Anh: Vai trò quan trọng của Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo trong phát triển kinh tế

Các ngành Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo hiện nay đã được nhìn nhận là một trong những nguồn đóng góp chủ chốt cho nền kinh tế Anh. Các lĩnh vực của Văn hóa và Sáng tạo bao gồm thời trang, kiến trúc, xuất bản sách, thủ công và thiết kế, phim và TV, trò chơi và phần mềm, bảo tàng, nhà hát, khiêu vũ, âm nhạc và nghệ thuật thị giác của Anh đều được đánh giá là hàng đầu thế giới.
Anh: Vai trò quan trọng của Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo trong phát triển kinh tế - ảnh 1
Ảnh minh họa
 
Kể từ năm 1998, Chính phủ Anh đã nhận rõ tầm quan trọng của các ngành công nghiệp văn hóa, sáng tạo cho nền kinh tế của quốc gia này. Năm 2014, Bộ Văn hóa, Truyền thông và Thể thao Anh (DCMS) đã giới thiệu hệ thống các chỉ số và phân loại nhằm đánh giá các hoạt động kinh tế của ngành Công nghiệp sáng tạo. Gần đây, Hội đồng các ngành Công nghiệp sáng tạo Anh cũng đã đưa ra văn kiện “Nước Anh sáng tạo” (Creative UK) – như một chiến lược công nghiệp nhằm thúc đẩy hơn nữa tăng trưởng trong lĩnh vực này…
1. Vai trò quan trọng của các ngành Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo trong nền kinh tế Anh
1.1. Đóng góp trực tiếp của ngành công nghiệp văn hóa và nghệ thuật vào nền kinh tế Anh
Các ngành Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo đã có những đóng góp đáng kể vào nền kinh tế Anh, đồng thời là một trong những ngành công nghiệp có tốc độ phát triển nhanh nhất tại Anh. Theo ước tính của Bộ Kỹ thuật số, Văn hóa, Truyền thông và Thể thao Anh, tổng giá trị gia tăng (GVA) của ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo của nước này tạo ra trên quy mô toàn cầu vào khoảng 76,9 tỷ bảng trong năm 2013 – đóng góp 5,0% cho nền kinh tế Anh. Chính phủ Anh miêu tả Các ngành công nghiệp sáng tạo “là những ngành công nghiệp có xuất phát điểm từ sáng tạo, kỹ năng và tài năng cá nhân – có tiềm năng tạo ra của cải và việc làm thông qua việc sản sinh và tận dụng các tài sản tri thức”.
Bảng 1 minh họa doanh thu của ngành công nghiệp văn hóa – nghệ thuật thị trường (tư nhân) đóng góp cho nền kinh tế Anh trong giai đoạn từ 2008 đến 2015. Năm 2015, các doanh nghiệp văn hóa và nghệ thuật đem lại 15,8 tỷ bảng cho nền kinh tế Anh – tăng 9,4% so với năm 2014, và tăng 9,5% so với năm 2013. Xuất bản sách, biểu diễn nghệ thuật và sáng tạo nghệ thuật là ba danh mục hoạt động lớn nhất, chiếm tỷ lệ 33, 24 và 20% trong tổng doanh thu văn hóa và nghệ thuật của nước Anh năm 2015.
Anh: Vai trò quan trọng của Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo trong phát triển kinh tế - ảnh 2
Bảng 1: Doanh thu của ngành công nghiệp văn hóa – nghệ thuật thị trường (khu vực tư nhân) tại Anh từ năm 2008 - 2015
Bảng 2 cho thấy đóng góp tổng giá trị gia tăng (GVA) của các doanh nghiệp tư nhân trong ngành công nghiệp văn hóa – nghệ thuật vào khoảng 8,5 tỷ bảng năm 2015, tăng 12% so với năm 2014. Như vậy, đóng góp GVA trong ngành công nghiệp văn hóa – danh nghiệp của các doanh nghiệp tư nhân chiếm tới 80% (tương đương 8,5 tỷ bảng); của các doanh nghiệp do chính phủ Anh tài trợ đứng thứ hai với tỷ lệ 14%; tiếp sau đó là các tổ chức phi chính phủ (6%).
Anh: Vai trò quan trọng của Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo trong phát triển kinh tế - ảnh 3
Bảng 2: Ước tính tổng giá trị gia tăng (GVA) của ngành công nghiệp văn hóa – nghệ thuật tại Anh từ năm 2008 - 2015
Trong khoảng từ năm 2009 – 2015, số lượng việc làm trong ngành văn hóa – nghệ thuật trên toàn lãnh thổ Liên hiệp Anh và Bắc Ai-len (bao gồm Anh, Scotland, xứ Wales và Bắc Ai-len) đã tăng 6%, từ khoảng 123.300 việc làm trong năm 2009 lên 131.200 việc làm vào năm 2015.
1.2. Ảnh hưởng rộng lớn theo cấp số nhân của văn hóa và nghệ thuật
Tổng giá trị sản lượng đầu ra nội địa của ngành công nghiệp văn hóa – nghệ thuật Anh (bao gồm cả khu vực tư nhân và phi tư nhân) ước tính vào khoảng 17,1 tỷ bảng Anh trong năm 2013 và tăng lên mức 20,2 tỷ bảng năm 2015. Bên cạnh việc cung cấp các sản phẩm và dịch vụ của riêng mình, ngành công nghiệp văn hóa – nghệ thuật còn tạo ra sản phẩm đầu vào cho nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế. Báo cáo cho thấy, cấp số nhân cho tổng giá trị sản lượng đầu ra của ngành công nghiệp văn hóa – nghệ thuật tại Anh là 2,30. Có nghĩa là, cứ 1 bảng giá trị sản phẩm đầu ra văn hóa – nghệ thuật sẽ có ảnh hưởng lên nền kinh tế lên tới 2,30 bảng. Ảnh hưởng cấp số nhân này và những đóng góp trực tiếp của ngành công nghiệp văn hóa – nghệ thuật đến tổng giá trị sản phẩm đầu ra nội địa của nền kinh tế Anh là 20,2 tỷ bảng trong năm 2015.
Theo ước tính, với mỗi 1 bảng GVA tạo ra bởi ngành công nghiệp văn hóa – nghệ thuật, thêm 1,30 bảng GVA khác sẽ được sản sinh cho toàn bộ nền kinh tế thông qua các ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp. Dựa trên đóng góp GVA trực tiếp của ngành công nghiệp văn hóa – nghệ thuật năm 2015 là 10,6 tỷ bảng, sẽ có khoảng 24,5 tỷ bảng được tạo ra đóng góp cho nền kinh tế trong cùng năm đó.
Tương tự, tỷ lệ ảnh hưởng cấp số nhân của công ăn việc làm trong ngành công nghiệp văn hóa – nghệ thuật tại Anh đạt mức 2,77. Có nghĩa là, cứ mỗi một việc làm được tạo ra trong ngành công nghiệp văn hóa – nghệ thuật, sẽ có 1,77 việc làm khác được hỗ trợ trong toàn nền kinh tế thông qua các ảnh hưởng gián tiếp và phát sinh thêm.
2. Hệ sinh thái các ngành Công nghiệp Văn hóa và sáng tạo thúc đẩy phát triển văn hóa và kinh tế, tạo cơ hội cho tất cả người dân và cộng đồng
Theo Liên hợp quốc, Các ngành công nghiệp sáng tạo Anh là sự giao thoa giữa nghệ thuật, doanh nghiệp và công nghệ.
Trong Các ngành công nghiệp sáng tạo, các tiểu ngành như Âm nhạc, Biểu diễn và Nghệ thuật thị giác, Phim ảnh và truyền hình, Bảo tàng, Thư viện và phòng tranh tạo ra số lượng lớn công ăn việc làm, và đóng góp đáng kể vào danh tiếng của nước Anh là một trong những quốc gia hàng đầu trong ngành công nghiệp văn hóa; cũng như giúp nước này trở thành một địa điểm hấp dẫn cho giới đầu tư, khách du lịch và du học sinh.
Các tiểu ngành này dựa vào đầu tư công để tồn tại và phát triển. Trong thời kỳ nền kinh tế gặp nhiều khó khăn và các nguồn lực công bị giảm sút, sự thành công của Các ngành công nghiệp sáng tạo vẫn phụ thuộc vào các tiểu ngành nhận được hỗ trợ công này. Nói cách khác, thành công của ngành công nghiệp sáng tạo Anh phụ thuộc vào chiến lược phát triển nhân tài, chính sách nghiên cứu và phát triển, mạng lưới và cơ hội nghề nghiệp – nhận được đầu tư từ Chính phủ.
Tỷ lệ ngân sách dành cho Văn hóa, Nghệ thuật và Di sản được đánh giá là vô cùng nhỏ so với tổng giá trị gia tăng và những đóng góp của các lĩnh vực trên trong thành công chung của Các ngành công nghiệp sáng tạo lên nền kinh tế Anh. Ví dụ, tỷ lệ đầu tư công cho Văn hóa, Nghệ thuật, Bảo tàng và Thư viện chỉ chiếm khoảng 0,3% tổng ngân sách công của Anh. Vì vậy, sẽ là sai lầm lớn khi nghĩ rằng, việc cắt giảm đầu tư công hơn nữa sẽ chỉ tác động đến sự tiếp cận của người dân với các hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và di sản. Việc cắt giảm được cho là sẽ gây ra tác động tiêu cực đến chất lượng và sự đa dạng trong nội dung và tài năng – hai yếu tố nuôi dưỡng nên thành công của Hệ sinh thái các ngành văn hóa và sáng tạo Anh.
Hệ sinh thái là một khái niệm ẩn dụ được sử dụng để thể hiện sự kết nối giữa các thành công mang tính thương mại và có sự đầu tư công trong các ngành Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo nước Anh. Hệ sinh thái này cũng miêu tả tính chất kết nối trong Các ngành Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo liên quan đến ý tưởng, tài năng và nhận sự đầu tư từ các nguồn vốn tư nhân và nhà nước. Nhiều tổ chức sáng tạo quy mô nhỏ tại Anh hiện hoạt động phục vụ cho nhu cầu của các tổ chức khác trong ngành Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo. Chúng phụ thuộc vào thành công của Hệ sinh thái như là một thể hợp nhất để tồn tại và phát triển. Dòng chảy giữa thương mại và văn hóa trong Hệ sinh thái đã sản sinh ra các giá trị như giá trị kinh tế, khán giả và người tiêu dùng… Đây là lý do tại sao tại Anh, các nghệ sỹ và doanh nghiệp sáng tạo thường xuyên làm việc cùng nhau.
Cùng cần lưu ý rằng Hệ sinh thái văn hóa và sáng tạo của Anh nuôi dưỡng các mối quan hệ với các hệ sinh thái khác trên quy mô toàn cầu, thông qua những trao đổi với các lĩnh vực văn hóa và sáng tạo tại các quốc gia khác – từ các sản phẩm phim hợp tác sản xuất quốc tế cho đến các liên hoan văn hóa trên toàn thế giới.
Sự đa dạng tài năng và người tham gia (văn hóa, nghệ thuật) là điều cốt yếu đối với một hệ sinh thái thịnh vượng về mặt kinh tế và xã hội. Theo một báo cáo của Hội đồng Anh mang tên “As Others See Us”, văn hóa và nghệ thuật đóng một vai trò quan trọng trong việc thu hút khách du lịch và đầu tư nước ngoài; đồng thời xếp thứ 3 trong danh sách những điều mà người dân Anh tự hào nhất.
3. Các thách thức hệ sinh thái Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo Anh đang phải đối mặt
3.1. Thách thức chính sách
Hệ thống sinh thái ngành Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo Anh được đánh giá là thiếu sự kết nối giữa việc xây dựng chính sách, chiến lược và tài chính. Điều này thể hiện đặc biệt rõ vào thời điểm ngân sách công bị thắt chắt và cắt giảm, khi tình trạng phát triển tài năng và khán giả bị ảnh hưởng tiêu cực.
3.2. Thách thức dữ liệu
Ngành Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo Anh cần có một nền tảng phân tích khắt khe và mang tính hệ thống hơn về những kết quả thu lại được của các dòng đầu tư tư nhân và nhà nước, tình trạng nhập cư tài năng, sở hữu trí tuệ và ảnh hưởng của công tác nghiên cứu và phát triển (R&D) lên Hệ sinh thái ngành – nhằm làm rõ ảnh hưởng của đầu tư công nói chung, và đặc biệt là sự đóng góp của các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và di sản do nhà nước tài trợ.
Các dữ liệu này đòi hỏi phải đảm bảo được rằng, các ảnh hưởng và ảnh hưởng cấp số nhân của đầu tư công được hiểu rõ; cũng như cung cấp được những phân tích cần thiết để thu hút đầu tư tư nhân. Ngành Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo Anh có một hình mẫu kinh doanh và đầu tư đa dạng – tạo nên những thách thức không nhỏ cho các hoạt động tài chính truyền thống. Một trong những thách thức cho các hoạt động nghệ thuật do Nhà nước tài trợ đó là làm sao có thể đánh giá ảnh hưởng các giá trị nghệ thuật, văn hóa và xã hội; từ đó đưa ra được các thống kê và phân tích có giá trị cho các nhà đầu tư công, và thu hút các nhà đầu tư tư nhân.
3.3. Thách thức đầu tư
Kinh tế Anh đang trải qua một giai đoạn khó khăn, dẫn đến việc ngân sách và đầu tư công dành cho Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo bị giảm sút đáng kể, đặc biệt là trong lĩnh vực nghệ thuật, văn hóa và di sản. Tuy nhiên, vẫn có các cơ hội đầu tư mới, và Hệ sinh thái các ngành Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo đang chuyển mình để có thể thích ứng với môi trường này, thông qua việc khám phá các hình mẫu kinh doanh và nguồn đầu tư sáng tạo, bao gồm cả tài chính doanh nghiệp xã hội. Đây là lãnh địa phức tạp và mang tính tiên phong, đặc biệt là cho các doanh nghiệp sáng tạo vừa và nhỏ, cũng như các tổ chức văn hóa, nghệ thuật và di sản. Những tổ chức này cần phải nâng cao kỹ năng hoặc làm việc với các đối tác khác trong các doanh nghiệp và tổ chức lớn hơn, nhằm tận dụng các nguồn đầu tư mới. 
Lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và di sản đã bắt đầu đối mặt với thách thức trên, và ranh giới giữa các hoạt động thương mại và phi lợi nhuận đang dần mờ đi. Tuy nhiên, có những mối đe dọa đáng kể đối với mức độ đầu tư công hiện tại trong các ngành Công nghiệp sáng tạo tại Anh. Ảnh hưởng của việc thắt chặt ngân sách nói chung đến các hoạt động và hạ tầng cơ sở văn hóa địa phương và khu vực đang được đặc biệt quan tâm.
Các nhà nghiên cứu đánh giá, trong những năm tới, sẽ có một sự thay đổi từ việc tăng vốn ngân sách trực tiếp cho các ngành Công nghiệp sáng tạo, sang việc giới thiệu và tạo cơ sở sẵn sàng cho các nguồn đầu tư từ các tư nhân và kinh tế xã hội tại Anh. Các sáng kiến này bao gồm “Kế hoạch tiếp cận đầu tư doanh nghiệp cho các ngành công nghiệp sáng tạo”, “Quỹ Venture Capital”, “Kế hoạch đầu tư hạt giống doanh nghiệp”… Gần đây hơn, “Quỹ ảnh hưởng nghệ thuật” hỗ trợ bởi Nesta, Hội đồng Nghệ thuật Anh và Tổ chức Esmée Fairbairn được đánh giá là một sáng kiến nhiều tiềm năng cho những tổ chức có thể chứng minh được ảnh hưởng nghệ thuật và xã hội, cũng như tính bền vững tài chính của mình. Sáng kiến “Tài chính các ngành công nghiệp sáng tạo” cung cấp tư vấn và cơ hội tìm kiếm nguồn tài chính cho các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực sáng tạo… Các sáng kiến trên được coi là những động lực chủ chốt cho sự tăng trưởng của văn hóa và nghệ thuật tại Anh trong thời kỳ ngân sách nhà nước bị thắt chặt.


Theo Artcouncil
Nguồn Bản tin Tham khảo VHTTDL Quốc tế số đặc biệt
 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác