Phó cục trưởng Cục Bản quyền tác giả Vũ Ngọc Hoan: Thách thức mới trong thực thi bảo hộ quyền tác giả

Sau 5 năm công ước Berne có hiệu lực tại Việt Nam nhưng tình hình vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan vẫn còn cao. Đặc biệt trong môi trường internet và các công nghệ khác của "thời đại số", người ta dễ dàng sao chép và phổ biến tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả đang đặt ra các thách thức mới trong công tác thực thi bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan. Phó cục trưởng Cục Bản quyền tác giả (Bộ VH,TT&DL) Vũ Ngọc Hoan chia sẻ.

Thưa Phó cục trưởng, 5 năm sau khi công ước Berne có hiệu lực tại Việt Nam (tháng 10.2004), tình hình thực thi bản quyền ở nước ta ra sao? Phó Cục trưởng đánh giá như thế nào về tình trạng vi phạm bản quyền hiện nay?

Ông Vũ Ngọc Hoan: Cách đây 5 năm, vào ngày 26.10.2004, Công ước Berne về bảo hộ các tác phẩm văn học, nghệ thuật chính thức có hiệu lực tại Việt Nam. Việc tham gia Công ước Berne là một bước tiến quan trọng trong quá trình hội nhập quốc tế của Việt Nam về bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan. Chúng ta đã trở thành thành viên của hầu hết các điều ước quốc tế về quyền tác giả và quyền liên quan. Hệ thống pháp luật của Việt Nam về quyền tác giả và quyền liên quan đã được xây dựng tương đối hoàn chỉnh và tương thích với các điều ước quốc tế. Công tác thực thi bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan đã có nhiều tiến bộ. Quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể từng bước được bảo hộ…

Tuy nhiên, hiện nay, tại Việt Nam, mức độ vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan vẫn còn cao. Các hành vi in lậu văn hóa phẩm, sử dụng các tác phẩm âm nhạc mà không trả tiền cho chủ sở hữu, sử dụng các chương trình máy tính không có bản quyền và các hành vi xâm phạm tín hiệu vệ tinh mang chương trình đã được mã hóa, và những hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan khác vẫn diễn ra tương đối thường xuyên. Tình trạng vi phạm bản quyền này đã gây thiệt hại cho chủ thể quyền và ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sáng tạo và ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, hợp tác kinh tế - văn hoá với các nước trên thế giới.

Theo Phó Cục trưởng, nguyên nhân của những vi phạm về bản quyền là do đâu? Và hướng khắc phục trong thời gian tới sẽ như thế nào trên phương diện quản lý nhà nước?

- Nguyên nhân của tình trạng nói trên trước hết là do nhận thức về quyền tác giả, quyền liên quan của nhiều tổ chức, cá nhân khi khai thác, sử dụng tác phẩm còn nhiều hạn chế, đặc biệt là ý thức chấp hành pháp luật quyền tác giả, quyền liên quan chưa nghiêm túc. Ngoài ra, hệ thống thực thi bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan của các cấp, các ngành còn chưa đáp ứng yêu cầu theo quy định của pháp luật.

Vấn đề khó khăn nhất vẫn là ý thức chấp hành pháp luật. Vì vậy, ngoài việc tiếp tục nâng cao nhận thức về quyền tác giả và quyền liên quan cho tất cả mọi người, cần kiên quyết xử lý những trường hợp vi phạm.

Chúng ta đang thực hiện Chỉ thị số 36 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý và thực thi bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan. Chỉ thị của Thủ tướng đã yêu cầu phải áp dụng các biện pháp hữu hiệu để nâng cao nhận thức và ý thức của tất cả các đối tượng liên quan đến quyền tác giả, đồng thời cũng cần phải có các biện pháp để nâng cao năng lực của các cơ quan chức năng bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan.

Tại Việt Nam, môi trường số phát triển nhanh chóng. Đây vừa là môi trường sáng tạo và phổ biến tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng nhưng đồng thời đang là môi trường thuận lợi cho việc xâm phạm bản quyền, quyền liên quan diễn ra khá nghiêm trọng. Là cơ quan quản lý nhà nước về quyền tác giả, Phó cục trưởng có kiến nghị gì về việc hoàn thiện cơ chế pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ sở hữu quyền tác giả và các quyền liên quan ?

- Theo đánh giá của một số tổ chức theo dõi về sở hữu trí tuệ của thế giới thì tỷ lệ vi phạm bản quyền tại Việt Nam còn cao, nhất là trong các lĩnh vực băng đĩa âm nhạc, phần mềm máy tính và xuất bản. Vấn đề vi phạm bản quyền càng trở nên phức tạp hơn trong môi trường internet. Qua internet và các công nghệ khác của "thời đại số", người ta dễ dàng sao chép và phổ biến tác phẩm đang được bảo hộ quyền tác giả. Vì vậy, công nghệ này cũng tạo cơ hội cho việc phát sinh các hình thức khai thác và sử dụng bất hợp pháp mới, ví dụ đăng tải tác phẩm qua internet mà không được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền. Đây cũng là các thách thức mới trong công tác thực thi bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan.

Để hoàn thiện cơ chế pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể quyền tác giả và quyền liên quan trong môi trường số, chúng ta đang xây dựng Thông tư liên tịch giữa Bộ Thông tin và Truyền thông và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định trách nhiệm về quyền tác giả và quyền liên quan của tổ chức, cá nhân cung cấp, sử dụng nội dung thông tin số trên môi trường mạng viễn thông và internet.

Chúng ta cũng đang nghiên cứu các Hiệp ước của WIPO về quyền tác giả và quyền liên quan trong môi trường internet (Hiệp ước WCT và WPPT) để có thể tham gia vào thời gian thích hợp.

Xin cám ơn Phó cục trưởng!

 

Theo NĐB

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác