Nhạc sỹ Lương Nguyên : Cần có những chế tài xử lý vi phạm bản quyền

Ngày 10/5 tới , Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc (TTBVQTGAN) sẽ kỷ niệm 5 năm hoạt động của mình. Phóng viên đã có cuộc nói chuyện với Nhạc sĩ Lương Nguyên – Phó giám đốc TTBVQTGAN về hoạt động của Trung tâm.

Nhạc sỹ Lương Nguyên : Cần có những chế tài xử lý vi phạm bản quyền - ảnh 1

* Trung tâm BVQTGAN đã đi được một chặng đường dài 5 năm. Trong 5 năm đó, thuận lợi thì ít, khó khăn thì nhiều. Ông có thể bộc lộ đôi chút những tâm tư mà ông và những đồng nghiệp của mình đã phải cố gắng trong suốt 5 năm qua?

 

- Sự ra đời của Trung tâm là kết quả của một cuộc vận động lớn. Nhạc sĩ Phó Đức Phương là người khởi xướng nhưng người có ý tưởng đầu tiên là luật sư Đỗ Khắc Chiến. Lúc đầu định tổ chức thành hiệp hội, nhưng ở Việt mô hình này không khả thi nên Trung tâm (TT) được chuyển thành một tổ chức nằm trong Hội Nhạc sĩ Việt Nam.

 

TT được thành lập từ năm 2002, nếu nhìn qua con số sẽ thấy trung tâm phát triển tương đối mạnh. Đến năm 2006 chúng tôi thu được hơn 7 tỷ đồng tiền bản quyền. Trong đó hơn 6 tỷ đồng đã được chi trả cho các nhạc sĩ. Nhưng phải nói thật, TT đã gặp vô vàn khó khăn, có lúc tưởng phải giải tán. Ngay cả các cơ quan Nhà nước cũng băn khoăn xem có nên thực hiện quyền tác giả ở nước ta hay không. Bởi vì họ coi âm nhạc là để thưởng thức, sao lại phải trả tiền.

 

* Những khó khăn đó phần nào bắt nguồn từ việc chúng ta chưa có phần mềm quản lý các tác phẩm một cách hệ thống. Liệu có phải đã đến lúc chúng ta cần xây dựng một server đủ tiêu chuẩn để quản lý?

 

- Điều đó là cần thiết nhưng nó ngoài sức của TT. Một server quản lý như thế này có giá lên tới hàng triệu đô, chắc chắn trung tâm không đủ sức đầu tư mà quốc tế cũng không giúp được. Có lẽ chúng tôi sẽ chọn cách như một số nước khác là gửi server sang nước khác. Ở ta thì có thể gửi sang . Nhưng tôi nghĩ bước đầu họ sẽ giúp chúng ta miễn phí vì hiện tại chúng ta đang không có đồng vốn nào.Singapore

 

Chúng tôi sẽ làm mô hình giống như quốc tế theo một mẫu chung. Sau đó chúng tôi sẽ làm việc với từng nhạc sĩ và khai từng mục cụ thể. Ví dụ như một bài hát có 10 bản khác nhau, 10 ca sĩ hát khác nhau, 10 nhà xuất bản khác nhau, số phút khác nhau, phần trăm lợi nhuận, phần của tác giả, của tác giả phối khí, phần của nhà xuất bản phải khai chi tiết và sẽ có cách tính khác nhau. Nếu việc này chúng ta không làm ngay thì sẽ không hội nhập quốc tế được.

 

* TT sẽ không thể vừa làm việc thu tiền bản quyền vừa đi tuyên truyền luật cho người dân. Sự hỗ trợ nào với TT bây giờ là cần thiết để thực thi hoạt động thu tiền bản quyền âm nhạc thiết thực hơn?

 

- Nhà nước phải có hệ thống tư pháp để xử phạt dân sự và hình sự. Tôi được biết Bộ VHTT và Bộ Tư pháp đang xúc tiến thực hiện việc này. Nhưng vấn đề cấp bách là phải ra được các quy định xử phạt, chế tài. Trong đó phải quy định rõ các Sở VHTT, các quận, huyện có quyền xử phạt như thế nào để không xảy ra tình trạng như ở New Century vừa qua.

 

Hiện nay có thể nói hệ qui định còn thiếu, thậm chí các chuyên gia luật, các em học luật sở hữu trí tuệ mới ở bước đầu. Chúng ta phải khẩn trương xây dựng hệ thống hành pháp luật mới thực hiện được. Như ở Hàn Quốc, Triều Tiên họ nhàn lắm vì người dân biết nếu họ không làm sẽ bị xử phạt. Trong khi ở đây TT vừa phải hiểu luật, tuyên truyền luật vừa phải đi đàm phán.

 

* Có nghe nói đến hai khó khăn mà TT đang phải đối mặt để giải quyết triệt để việc thu tiền bản quyền âm nhạc? Ông có thể cho biết cụ thể hơn?

 

- Hai điều bức xúc nhất hiện này là việc cấp phép biểu diễn và cấp phép kinh doanh karaoke, nhà hàng. Có rất nhiều chương trình biểu diễn họ lờ đi việc trả tiền bản quyền sử dụng tác phẩm âm nhạc. Họ lấy cớ là đã có phép của Sở VHTT rồi họ cần gì phải trả tiền bản quyền âm nhạc nữa. Điều này lại vi phạm nghiêm trọng quyền tác giả. Hoạt động kinh doanh karaoke cũng như vậy. Sử dụng âm nhạc để kiếm lời thì tại sao lại không trả tiền bản quyền.

 

Một nhà hàng của Việt tại Đức mới đây bị các bạn Đức kiện ra toà về việc sử dụng âm nhạc dân gian phục vụ kinh doanh. Sau năm 2006, Luật sở hữu trí tuệ cũng đã quy định kể cả nhạc dân gian cũng phải trả tiền. Điều đó cho thấy nếu các nhà hàng, khách sạn, đơn vị sản xuất kinh doanh không trả tiền bản quyền thì sẽ đến lúc bị các đơn vị nước ngoài họ kiện.Nam

 

* Nghĩa là một đơn vị biểu diễn sẽ phải có “giấy thông hành” của TTBVQTGAN mới được Cục Văn hoá nghệ thuật cấp phép biểu diễn?

 

- Cục biểu diễn nghệ thuật cấp phép biểu diễn cũng là quản lý về nội dung. Họ chỉ có thể xem xét nội dung có trong sạch không, có vi phạm luật pháp hay không, về mặt nội dung nghệ thuật không có gì vi phạm mới cấp phép.

 

Tại các nước khác họ quy định là phải trả tiền tác giả mới được phép hành nghề. Nghĩa là bây giờ muốn tổ chức biểu diễn thì phải trả tiền bản quyền thì mới cấp phép cho biểu diễn.

 

* Để thực sự tác động tới nhận thức của người kinh doanh âm nhạc, TT làm sao để vươn tay tới tất cả các tỉnh, thành trong cả nước?

 

- Hiện nay TT đang xây dựng hệ thống nối dài tay đến các tỉnh, thành phố thông qua các đại diện. Sắp tới TT sẽ đàm phán với Sở VHTT Hải phòng và Hội liên hiệp VHNT Hải Phòng để đặt đại diện ở đó. Sở VHTT sẽ quản lý về mặt pháp lý còn Hội liên hiệp VHNT thay mặt trung tâm thu tiền.

 

Để làm được việc này thì TT có kiến nghị với Bộ VHTT tổ chức một lớp tập huấn cho các đại diện của TT tại các thành phố đồng thời trung tâm làm công tác tự đào tạo phổ biến giúp họ công việc cụ thể để tác nghiệp. Bước đầu khó nhưng tôi nghĩ “đầu xuôi thì đuôi lọt”.

 

* Cho đến thời điểm này, TT tiếp tục phải đối mặt với những khúc mắc nào để tạo ra sự hoàn thiện và đồng bộ trong công tác thực thi thu tiền bản quyền âm nhạc tại Việt Nam?

 

Càng hoạt động nhiều thì càng sinh ra nhiều mâu thuẫn. Luật chưa đầy đủ thì TT càng vất vả. Chẳng hạn như việc đàm phán với các cá nhân kinh doanh. Các nước khác mức phí kinh doanh karaoke do Nhà nước quy định, các đơn vị biểu diễn biểu diễn do Nhà nước thu tiền nhưng cái này hoàn toàn do chúng tôi phải tự đề ra mức thu nên khó. Khó nữa là sự hiểu biết của cá nhân, đơn vị khi họ thực hiện, làm sao liên kết được các tổ chức như TTBVQTGAN với các Trung tâm quyền tác giả Văn học với Hiệp hội công nghiệp ghi âm bởi vì bên cạnh quyền tác giả còn quyền liên quan. Chúng ta bây giờ không chỉ phải trả tiền cho quyền tác giả, mà còn cả quyền liên quan nữa.

 

* Xin cảm ơn ông!

Theo vnmedia

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác