Nhìn nhận đúng về vi phạm bản quyền tại Việt Nam

(Cinet)-Công bố về tình hình vi phạm bản quyền tại Việt Nam của BSA và IDC mới đây đã gặp phải sự phản ứng của dư luận. Yêu cầu về việc nhìn nhận đúng về vi phạm bản quyền tại Việt Nam đã được đưa ra, bởi trên thực tế sự cố gắng của Chính phủ cũng như các doanh nghiệp Việt Nam trong việc tôn trọng bản quyền phần mềm những năm qua là đáng khích lệ.

Nhìn nhận đúng về vi phạm bản quyền tại Việt Nam - ảnh 1

Cuối tháng 4 vừa qua, Liên minh phần mềm doanh nghiệp (BSA) và hãng nghiên cứu thị trường IDC đã tọa đàm về tình hình vi phạm bản quyền tại Việt Nam năm 2009. Theo đó, các đơn vị này cho rằng tỷ lệ vi phạm ở Việt Nam vẫn giữ mức 85% (bằng với năm 2007 và 2008).

Theo ông Đào Anh Tuấn, phát ngôn viên của BSA Việt Nam, mặc dù tỷ lệ vi phạm bản quyền phần mềm PC ở Việt Nam vẫn giữ ở mức 85% nhưng con số này đã giảm 5% trong 5 năm qua.

Theo BSA, cuộc chiến chống vi phạm bản quyền phần mềm vẫn là một vấn đề quan trọng ở châu Á Thái Bình Dương và là khu vực rò rì tiền bản quyền lớn nhất trển thế giới do sử dụng phần mềm không có giấy phép. Trong khi tỷ lệ vi phạm bản quyền phần mềm hay cài đặt phần mềm không giấy phép trên máy tính cá nhân (PC) ở châu Á Thái Bình Dương giảm 61% trong năm 2008 xuống 59% (năm 2009).

Tại Châu Á Thái Bình Dương, các quốc gia có tỷ lệ vi phạm bản quyền phần mềm cao nhất gồm Sri Lanka, Indonesia (86%), Việt Nam (85%) và Pakistan.

Việc tỷ lệ vi phạm bản quyền phần mềm của Việt Nam vẫn ở mức 85% trong năm 2009 theo nghiên cứu của BSA và IDC là kết quả rất bất ngờ với nhiều nhà quản lý, chuyên gia và các doanh nghiệp trong lĩnh vực CNTT.

Dư luận phản đối, cho rằng SBA và IDC đã bỏ qua sự cố gắng của Chính phủ cũng như các doanh nghiệp Việt Nam trong việc tôn trọng bản quyền phần mềm.

Trong năm vừa qua, nhiều cơ quan nhà nước, nhiều doanh nghiệp lớn và vừa ở Việt Nam đã đầu tư hàng chục triệu USD mua bản quyền phần mềm, trong khi đó Chính phủ cũng đã đẩy mạnh thanh tra bản quyền và yêu cầu các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và người dân sử dụng phần mềm có bản quyền.

Theo báo cáo của Cục Bản quyền tác giả (Bộ VHTTDL), trong thời gian từ 2008 đến nay, Việt Nam đã chi nhiều triệu USD cho việc mua sắm bản quyền phần mềm. Đến nay, nhiều cơ quan lớn như các ngân hàng (Ngân hàng Nhà nước, Vietcombank, Vietinbank…), Bộ Tài chính, Uỷ ban Dân tộc... đã trang bị 100% phần mềm hệ điều hành có bản quyền cho máy trạm và máy chủ.

Từ giữa năm 2008, Bộ TT&TT đại diện cho Chính phủ đã ký thoả thuận mua bản quyền phần mềm văn phòng của Microsoft trong thời hạn 3 năm cho các cơ quan quản lý nước cấp từ cấp trung ương đến các địa phương. Gói phần mềm mua của Microsoft đến nay đã được triển khai đến các bộ ngành và cơ quan quản lý nhà nước các tỉnh, thành trên cả nước.

Trong năm 2009, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đã tiến hành thanh tra 27 vụ vi phạm bản quyền phần mềm, phạt 10 đơn vị vi phạm 145 triệu đồng, đồng thời gửi công văn nhắc nhở tôn trọng bản quyền phần mềm tới hàng nghìn doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Bên cạnh đó, quy định xử phạt vi phạm sở hữu trí tuệ, trong đó có bản quyền phần mềm, đã được nâng lên tới mức cao nhất là 500 triệu đồng (trước đây mức phạt tối đa với vi phạm bản quyền là 30 triệu đồng) và vi phạm bản quyền phần mềm đã được vào xử lý hình sự với mức phạt cao nhất lên tới 7 năm tù.
Nhìn nhận đúng về vi phạm bản quyền tại Việt Nam - ảnh 2

Trong năm 2009, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đã tiến hành thanh tra 27 vụ vi phạm bản quyền phần mềm.

Ngay trong nghiên cứu của mình BSA và IDC cũng thừa nhận trong năm 2009 Việt Nam đã đầu tư nhiều hơn cho bản quyền phần mềm, tăng hơn 30% giá trị so với năm 2008. Trong năm 2008, theo nghiên cứu của BSA, Việt Nam đã chi khoảng 45 triệu USD cho bản quyền phần mềm, tăng gấp hơn 11 lần so với năm 2005.

Thế nhưng, nghịch lý là mặc dù có rất nhiều quan tâm từ chính sách đến đầu tư tiền bạc, nhưng tỷ lệ vi phạm bản quyền phần mềm của Việt Nam theo nghiên cứu quốc tế lại không hề giảm sau 3 năm liên tiếp.

Lý giải điều này phân tích của các chuyên gia cho thấy, cách tính của BSA và IDC (Tỷ lệ vi phạm bản quyền (%) = Số phần mềm sử dụng trái phép/Tổng số phần mềm x 100%) không có sở cứ thuyết phục trong phương pháp tính và cách thức thu thập số liệu…

Tại buổi toạ đàm hôm 7/5, ông Nguyễn Long, Tổng thư ký Hội tin học Việt Nam (VAIP) cho rằng, bản báo cáo của BSA và IDC có tính áp đặt cao.

Theo ông Long, các phần mềm được BSA và IDC điều tra chỉ tập trung ở: Hệ điều hành, văn phòng, virus, phần mềm thương mại…chính vì vậy so trên số lượng máy tính thì tỷ lệ phần mềm không được mua là cao.

Theo phân tích của ông Bùi Hữu Cư, Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh nghiệp IT Hà Nội, nghiên cứu của BSA và IDC lấy lượng máy tính nhập vào Việt Nam trừ đi tiền bản quyền đã mua để đưa ra con số và giá trị vi phạm bản quyền phần mềm của Việt Nam là thiếu thực tế. Cách tính này đã vô tình không tính đến những máy tính bán ra đã cài đặt sẵn hệ điều hành Linux và các phần mềm khác có bản quyền.

“Rõ ràng, cách tính của BSA không đại diện cho tất cả phần mềm bản quyền ở Việt Nam”- ông Cư bức xúc.

Các chuyên gia cho rằng, Việt Nam cần sớm có có một nghiên cứu đánh giá về tôn trọng bản quyền phần mềm để đưa ra con số đối chiếu với BSA. Qua đó có thể giúp các nhà quản lý và đối tác nước ngoài có những nhìn nhận đúng đắn, chính xác về vi phạm bản quyền tại Việt Nam, tạo đà cho ngành công nghiệp phần mềm Việt Nam phát triển.

 

Nguyễn Thành

 

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác