Về việc trả tác quyền âm nhạc: Phải điều tra căn cứ xác thực, hợp lý

Xung quanh việc gia đình cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn yêu cầu các đơn vị trả tác quyền khi sử dụng tác phẩm của nhạc sĩ, ông Lê Ngọc Cường - Cục trưởng Cục NTBD (Bộ VH,TT&DL) cho rằng cần phải cân nhắc kỹ càng, gia đình không nên áp đặt mức phí quá cao như vậy.

Ông Lê Ngọc Cường.Ông Lê Ngọc Cường.

Ông khẳng định việc sử dụng tác quyền là thỏa thuận giữa người sử dụng và chủ tác phẩm, cơ quan quản lý nhà nước không tác động đối với thỏa thuận thu phí bản quyền giữa hai bên, song cần phải đưa ra căn cứ xác thực và mức phí hợp lý.

* Ông có nhận xét gì về trường hợp yêu cầu thu tiền bản quyền các tác phẩm của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn như em gái của nhạc sĩ - bà Trịnh Vĩnh Trinh đưa ra?

- Theo tôi, có lẽ chị Trịnh Vĩnh Trinh không nắm chắc vấn đề nên đã đưa ra giá quá cao. Căn cứ vào đâu mà chủ sở hữu đòi tác quyền ở mức đó ? Nếu dựa vào việc một ca sĩ nào đó hát bài của mình, một tối thu được 20 triệu tiền cát sê để cho rằng trả bản quyền với mức 300.000 đồng là con số nhỏ, là không đúng. Vì để được biểu diễn trên sân khấu thì ngoài khổ công tập luyện, ca sĩ còn vô số khoản chi, từ phục trang đến hòa thanh, phối khí. Hơn nữa, có phải ở đâu, lúc nào, ca sĩ nào cũng nhận được mức cát sê cao như thế. Chương trình cũng vậy, có chương trình từ thiện, có chương trình mang ý nghĩa xã hội hơn là kinh doanh.

Không thể cứ nắm bản quyền rồi muốn thu bao nhiêu tùy thích. Ví dụ như độc quyền về điện, về nước chẳng hạn, không phải thích bán giá nào cũng được mà phải căn cứ vào chi phí đầu vào như nguyên vật liệu, thuê nhân công để đưa ra giá bán vừa có lãi vừa hợp lý so với mức sống của người tiêu dùng. Định giá thì phải có cơ sở.

Cũng cần thấy rằng tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng nghĩa là được công chúng công nhận. Nguyện vọng của Trịnh Công Sơn là các tác phẩm của mình được sống trong lòng công chúng, nay đưa ra mức phí cao thì có lẽ nhiều người hâm mộ nhạc sĩ sẽ không có nhiều cơ hội tiếp xúc với những đứa con tinh thần của anh. Điều này có đáng quan tâm hay không?

* Theo ông, cá nhân nên tự thu phí bản quyền âm nhạc hay nên ủy thác cho một đơn vị chuyên về việc này?

- Như kinh nghiệm của nhiều nước được coi là thực hiện vấn đề bản quyền âm nhạc khá nghiêm túc, thì các nhạc sĩ nên ủy quyền cho các tổ chức chuyên trách, chẳng hạn như Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc ở ta. Như vậy thì quyền lợi của nhạc sĩ được bảo đảm hơn bởi các trung tâm làm chuyên nghiệp và bài bản hơn. Tuy nhiên ở ta hiện nay, do trung tâm này vẫn chưa xác định thật rõ cơ chế hoạt động cũng như tiêu chí để thu - trả tiền bản quyền hợp lý nên chưa tạo được sức mạnh cũng như uy tín đối với nhạc sĩ. Hiện tượng tự đứng ra thu phí bản quyền tiếp tục phát triển thì chắc chắn tình hình sẽ trở nên phức tạp và rắc rối hơn nhiều.

* Theo ông, hoạt động thu phí bản quyền cần chấn chỉnh như thế nào?

- Hiện ở Việt Nam có nhiều nghệ sĩ được Nhà nước đào tạo, trả tiền đào tạo và có nhiều hình thức tài trợ sáng tác, khi sáng tác ra tác phẩm là được trả nhuận bút. Do đó, với mỗi tác phẩm như vậy, ta cần giới hạn thời gian mà nhà sáng tác phải có trách nhiệm lại đối với Nhà nước, với xã hội chứ không nên tạo thói quen vừa ra tác phẩm là đòi phí ngay. Với những trường hợp tác giả làm việc không gắn với một cơ quan nhà nước nào thì sẽ tiến hành thu tác quyền theo hợp đồng thỏa thuận.

Theo tôi, Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam cần nhanh chóng xây dựng tiêu chí, căn cứ áp đặt các mức thu phí bản quyền  âm nhạc và sử dụng số tiền đó như thế nào. Không thể cứ nói là nghệ thuật vô giá, là sản phẩm đặc biệt, không thể định giá được. Cái gì cũng phải có giá, mức phí bản quyền phải được Bộ Tài chính công nhận, chi tiết cả về việc phải trả cho tác giả là bao nhiêu và nộp thuế bao nhiêu, rồi được giữ lại bao nhiêu để hoạt động, không thể ù mờ được. Hiện giờ trung tâm đang tiến hành theo kiểu bán mớ, chia tác quyền theo kiểu cào bằng, như vậy là không ổn. Nếu hoạt động của Trung tâm đi vào nền nếp thì sẽ là chỗ dựa vững chắc cho các nhạc sĩ và gia đình của họ.

* Xin cảm ơn ông!

Theo HNM

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác