Mức xử phạt vi phạm bản quyền trên internet còn quá nhẹ

Mức xử phạt vi phạm bản quyền trên internet còn quá nhẹ - ảnh 1
Với mức xử phạt quá nhẹ như hiện nay, các tổ chức hoạt động kinh doanh
từ việc vi phạm bản quyền sẽ bất chấp luật pháp để thu lợi
(Cinet) – Trong số nhiều hình thức vi phạm bản quyền hiện nay, không có hình thức nào diễn ra ngang nhiên, với sự tham gia của nhiều đối tượng và gây ảnh hưởng nghiêm trọng như vi phạm bản quyền trên internet.
Vi phạm bản quyền trên internet diễn ra ở đủ mọi thể loại từ văn học, văn hóa nghệ thuật, âm nhạc, điện ảnh cho tới các chương trình truyền hình. Với lợi nhuận lớn thu được từ vi phạm bản quyền, ngày càng có nhiều hơn các tổ chức, cá nhân đầu tư vào hoạt động kinh doanh trái phép này. Không thể đếm hết được hiện nay có tổng cộng bao nhiêu trang web nhạc số và trang web xem phim online, cũng như những trang web về văn học, thơ ca…Bởi chủ sở hữu của những trang web này sẵn sàng bỏ địa chỉ website đang sử dụng nếu bị thanh tra, kiểm tra để thay bằng một website mới và tiếp tục các hình thức vi phạm bản quyền.
Còn nhớ tháng 7 năm 2013, Hiệp hội Điện ảnh Mỹ ( MPA) đã gửi đơn khiếu nại tới Bộ VHTTDL về hành vi xâm phạm quyền tác giả với sản phẩm điện ảnh của MPA tại 3 trang mạng gồm: phim47.com; v1vn.com; pub.vn. Sau khi Thanh tra Bộ VHTTDL tiến hành việc kiểm tra, phạt vi phạm bản quyền đối với chủ sở hữu 3 trang web này thì ngay lập tức các trang này được đổi tên thành phimhh.com; pubvn.tv; nhằm né tránh việc kiểm tra và tiếp tục hành vi vi phạm bản quyền.
Tháng 4 vừa qua, MPA tiếp tục gửi đơn khiếu nại về hành vi vi phạm bản quyền đối 3 trang web nêu trên và 9 trang mạng khác tại Việt Nam.
Tháng 6 gần đây, TVB Hồng Kông cũng đã gửi đơn khiếu nại tới Bộ VHTTDL về việc một số trang web tại Việt Nam công khai vi phạm và chiếu các phim của TVB. Thanh tra Bộ VHTTDL cũng đã tiến hành xử phạt 2 trang web tuy nhiên việc xử phạt hành chính có vẻ như không đem lại hiệu quả. Bởi so với lợi nhuận thu được từ việc vi phạm bản quyền thì số tiền nộp phạt chẳng đáng là bao.
Mức xử phạt vi phạm bản quyền trên internet còn quá nhẹ - ảnh 2
Mức xử phạt vi phạm bản quyền trên internet còn quá nhẹ - ảnh 3
Có tới hàng trăm website xem phim, nghe nhạc online đã và đang hoạt động với hình thức vi phạm bản quyền..Kể cả khi bị các cơ quan quản lý xử phạt, chủ sở hữu những trang web này sẵn sàng vứt bỏ địa chỉ website cũ và tổ chức hoạt động tại một địa chỉ mới để tiếp tục thu lợi bất chính..

Không chỉ vi phạm bản quyền với các phim nước ngoài, hàng trăm website còn cố tình chiếu, phát hành các phim trong nước, gây ra những thiệt hại vô cùng lớn đối với điện ảnh Việt Nam.
Năm 2007, bộ phim “Dòng máu anh hùng” đã lập kỷ lục phòng vé khi thu về 4 tỉ đồng trong 3 tuần đầu công chiếu nhưng vẫn phải bù lỗ nghiêm trọng khi “Dòng máu anh hùng”  được phát tán trên các trang mạng một cách công khai. Nhà sản xuất bộ phim – một diễn viên nổi tiếng tại Việt Nam cũng vì vấn đề này mà lâm vào cảnh phá sản phải bán nhà để trả nợ.
Năm 2011, bộ phim “Cánh đồng bất tận” dù chưa có kế hoạch phát hành dưới dạng DVD đã bị in đĩa bán lậu và tung lên internet khiến nhà sản xuất phải kêu cứu đến Bộ Công an. Năm 2012, bộ phim truyền hình “Những đứa con biệt động Sài Gòn” chuẩn bị bán cho các đài truyền hình thì đĩa phim lậu đã được bán tại các cửa hàng băng đĩa.
Mức xử phạt vi phạm bản quyền trên internet còn quá nhẹ - ảnh 4
Mức xử phạt vi phạm bản quyền trên internet còn quá nhẹ - ảnh 5
Những bộ phim của Việt Nam được chiếu công khai trên các trang mạng mà không có sự cho phép cũng như thỏa thuận từ nhà sản xuất đã gây ra những thiệt hại nghiêm trọng về kinh tế

Gần đây nhất, cuối năm 2013 bộ phim truyện nhựa “Bụi đời Chợ Lớn” dù bị cấm chiếu nhưng bằng cách này cách khác phim vẫn phát tán trên mạng, chỉ vài ngày sau thì đĩa in lậu bán tràn lan.
Không chỉ có phim, các chương trình truyền hình cũng đã và đang đối mặt với nạn vi phạm bản quyền không thể kiểm soát. Các chương trình ăn khách như: The Voice (Giọng hát Việt); Thần tượng âm nhạc; Gương mặt thân quen…ngay sau khi phát sóng đã xuất hiện lập tức trên các trang mạng chiếu phim, nghe nhạc online. Các trang web này khai thác chi phí quảng cáo từ việc đăng tải các chương trình ăn khách mà không phải trả 1 đồng chi phí cho nhà sản xuất.Ví dụ như chương trình The Voice 2012 được 1 trang web phát lại đã thu hút tới hơn 50 triệu lượt truy cập. Điều này đã thu về cho chủ sở hữu website lợi nhuận lớn từ tiền quảng cáo mà lại không phải trả chi phí cho đơn vị sản xuất The Voice..
Đối với lĩnh vực âm nhạc, văn học, nghệ thuật…tình trạng vi phạm bản quyền cũng diễn ra sôi nổi, gây ra hậu quả nghiêm trọng và những thiệt hại lớn cho đơn vị sản xuất không kém gì điện ảnh, truyền hình.
Mức xử phạt vi phạm bản quyền trên internet còn quá nhẹ - ảnh 6
Mức xử phạt vi phạm bản quyền trên internet còn quá nhẹ - ảnh 7
Có vẻ như lợi nhuận thu được từ quảng cáo quá lớn, trong khi mức xử phạt cho hành vi vi phạm bản quyền lại quá nhẹ là nguyên nhân dẫn đến việc các tổ chức, cá nhân lao vào hình thức kinh doanh này ngày càng nhiều

Có thế thấy rõ, không có hành vi ăn cắp tài sản nào ngang nhiên, công khai, dễ dàng mà khó bị truy cứu trách nhiệm như ăn cắp tài sản trí tuệ hiện nay, đặc biệt ở môi trường internet. Mặc dù đây là thực trạng, là vấn đề nhức nhối đối với tác giả, với nhà sản xuất cũng như đối với các cơ quan quản lý song dường như vẫn chưa có biện pháp giải quyết triệt để thực trạng này.
Đại diện lãnh đạo Cục Bản Quyền – Bộ VHTTDL cũng đã thẳng thắn nhận định: tình trạng vi phạm bản quyền ngày càng nhiều là do thiếu ý thức chấp hành các quy định pháp luật về quyền tác giả và quyền liên quan, vẫn còn thói quen không trả tiền bản quyền, đặc biệt là thái độ cố tình vi phạm pháp luật và đạo đức kinh doanh. Thêm vào đó, các chủ thể quyền chưa chủ động áp dụng các biện pháp theo quy định để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Là đơn vị chịu trách nhiệm kiểm tra, xử phạt các hoạt động văn hóa trái pháp luật của Bộ VHTTDL, Thanh tra Bộ VHTTDL đã lý giải việc vì sao tình trạng vi phạm bản quyền vẫn chưa thể giải quyết triệt để: “Văn bản quy phạm pháp luật đầy đủ nhưng người am hiểu về quyền tác giả, quyền liên quan chưa nhiều. Thanh tra Bộ VHTTDL không đủ nhân lực để thanh tra, kiểm tra hàng trăm, hàng nghìn các tổ chức, cá nhân đang hoạt động trong lĩnh vực phát hành, đăng tải các sản phẩm văn hóa hiện nay. Bên cạnh đó, tình trạng chồng chéo trong công tác quản lý giữa các cơ quan cũng gây không ít trở ngại trong việc thực thi công tác giám sát và xử phạt các hành vi vi phạm bản quyền”.
Tại Hội nghị Tổng kết 5 năm thực hiện Chỉ thị số 36/2008/CT-TTg về việc tăng cường quản lý và thực thi bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan do Cục bản quyền, Bộ VHTTDL tổ chức. Phó Giám đốc Sở VHTTDL thành phố Đà Nẵng cho rằng: Mức xử phạt đối với các trường hợp vi phạm bản quyền quá nhẹ so với hậu quả mà hành động đó mang đến. Cần siết chặt hơn nữa khung pháp lý với những hành động vi phạm bản quyền để những cá nhân, đơn vị có ý định vi phạm sẽ phải cân nhắc trước hành vi của mình.
Thực tế với bất kỳ hoạt động hay lĩnh vực nào, khi mức xử phạt cao hơn lợi nhuận thu được từ việc vi phạm bản quyền thì hầu như không hoặc rất ít xảy ra tình trạng vi phạm này. Quay lại thực trạng vi phạm bản quyền trên internet tại Việt Nam, mặc dù các cơ quan quản lý đã rất sát sao trong công tác giám sát, quản lý. Luật và các quy định về hoạt động kinh doanh này cũng không thiếu song tình trạng vi phạm vẫn ngang nhiên diễn ra chủ yếu là bởi mức xử phạt còn quá nhẹ. Trong khi chờ đợi ý thức tự giác của đơn vị kinh doanh, có lẽ nhanh hơn nhiều nếu khung hình phạt của chúng ta được nâng cao và cụ thể hơn nữa. Điều này sẽ tạo ra một môi trường văn hóa mà ở đó, các hoạt động kinh doanh văn hóa đều tôn trọng pháp luật, các tác giả/nhà sản xuất được hưởng đúng quyền lợi của mình. Như vậy công chúng cũng sẽ được thưởng thức nhiều chương trình nghệ thuật, nhiều bộ phim, các sản phẩm âm nhạc có chất lượng hơn bởi khi đó các nhà đầu tư có thể yên tâm hơn khi đầu tư vào các sản phẩm văn hóa, các tác giả cũng nhiệt huyết hơn trong những sáng tác của mình.
Nguyễn Hương

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác