Tôn trọng bản quyền - Chuyện không thể nói suông

Cách đây 2 năm, khi tập 6 bộ sách Harry Potter ra mắt độc giả thế giới và Việt Nam, bên cạnh sự háo hức đã xuất hiện một sự việc đầy bức xúc với những người làm sách: lần đầu tiên nảy sinh tình trạng vi phạm bản quyền dịch trên mạng.

NXB Trẻ từ trước khi bộ sách ra đời đã ký hợp đồng mua quyền chuyển ngữ và xuất bản bản tiếng Việt tại Việt Nam. Như vậy, NXB Trẻ đã trở thành đơn vị độc quyền thực hiện việc chuyển ngữ, xuất bản bản tiếng Việt tập 6 Harry Potter trên toàn thế giới. Tuy nhiên, ngay sau khi nguyên bản tiếng Anh ra mắt, tại một số trang web đã xuất hiện tình trạng nhiều nhóm người tự ý thực hiện việc dịch thuật và phát tán các bản dịch này trên mạng.

Việc này đã gây ra những hậu quả rất xấu, đầu tiên là ảnh hưởng đến kinh doanh của doanh nghiệp khi sách đã có sẵn trên mạng trước khi sách giấy ra mắt sẽ đồng nghĩa giảm số người mua sách. Quan trọng hơn nữa là uy tín của doanh nghiệp mua bản quyền, ở đây là NXB Trẻ. Việc không thể ngăn chặn, giữ gìn quyền lợi của mình đã đẩy đơn vị này đến nguy cơ mất uy tín với đối tác và tệ hơn là trong những lần thương thảo mua bản quyền sau này sẽ dễ bị ép mức phí bản quyền cao bởi đối tác lo sợ sẽ bị thiệt hại do bản quyền không được tôn trọng. Tuy nhiên, dù có những khó khăn đó nhưng NXB Trẻ cũng tỏ ra khá độ lượng khi cho rằng việc dịch và phát tán kiểu đó là do sự thiếu hiểu biết về luật bản quyền trong khi lại quá đam mê tác phẩm. Chính vì thế, lúc đó NXB Trẻ đã không có hành động pháp lý nào với kiểu vi phạm mới này.
Cách nay nửa tháng, tập cuối cùng của Harry Potter ra mắt. Lại một lần nữa việc vi phạm bản dịch lại tái diễn, lần này còn mạnh mẽ và trên diện rộng hơn lần trước. Nhưng điều đáng nói nhất là lần này không thể viện cớ thiếu hiểu biết về luật để bênh vực cho những người vi phạm khi một thành viên đứng đầu nhóm phát tán bản dịch lậu có tên nickname P.Guy đã trực tiếp thách thức pháp luật.

Thành viên này tuyên bố “Luật Sở hữu trí tuệ hoàn toàn cho phép tái sinh (tức là dịch thuật - chuyển ngữ) một phần của bộ truyện - việc người dịch làm việc cá nhân với một chương truyện không hề vi phạm vào luật sở hữu trí tuệ hay công ước Berne. Họ chỉ gửi email hoàn toàn với tư cách cá nhân, do đó họ không hề có trách nhiệm trong việc phát tán các bản dịch. Trách nhiệm thực sự thuộc về người đang phát tán những bản dịch này, cụ thể là tôi - một người mà vì lý do dễ hiểu không tiện tiết lộ danh tính”.
Như vậy, những người dịch lậu bộ sách Harry Potter hai năm sau lần đầu tiên đã chứng tỏ họ không còn là những người không biết gì về luật mà ngược lại còn biết rất rõ và sẵn sàng vi phạm cũng như chấp nhận trả giá.
Tại Pháp, ngay sau đợt phát hành Harry Potter, chính quyền Pháp đã bắt giữ một cậu bé 16 tuổi vì tội dịch và tung lên mạng trái phép bản dịch tiếng Pháp bộ sách này. Và chỉ nhờ sự độ lượng của tác giả J.K.Rowling cũng là người giữ bản quyền bộ sách mà cậu bé này mới có thể thoát khỏi việc bị trừng phạt theo pháp luật. Hành động cương quyết của chính quyền Pháp cho thấy luật bản quyền của họ không phải là lời nói suông, còn ở ta đáng tiếc là cho đến nay vẫn chưa hề có dấu hiệu nào cho thấy các cơ quan nhà nước có trách nhiệm bảo vệ pháp luật sẽ ra tay để chứng tỏ luật bản quyền luôn được tôn trọng tại Việt Nam chứ không phải chỉ là lời nói suông. 

(Theo SGGP)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác