháp tăng hình phạt sẽ tạo điều kiện cho các ban ngành chức năng dễ xử lý các đối tượng vi phạm. Đó cũng là một trong những cách thuyết phục tâm lý người tiêu dùng, không tiêu thụ các xuất bản phẩm giả và sách giả. Việc xử lý quá nhẹ theo kiểu "trống đánh xuôi, kèn thổi ngược" đối với các cá nhân và tổ chức in lậu sách thời gian qua đã "tiếp tay" cho in lậu. 
      Tuy nhiên, giải pháp quan trọng, theo cả đại diện Bộ VH-TT, NXB GD và các nhà in, là chỉ có thể thắng các đầu nậu in lậu bằng giải pháp kinh tế, giảm giá sách. Đặc biệt, sách giáo dục phải giảm đến mức không thể giảm hơn, vì với sách giáo khoa khi in với số lượng lớn tức là lãi lớn, nếu giảm giá đến mức nhà xuất bản vẫn có lãi mà dân in lậu không thu lãi được thì đương nhiên đầu nậu... bó tay. Đồng tình với giải pháp trên, Cục trưởng Cục Xuất bản, ông Nguyễn Kiểm đề nghị NXB GD nên tổ chức in nhiều nơi để giảm chi phí vận chuyển, từ đó giảm giá sách thì nạn in lậu sẽ được khống chế.

(Theo NĐB)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác