Sở hữu trí tuệ thời hội nhập

Việt Nam bị đánh giá là thực thi quyền sở hữu trí tuệ chưa hữu hiệu, đang còn nhiều hàng giả, hàng nhái; nhất là vi phạm bản quyền phần mềm còn ở mức độ cao hàng đầu thế giới.

Bên cạnh đó, kiến thức của doanh nghiệp Việt Nam trong việc bảo vệ tài sản trí tuệ không cao, chỉ “nặng” về kinh doanh mà không biết cần phải bảo hộ nhãn hiệu, phát triển và nuôi dưỡng nó. Đây là những điều ông Trần Việt Hùng - Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ cảnh báo.

PV: Thưa ông, cần phải hiểu khái niệm tài sản trí tuệ như thế nào?

Ông Trần Việt Hùng: Tài sản trí tuệ bao gồm sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý… là một trong những đối tượng đặc biệt quan trọng, góp phần quyết định trình độ phát triển và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Thực tế, tài sản trí tuệ nhiều khi còn có giá hơn là tài sản hữu hình (điển hình như nhãn hiệu Coca Cola được định giá tới 70 tỷ USD, hơn nhiều so với các tài sản hữu hình của Công ty). Trên thế giới, các nhãn hiệu mạnh nhất, thu hút khách hàng nhiều nhất thuộc về các nước phát triển.

Trong khi đó, ở Việt Nam, các nhãn hiệu của doanh nghiệp Việt Nam được đăng ký rất nhiều nhưng lại rất ít nhãn hiệu có giá trị cao. Về sáng chế của ta, giá trị chất xám chứa đựng trong đó rất ít nên cũng không mấy giá trị. Thực tế là, kiến thức của doanh nghiệp trong việc bảo vệ các nhãn hiệu của mình không cao nên đến khi xảy ra tranh chấp, bị chiếm đoạt mới chạy tá hoả để đòi.

PV: Không lẽ với chức năng được Nhà nước giao là quản lý hoạt động sở hữu trí tuệ, Cục Sở hữu trí tuệ lại đứng ngoài cuộc?

Ông Trần Việt Hùng: Chính vì nhận thức được những hạn chế như trên nên thời gian qua, Cục Sở hữu trí tuệ đã từng bước triển khai các chính sách nhằm nâng cao vai trò của hệ thống sở hữu trí tuệ phục vụ hiệu quả cho hoạt động của doanh nghiệp. Cụ thể, Cục Sở hữu trí tuệ đã không ngừng cải tiến, đơn giản hoá thủ tục đăng ký và áp dụng công nghệ mới vào công tác xác lập quyền sở hữu công nghiệp; Hỗ trợ doanh nghiệp khai thác hệ thống sở hữu trí tuệ, tổ chức các hoạt động tuyên truyền, đào tạo, tổ chức hoạt động tư vấn về sở hữu trí tuệ, hỗ trợ khai thác hệ thống thông tin, hỗ trợ các địa phương xây dựng, đăng ký chỉ dẫn địa lý dùng cho các sản phẩm đặc sắc của mình. Bên cạnh đó, Cục Sở hữu trí tuệ cũng tăng cường vai trò, mở rộng phạm vi hoạt động với việc thành lập thêm 2 văn phòng đại diện tại miền Nam và miền Trung để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tiếp cận và khai thác dễ dàng, hiệu quả hệ thống sở hữu trí tuệ.

Đặc biệt, Cục Sở hữu trí tuệ đẩy mạnh hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp thông qua các chương trình, dự án. Điển hình như Chương trình Hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ của doanh nghiệp với 3 nội dung chính: Tuyên truyền, đào tạo về sở hữu trí tuệ; hỗ trợ doanh nghiệp tổ chức hoạt động sở hữu trí tuệ; hỗ trợ xác lập, khai báo, bảo vệ và phát triển tài sản trí tuệ của doanh nghiệp. Chương trình này được thực hiện từ năm 2005 đến 2010 với nguồn kinh phí từ ngân sách Nhà nước và đóng góp của doanh nghiệp.


PV: Thế còn công việc “ăn lương chính” của Cục Sở hữu trí tuệ là thẩm định và cấp các văn bằng bảo hộ, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật sở hữu trí tuệ?

Ông Trần Việt Hùng: Về công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật xây dựng, phát triển đến nay, Cục Sở hữu trí tuệ đã tham gia nghiên cứu, soạn thảo và trình các cơ quan có thẩm quyền ban hành 3 bộ luật, 1 pháp lệnh, 16 nghị định hoặc quyết định của Chính phủ, 19 thông tư. Có thể nói, hệ thống pháp luật sở hữu trí tuệ của Việt Nam hiện nay tương đối hoàn chỉnh, đồng bộ và đã tiệm cận được với hệ thống pháp luật sở hữu trí tuệ của các nước phát triển, đáp ứng được yêu cầu phát triển ngày càng nhanh của sở hữu công nghiệp và hội nhập kinh tế quốc tế. Cục Sở hữu trí tuệ cũng đã cấp được gần 8 nghìn bằng độc quyền sáng chế, gần 10 nghìn bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp và khoảng 130 nghìn giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu cho các chủ thể trong và ngoài nước. Chúng tôi nghĩ, đó là những đóng góp quan trọng.


PV: Việt Nam chính thức được công nhận là thành viên của WTO, sự kiện này tác động gì đến hoạt động sở hữu trí tuệ?

Ông Trần Việt Hùng: Chúng ta nhớ rằng, hội nhập quốc tế bao giờ cũng kèm theo các cam kết. Để tham gia đầy đủ vào WTO, thời gian qua, chúng ta đã phải hoàn chỉnh khung pháp lý để đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn của WTO. Đây là điều được các chuyên gia nước ngoài thừa nhận và đối tác của chúng ta đánh giá cao, kể cả các nước có ảnh hưởng lớn như Hoa Kỳ, EU. Nhưng bên cạnh đó, thách thức sau WTO cũng rất lớn, đó là các cam kết của chúng ta phải được tiếp tục hoàn thiện hơn nữa, nên nhớ rằng, tiêu chuẩn mà WTO đưa ra là những tiêu chuẩn tối thiểu. Đối với lĩnh vực sở hữu trí tuệ đòi hỏi bảo hộ cho những đối tượng phức tạp hơn và bộ máy chúng ta phải tiếp cận được. Mặt thứ hai là nước ta bị đánh giá việc thực thi quyền sở hữu trí tuệ chưa hữu hiệu. Nhiệm vụ đặt ra là làm sao giảm thiểu được tình trạng này. WTO có cơ chế giải quyết tranh chấp về sở hữu trí tuệ thông qua các cơ quan chức năng. Vì vậy, chúng ta cũng cần phải sẵn sàng đối phó với các đối tác không thoả mãn và sử dụng cơ chế trên để kiện chúng ta về sở hữu trí tuệ. Đương nhiên, chúng ta cũng cần phải tạo ra sự thuận lợi trong thực thi quyền sở hữu trí tuệ ở trong nước để không vấp phải sự phản ứng dẫn đến kiện cáo từ các đối tác bên ngoài, nhưng khi đã xảy ra, chúng ta cũng phải sẵn sàng đàm phán để giải quyết.

PV: Xin cảm ơn ông!./.


Theo VOV

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác