Hỗ trợ bản quyền: Thủ tục xét duyệt cần nhanh gọn

Ngày 21/3 vừa qua, Cục Bản quyền tác giả và Vụ Kế hoạch-Tài chính (Bộ VH,TT&DL) đã tổ chức Hội thảo đóng góp ý kiến cho chính sách hỗ trợ bản quyền trong dự thảo Thông tư liên tịch (các Bộ: VH,TT&DL, KH-ĐT và Tài chính) về Hướng dẫn thực hiện việc hỗ trợ tài chính để mua bản quyền

Mừng, nhưng băn khoăn về thủ tục...

Các đại biểu tham dự hội thảo đều bày tỏ sự vui mừng vì chính sách hỗ trợ bản quyền của Nhà nước cho những tác phẩm, chương trình “có giá trị tư tưởng khoa học và nghệ thuật phục vụ cho lợi ích công cộng, phát triển kinh tế- xã hội, nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền đối ngoại và hội nhập quốc tế”.

Thông tư là sự cụ thể hóa tinh thần của Luật Sở hữu trí tuệ và Luật Xuất bản. Không chỉ có tác phẩm, chương trình nước ngoài mà cả những tác phẩm, chương trình VN có giá trị cũng sẽ được hỗ trợ mua bản quyền để xuất bản, phát hành ra nước ngoài.

Theo dự thảo Thông tư, đối tượng được hỗ trợ bao gồm các cơ quan, tổ chức thuộc Nhà nước hoạt động trong các lĩnh vực: xuất bản, âm nhạc, điện ảnh, PT-TH, sản xuất bản ghi âm, ghi hình.

Giám đốc NXB Văn học Nguyễn Cừ băn khoăn: “Trong thực tế hoạt động, chúng tôi mua bản quyền cao nhất cũng chỉ vài trăm USD/đầu sách. Một năm làm 7-8 cuốn cũng là mệt rồi. Với thủ tục quy định như trong dự thảo, phải đăng ký qua hội đồng tư vấn chuyên ngành xem xét thì thấy cũng phức tạp.

Với số tiền mua bản quyền của loại hình xuất bản không nhiều, nên chăng cho hỗ trợ cả 100% tiền mua bản quyền và cả nhuận bút tiền tác giả và dịch giả?”. Cùng chung với ý kiến này, bà Mai Quỳnh Giao, Giám đốc NXB Phụ nữ nói thêm: “Tôi băn khoăn về quy định trước 31.10 hằng năm phải đăng ký kế hoạch xin hỗ trợ bản quyền.

Có những cuốn sách chúng tôi mua bản quyền chỉ với giá 1 USD, nhưng cũng có cuốn mua cả ngàn USD. Giá giấy hiện nay tăng liên tục nên giá thành của trang sách thành ra cũng không thể chuẩn được. Giá sách của mỗi nước cũng lại khác nhau. Không biết hội đồng tư vấn thẩm định bản thảo hay là chỉ xét duyệt kế hoạch? Việc thương thảo bản quyền có khi được ngay nhưng cũng có khi mất vài tháng.

Thế nên, tôi cho rằng, việc xét duyệt kế hoạch phải linh hoạt...”. Một số đại biểu cũng cho rằng, việc xét duyệt kế hoạch cần nhanh gọn vì việc phát hiện và thương thuyết bản thảo, chương trình đòi hỏi hết sức nhanh nhạy trong bối cảnh cạnh tranh.

Tác phẩm, chương trình có lãi thì không được nhận hỗ trợ?

Việc dự thảo chia loại tác phẩm, chương trình thương mại, có thu tiền hoặc không thương mại, không thu tiền để hỗ trợ đang nhận được hai luồng ý kiến khác nhau. Giám đốc NXB Văn học Nguyễn Cừ nhìn nhận: “Sách mua bản quyền hiện nay đều có lãi, nhất là với sách chính trị.Theo tôi, một cuốn sách có giá trị thì đáng được thưởng chứ!”

Trong khi đó, đại diện NXB Lý luận chính trị thì lại có ý kiến ngược lại: “Tiền hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước thì không cần hỗ trợ cho những chương trình, tác phẩm có lãi.Có lãi rồi thì hỗ trợ làm gì!

Theo tôi, hỗ trợ bằng nhiều hình thức: pháp lý giao dịch, thương thuyết bản quyền...”. Ý kiến này xem ra lại không thuyết phục vì ai chắc được rằng, những bản thảo, chương trình được mua sẽ bán chạy( dù rằng đó là những tác phẩm văn học đoạt giải Nô-ben, những bộ phim đoạt giải Oscar... ăn khách ở xứ người và thực tế cũng đã có câu trả lời này) trong khi phải chờ xét duyệt kế hoạch xong mới được nhận hỗ trợ. (Không lẽ nhận hỗ trợ rồi, nếu tác phẩm, chương trình bán chạy thì.... trả tiền lại?).

Theo chúng tôi, vấn đề quan trọng là nếu tác phẩm có giá trị cao thì cần thiết được nhận hỗ trợ chứ không hẳn là chỉ xem xét nó có vì mục đích thương mại, “ăn khách” hay không. Trong một số trường hợp, nếu số tiền mua bản quyền quá lớn với các tổ chức, đơn vị mà tác phẩm đó thực sự cần thiết cho lợi ích cộng đồng, thì Nhà nước vẫn có thể hỗ trợ mua bản quyền “trọn gói” 100%.

Trong khi giới xuất bản bức thiết nhiều về chính sách hỗ trợ thì “ông lớn” của ngành TH là Đài THVN tỏ vẻ chưa mặn mà lắm. Cũng dễ hiểu thôi, VTV có nguồn thu dồi dào từ quảng cáo, nhiều chương trình mua bản quyền thông qua sự tài trợ của nhà quảng cáo. Tuy nhiên, bà Vũ Thị Tâm - đại diện của VTV cho rằng, tiêu chí dành cho các đài TH vẫn chưa rõ.

Trao đổi bên lề hội thảo, bà Tâm nêu ý kiến: “Phần lớn các chương trình mua bản quyền hiện nay của VTV đều không có lời. Nên chăng Nhà nước có sự hỗ trợ cho một số chương trình TH phục vụ nhu cầu của đông đảo nhân dân như sự kiện SEA Games chẳng hạn, nếu có những yêu cầu bản quyền từ nước đăng cai...”.

Trong khi đó, một số đại biểu địa phương thì lo ngại về quá trình thực thi, họ kiến nghị nên có một chính sách tập trung, tốt nhất là cơ quan trung ương cấp tiền hỗ trợ bản quyền thẳng về các đối tượng được xét duyệt ở các dịa phương thay vì UBND tỉnh, thành... Một số ý kiến cũng đề nghị nên lượng hóa cụ thể cho từng loại hình.

Việc lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo Thông tư sẽ còn được tiến hành tiếp ở các tỉnh, thành phía Nam trước khi xin ý kiến của các Bộ ngành liên quan.

Theo VH

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác