Khó khăn trong việc đẩy mạnh triển khai điều trị Methadone

Khó khăn trong việc đẩy mạnh triển khai điều trị Methadone - ảnh 1
Tư vấn điều trị Methadone cho bệnh nhân tại
Hải Phòng.Nguồn: baohaiphong
(Cinet – PCMT) – Hiện nay cả nước có khoảng 185.000 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý. Trong bối cảnh các hình thức cai nghiện tập trung và bắt buộc ngày càng tỏ ra thiếu hiệu quả, việc điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone là giải pháp thay thế có ý nghĩa quan trọng bởi hiệu quả mà giải pháp này mang lại.
Điều trị nghiện thay thế bằng Methadone được triển khai thí điểm ở nước ta từ năm 2008 tại hai thành phố Hải Phòng và TP Hồ Chí Minh. Thực tế đã chứng minh những hiệu quả từ việc cai nghiện bằng Methadone với việc giúp người nghiện ma túy giảm việc sử dụng ma túy, giảm các hành vi gây hại liên quan đến việc sử dụng ma túy, nâng cao sức khỏe cho bệnh nhân, góp phần dự phòng lây nhiễm HIV từ nhóm đối tượng tiêm chích ma túy, đồng thời mang lại những lợi ích về kinh tế, an ninh cho cả cộng đồng. Thống kê của Bộ Y tế cũng cho thấy, sau 24 tháng điều trị Methadone, chỉ còn khoảng 15% bệnh nhân tiếp tục tiêm chích heroin nhưng tần suất giảm hơn so với trước khi điều trị, chất lượng cuộc sống của người được điều trị bằng methadone được cải thiện.
Từ những thành công trong việc triển khai thí điểm, hiện nay, Bộ Y tế đã tổ chức điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone tại 122 cơ sở ở 38 tỉnh, thành phố trên cả nước với 22.159 bệnh nhân tham gia điều trị.
Mục tiêu của Chính phủ đặt ra là đến năm 2015 sẽ điều trị Methadone cho 80.000 người nghiện, tương đương với độ bao phủ khoảng 40%. Với hơn 22.000 bệnh nhân được điều trị hiện nay (tương ứng với 27 % mục tiêu năm 2015), tính đến ngày 30/10/2014, các tỉnh mới thực hiện được khoảng 74,29% chỉ tiêu Chính phủ giao năm 2014, độ bao phủ của chương trình còn thấp so với yêu cầu. Trong khi, việc đẩy mạnh triển khai điều trị Methadone hiện còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong bối cảnh nguồn viện trợ quốc tế đang ngày càng thu hẹp và hết hẳn trong tương lai.
Để thực hiện được mục tiêu 80.000 bệnh nhân được điều trị năm 2015, 61 tỉnh thành trên cả nước cần tăng thêm 60.000 bệnh nhân với khoảng 296 cơ sở điều trị Methadone.  Nhiều địa phương đã nhận ra tính hiệu quả của việc triển khai điều trị bằng Methadone, tuy nhiên việc mở rộng các cơ sở điều trị còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là từ các nguồn lực của địa phương như nguồn vốn đầu tư, bố trí cơ sở hạ tầng để thiết lập các cơ sở điều trị, đội ngũ y bác sĩ, nhân lực cho các cơ sở điều trị, nguồn thuốc….
Nguồn tài trợ chính để triển khai các cơ sở điều trị Methadone hiện nay vẫn dựa vào nguồn tại trợ quốc tế là chủ yếu trong khi các nguồn này đang giảm dần và sẽ hết hẳn trong tương lai gần. Trong khi đó, tiền thuốc, tiền lương, phụ cấp cho cán bộ y bác sỹ… phần nhiều phụ thuộc vào nguồn này.
Mặt khác, cũng có sự chênh lệch giữa việc đầu tư cho các cơ sở Methadone và các cơ sở cai nghiện bắt buộc tại các tỉnh thành, trong đó, nguồn đầu tư cho các cơ sở cai nghiện bắt buộc chiếm phần lớn chi phí dành cho việc cai nghiện. Như tại Hải Phòng, ngân sách đầu tư cho 03 trung tâm cai nghiện bắt buộc năm 2013 gấp 12 lần so với mức đầu tư cho 10 cơ sở Methadone.
Bên cạnh những thành phố đạt được sự đồng thuận cao trong việc điều trị Methadone, vẫn còn nhiều tỉnh thành chưa thực sự quan tâm đến việc triển khai các cơ sở điều trị Methadone. Theo Cục phòng chống HIV/AIDS, hiện tại, vẫn còn 17 tỉnh, thành phố vẫn chưa phê duyệt kế hoạch triển khai methadone. Một số địa phương đã phê duyệt kế hoạch nhưng không phân bổ đủ nguồn lực để thực hiện. Việc triển khai chương trình đặc biệt khó khăn trong việc tiếp cận các vùng miền núi, có diện tích rộng, dân cư thưa thớt, điều kiện giao thông, phương tiện đi lại nhiều hạn chế.
Khó khăn trong việc đẩy mạnh triển khai điều trị Methadone - ảnh 2
Bệnh nhân tham gia điều trị Methadone phải thực hiện uống thuốc hàng ngày dưới 
sự giám sát của các cơ sở điều trị. Ảnh minh họa. Nguồn: internet

Ngoài những cái khó trong việc thiếu ngân sách đầu tư, các địa phương còn gặp khó trong việc bố trí cơ sở hạ tầng và đảm bảo biên chế cho đội ngũ y bác sỹ tại các cơ sở điều trị. Hiện nay, việc cán bộ tại các cơ sở điều trị Methadone chủ yếu là cán bộ kiêm nhiệm hoặc hợp đồng (do các cơ sở điều trị Methadone đa số lồng ghép vào các cơ sở y tế). Chế độ chính sách, phụ cấp cho các cán bộ trực tiếp cung cấp dịch vụ còn hạn chế.
Người bệnh muốn tham gia điều trị Methadone vẫn còn e ngại sự kỳ thị từ cộng đồng, những khó khăn trong việc đăng ký điều trị Methadone (phải có xác nhận của chính quyền địa phương là không thuộc đối tượng phải đưa đi cai nghiện bắt buộc) và thực hiện việc uống thuốc hàng ngày dưới sự giám sát của các cơ sở điều trị trong suốt thời gian dài (đòi hỏi sự kiên trì và động lực rất lớn của người bệnh).
Để đẩy nhanh tiến độ điều trị thay thế, thực hiện mục tiêu 80.000 người bệnh được điều trị năm 2015, trong bối cảnh hiện tại, Chính phủ đã yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương khân trương, nghiêm túc triển khai thực hiện điều trị thay thế theo quy định tại Nghị định 96/2012/NĐ-CP, thực hiện có hiệu quả các nội dung liên quan tại nghị quyết số 74/NQ-CP ngày 04/10/2014 đẩy mạnh công tác truyền thông, tăng cường huy động, quản lý, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực. Theo ông Nguyễn Hoàng Long, Cục trưởng cục Phòng chống HIV/AIDS, trong năm 2015, ngân sách nhà nước chi cho Chương trình quốc gia phòng, chống HIV/AIDS dự kiến sẽ tăng khoảng 40% so với năm 2014, để đảm bảo đủ thuốc MMT cho các địa phương, lương cán bộ trong biên chế, các chi phí đầu tư cơ sở vật chất, đào tạo cán bộ… (trong đó chủ yếu là để đảm bảo đủ thuốc Methadone cho các địa phương). Chính phủ cũng có chủ trương xã hội hóa, hỗ trợ một phần các chi phí thường xuyên để đảm bảo tính bền vững lâu dài của chương trình Methadone./.
TH 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác