Chống vi phạm bản quyền phần mềm: Cần sự nỗ lực tích cực, đồng bộ

Công ty Microsoft Việt Nam cho biết, vi phạm bản quyền phần mềm hiện vẫn đang diễn ra phổ biến ở Việt Nam ở cả cấp đại lý và người tiêu dùng đầu cuối.

Ảnh minh hoạẢnh minh hoạ

Các hình thức vi phạm nhiều là việc bán đĩa lậu, tải phần cứng qua mạng internet, cài đặt sẵn các phần mềm lậu vào ổ cứng để bán máy tính cho khách hàng, sao chép (coppy) phần mềm hay chương trình phần mềm trái phép từ một đĩa có bản quyền sang nhiều đĩa không phép để bán, trao đổi… Bộ gõ Vietkey, Microsoft Window XP, Microsoft Office, các phần mềm chuyên dụng như AutoCAD, ACD See, Lạc Việt từ điển… là những phần mềm bị vi phạm bản quyền nhiều nhất.

Số liệu của Liên minh Phần mềm doanh nghiệp (BSA) và Hãng Thông số kỹ thuật toàn cầu (IDC) phối hợp thực hiện cũng cho thấy, tỷ lệ vi phạm bản quyền phần mềm ở Việt Nam đã có xu hướng giảm, song vẫn ở mức rất cao. Cụ thể, năm 2006 là 88%, năm 2007 là 85%, và năm 2008 khoảng 83%. Kết quả một cuộc thanh tra về vi phạm bản quyền phần mềm do Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch phối hợp với Phòng Chống tội phạm công nghệ cao thuộc Cục Cảnh sát Điều tra tội phạm và trật tự quản lý kinh tế và chức vụ (C15) thực hiện tại một số doanh nghiệp có sử dụng phần mềm cách đây không lâu cho thấy, vi phạm diễn ra khá phổ biến, trong đó có cả các công ty lớn trong nước và có vốn đầu tư nước ngoài với tổng giá trị vi phạm hàng tỷ đồng.

Theo đánh giá của Công ty Microsoft Việt Nam, thiệt hại do vi phạm bản quyền gây ra đã ảnh hưởng trực tiếp tới sự tăng trưởng, cản trở cải tiến về công nghệ và hạn chế khả năng cạnh tranh toàn cầu của các doanh nghiệp phần mềm nói riêng và ngành công nghệ thông tin Việt Nam nói chung trong bối cảnh hội nhập, làm mất việc làm của những ngành nghề liên quan (cung cấp nguyên liệu, đào tạo nhân lực… và các doanh nghiệp kinh doanh khác). Mặt khác, nó còn tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh, làm mất hàng tỷ doanh thu thu thuế của Nhà nước, cản trở phát triển công nghệ mới, ảnh hưởng tới các doanh nghiệp làm ăn chân chính, tạo đà cho tham nhũng và các tội phạm khác như rửa tiền, lừa đảo, trộm cướp… Và không phải ngẫu nhiên việc bảo hộ sở hữu trí tuệ luôn là một vấn đề nhạy cảm trong quan hệ thương mại của Việt Nam đối với các đối tác thương mại lớn trên thế giới, đặc biệt trong việc đàm phán với các nước để được hưởng GSP (thuế quan ưu đãi) khi xuất khẩu vào thị trường của họ, nhất là với Hoa Kỳ.

Hiệp hội Phần mềm Việt Nam (VINASA) cho biết: Để đối phó với nạn vi phạm bản quyền, các doanh nghiệp phần mềm Việt Nam đã từng phải thực hiện một số biện pháp như bán sản phẩm cạnh tranh về giá với các phần mềm bẻ khóa; làm gia tăng giá trị sản phẩm cho người mua bằng việc nâng cao chất lượng dịch vụ sau bán hàng; liên tục đổi mới sản phẩm để những kẻ vi phạm không theo kịp; tập trung cung cấp sản phẩm cho các đối tượng khách hàng là những tổ chức lớn, các đơn vị sử dụng khối lượng lớn và giá trị cao; bảo vệ phần mềm ngay từ khi thiết kế thông qua việc mỗi mắt xích chỉ tham gia thiết kế một phần sản phẩm không thể nắm được toàn bộ mã nguồn của phần mềm đó; thông qua VINASA chia sẻ kinh nghiệm giải quyết các tranh chấp, kiến nghị với Nhà nước về các chính sách, biện pháp đối phó với nạn vi phạm bản quyền phần mềm (kể cả cưỡng chế).

Để bảo vệ bản quyền phần mềm của mình, các doanh nghiệp phần mềm cũng đã tự đưa ra các biện pháp để đối phó. Kinh nghiệm của Microsoft Việt Nam cho thấy, để hạn chế bị ăn cắp bản quyền của mình, bên cạnh việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, thương hiệu hàng hóa và áp dụng các biện pháp kỹ thuật chống vi phạm sở hữu trí tuệ, Microsoft còn yêu cầu các tổ chức, cá nhân có vi phạm bị phát hiện xin lỗi công khai, sửa chữa khuyết điểm và bồi thường thiệt hại. Một mặt, cũng không ngần ngại yêu cầu các cơ quan chức năng Nhà nước xử lý các hành động vi phạm, khởi kiện ra tòa án có thẩm quyền, hoặc đưa ra trọng tài phân xử đối với các trường hợp vi phạm nặng để bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mình. Trong trường hợp phát hiện có những dấu hiệu và hành động cạnh tranh không lành mạnh, Công ty Microsoft Việt Nam cũng sẵn sàng yêu cầu các cơ quan chức năng áp dụng các biện pháp dân sự và hành chính để ngăn chặn.

Giống nhiều nước đang phát triển khác, Việt Nam gặp khó khăn trong việc giải quyết mâu thuẫn giữa giảm chi phí sử dụng phần mềm và việc tôn trọng quyền tác giả, trong khi giá thành của các phần mềm có bản quyền lại quá cao so với thu nhập của người dân, nhất là các phần mềm của nước ngoài. Để dung hòa hai vấn đề, nhiều người cho rằng biện pháp thích hợp nhất trong thời điểm hiện nay là các nhà sản xuất phần mềm thông dụng nên có chính sách giá ưu đãi, phù hợp với sức mua của người dân những nước đang phát triển trong đó có Việt Nam cũng như việc phát triển phần mềm nguồn mở. Trong khi các biện pháp xử phạt của các cơ quan chức năng chưa đủ sức răn đe thì phần mềm nguồn mở được xem là một giải pháp chủ động chống lại tình trạng trên. Tác giả gốc sẽ giữ bản quyền nhưng cho phép người dùng quyền tìm hiểu, phát triển, và khai thác thương mại sản phẩm.

Có thể nói, chống vi phạm bản quyền phần mềm rất cần có sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp phần mềm, người tiêu dùng và cả các cơ quan quản lý nhà nước liên quan trong sự phối hợp đồng bộ, hiệu quả các giải pháp để ngăn chặn, thực thi hiệu quả pháp luật về sở hữu trí tuệ, đặc biệt là việc triển khai Luật Sở hữu trí tuệ. Các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân sử dụng phần mềm cần nhận thức được rằng, sử dụng phần mềm có bản quyền là cần thiết vì sẽ tránh được những rắc rối về mặt pháp lý. Hơn nữa, sử dụng phần mềm có bản quyền lợi ích mang lại là những sản phẩm đó có chất lượng tin cậy và được hỗ trợ về kỹ thuật, được bảo vệ khỏi virus xâm nhập, nâng cấp nhanh hơn với những tính năng bổ sung theo giá ưu đãi và được cung cấp thông tin chính xác…

Theo ĐCS

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác