Truy tìm thủ phạm dịch "lậu" Harry Potter bế tắc

Cuối tuần trước, Cục Bản quyền Văn học Nghệ thuật đã có công văn đề nghị Thanh tra Bộ Văn hóa-Thông tin (nay là Bộ Văn hóa-Du lịch-Thể thao) truy tìm những người đã tổ chức và đưa bản dịch trái phép Harry Potter 7 lên mạng.

Bản dịch Harry Potter 7 trên mạng đã được hoàn tất, trang hp7vn.com đã tạm thời đóng lại.Bản dịch Harry Potter 7 trên mạng đã được hoàn tất, trang hp7vn.com đã tạm thời đóng lại.

Song đến nay, công việc tìm kiếm vẫn chưa có kết quả gì. Chánh thanh tra văn hóa Vũ Xuân Thành than thở, "việc đó đâu có dễ, nghe nói quản trị của trang web công khai dịch tập truyện này hiện đang ở nước ngoài". 

Trong khi đó, dự án dịch Harry Potter 7 trên trang hp7vn.com đã kết thúc từ ngày 10/8. Người trưởng nhóm cách đây ít ngày đã có một lời kết cảm động: "Ngày mai tôi sẽ trở về cuộc sống bình thường của mình. Nghĩa là không phải dính vào máy tính 18/24h mỗi ngày, không phải từ bỏ mọi thói quen ngốn thời gian của cá nhân như nhâm nhi một tách cafe vào buổi sáng hay đưa bạn gái đi chơi tối.

Nhìn lại 20 ngày qua, tôi tự thấy mình đã sống một quãng thời gian thật đẹp, sống đúng với những gì mà lâu nay tôi vẫn hằng mong muốn. Tôi đã mơ về ngày hôm nay từ khi dự án Hp6 khép lại. 2 năm trời chờ đợi, cuối cùng dự án cũng kết thúc trong sự thành công mĩ mãn"...

Trang web này tạm thời được đóng lại với thông báo "Dự án đã kết thúc, chúng tôi đã hoàn thành tập sách" và một lời nhắn gọi các fan hãy vào một blog để đọc toàn văn bản dịch tiếng Việt tập 7 (tại địa chỉ: http://360.yahoo.com/hp7...). Bản dịch được trình bày gọn gàng, sáng sủa và sử dụng file có đuôi "exe", theo giải thích của nhóm là để tránh tình trạng người đọc copy và phát tán.

Tuy nhiên, trước đó, các chương từ 1 đến 23 của truyện đã bị copy từ trang hp7vn.com vào một số blog khác và được phát tán mạnh mẽ, chính điều này đã làm đau đầu NXB Trẻ và cơ quan quản lí về bản quyền.

Việc blog của nhóm Hp7 chỉ đưa lên file Harry Potter với đuôi "exe" nói lên sự "biết điều" của họ khi tự biết mình đã vi phạm luật bản quyền. Tuy nhiên, do cái gốc của việc làm đã là phạm luật, dù có "chữa" cách nào về sau thì họ cũng vẫn sai.

Thiệt hại của NXB Trẻ đến đâu?

Về nguyên tắc, việc làm của nhóm Hp7 ảnh hưởng đến quyền tác giả của bà J.K.Rowling hơn là đến quyền dịch tác phẩm của NXB Trẻ. Song trên thực tế, việc này cũng có thể gây bất lợi cho NXB; tuy nhiên, thiệt hại ở mức độ nào? Phóng viên trao đổi với ông Phạm Sĩ Sáu, Trưởng phòng giao dịch tác quyền của NXB.

- Khi ký bản quyền phát hành bản dịch Harry Potter, NXB các anh có phân biệt bản quyền của ấn bản điện tử với bản quyền của bản in?

- Tôi cũng biết là về nguyên tắc, có sự phân biệt bản quyền của hai hình thức này. Trong hợp đồng kí với bà Rowling chỉ ghi "NXB Trẻ được phép xuất bản bản dịch tiếng Việt trên toàn thế giới". Ở đây được hiểu là quyền xuất bản bản dịch bằng phương thức thông thường tức là in ra giấy, chứ không có quyền đưa lên mạng (chỉ được đưa lên mạng một phần rất nhỏ, để quảng cáo, giống như chúng tôi từng đưa một vài chương của Harry Potter 6 lên website của NXB).

Như vậy, việc các bạn đưa bản dịch lên mạng không ảnh hưởng gì đến những quyền của NXB theo như hợp đồng với bà Rowling, chỉ ảnh hưởng đến quyền tác giả của chính bà Rowling là chủ yếu.

Vì thế, NXB Trẻ không can thiệp quá sâu vào sự việc, mà chỉ khuyến cáo và khuyên nhủ, tìm biện pháp hòa bình nhất. Chúng tôi nghĩ càng làm căng có khi càng không hiệu quả mà lại khiến các bạn trẻ phát tán bản dịch nhiều hơn, hoặc sẽ tạo ra một sự phản cảm đối với NXB.

Thêm nữa, tôi nghĩ các biện pháp ngăn cấm đều khó có kết quả, bởi thế giới mạng mông lung, người ta có thể ngồi tận phương trời nào để hành động. Có lẽ quản trị của trang hp7vn ở nước ngoài, chứ xem cung cách tôi thấy trong nước khó có khả năng làm được như thế.

- Các anh có định liên lạc với tác giả Rowling để báo cáo sự việc?

- Chúng tôi cũng đang cân nhắc. Xét thấy việc này cũng không có lợi ích gì cho quyền lợi của người Việt nói chung cũng như tác động không tích cực đến việc giao dịch bản quyền của chúng tôi về sau. Tác giả sẽ có một ác cảm rất lớn về vấn đề bản quyền ở Việt Nam.

- Thiệt hại vật chất của việc tung bản tiếng Việt lên mạng đối với NXB các anh, liệu có đánh giá được?

- Theo tôi là không đáng kể. Thực chất người ta đọc Harry Potter từ đầu đều thông qua với ngôn ngữ, giọng điệu của Lý Lan. Nhóm bạn trẻ kia có thể dịch tập 6 và 7 nhưng không đi suốt cả đoạn đường từ tập 1. Người ta sẽ vẫn có lí do để chờ xem bản dịch của chúng tôi.

Đâu mới là lo ngại thật sự?

Đe dọa thực sự đối với NXB Trẻ phải kể đến là dự án mà cộng đồng mạng bàn tán thời gian qua mang tên LUSA (viết tắt của Luộc Sách!), với lời kêu gọi đưa từng phần của bản tiếng Việt của Lý Lan lên mạng ngay khi sách được phát hành vào trung tuần tháng 10 tới. Phong trào này được phát động trên một blog mạo danh nhóm Hp7.

Tuy tác giả blog đó đã chính thức có lời xin lỗi độc giả và NXB Trẻ vào hôm 15/8, rút lại ý định "luộc sách", song ý tưởng này vẫn là điều mà đơn vị phát hành sách phải lo tới, nhất là khi giá thành cuốn sách sẽ không thấp chút nào so với túi tiền của các độc giả trẻ.

 

Theo VTC

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác