Na Uy: Chiến lược hợp tác văn hóa và thể thao với các nước phía Nam (phần 1)

Na Uy: Chiến lược hợp tác văn hóa và thể thao với các nước phía Nam (phần 1) - ảnh 1
Na Uy.Photo:Internet
(Cinet)- Na Uy vừa đưa ra chiến lược hợp tác văn hóa và thể  thao với các nước ở miền Nam trong đó chú trọng đến các quyền con người đồng thời nhấn mạnh vai trò của văn hóa và thể thao trong sự phát triển của Na uy và các nước đối tác.
I. Giới thiệu
Na Uy là một quốc gia theo thể chế quân chủ lập hiến tại Bắc Âu chiếm phần phía tây Bán đảo Scandinavia. Nước này giáp biên giới với Thuỵ Điển, Phần Lan, và Nga. Khoảng cách từ các phần phía bắc và phía nam Na Uy lớn hơn rất nhiều so với khoảng cách từ đông sang tây. Đường bờ biển dài dọc theo Bắc Đại Tây Dương của quốc gia này là nơi có những fjord (vịnh hẹp) nổi tiếng của họ.
Vương quốc Na Uy gồm các lãnh thổ của đảo SvalbardJan Mayen tại Bắc Cực. Chủ quyền của Na Uy với Svalbard được đặt ra trên cơ sở Hiệp ước Svalbard, nhưng nó không được áp dụng cho Jan Mayen. Đảo Bouvet tại Nam Đại Tây Dương và những lời tuyên bố chủ quyền với Đảo Peter IVùng đất Nữ hoàng Maud tại Nam Cực cũng là những vùng phụ thuộc bên ngoài của quốc gia này, nhưng không phải là một phần của Vương Quốc.
Hợp tác văn hóa và thể thao với các quốc gia ở phía Nam cần toàn diện và tăng cường hệ thống tham chiếu chung, đối lập với sự riêng biệt và việc gây mâu thuẫn.
Chiến lược khẳng định rằng hỗ trợ văn hóa thông qua hợp tác phát triển cần thúc đẩy quyền con người nói chung và đặc biệt là quyền tự do thể hiện, thông qua các hoạt động trao đổi và hỗ trợ cho việc xây dựng các thể chế cần thiết cho một cuộc sống văn hóa tự do và đa dạng và bảo vệ di sản văn hóa .
II. Phân tích
1. Nhu cầu cấp thiết về một chiến lược: Triển vọng dựa trên các quyền hạn
Trong sách trắng Chung tay chống đói nghèo (2003-2004) chính phủ Na uy công bố rằng họ sẽ phát triển một chiến lược riêng về hợp tác văn hóa và thể thao với các nước ở miền Nam. Chiến lược nhấn mạnh rằng nhân quyền là cơ bản, như được nêu trong Tuyên bố Nhân quyền, Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị và Công ước Quốc tế về quyền kinh tế, xã hội và văn hóa, cùng các quyền về văn hóa.
Điều này ngụ ý về sự thừa nhận nguyên tắc: mọi người có quyền bồi dưỡng và phát triển nền văn hóa riêng của mình, và rằng mỗi nền văn hóa có giá trị và niềm tin mà phải được tôn trọng và bảo vệ. Và tính đa dạng cũng được bảo đảm. Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực văn hóa là điều cần thiết cho việc thực hiện quyền này.
Quyền tham gia vào đời sống văn hóa và tầm quan trọng của các biện pháp để đảm bảo việc bảo tồn, phát triển và truyền bá khoa học và văn hóa được quy định tại Điều 15 của Công ước Quốc tế về kinh tế, xã hội và văn hóa. Bài báo cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng sự tự do cần thiết cho nghiên cứu khoa học và các hoạt động văn hóa. Điều 19 của Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị hỗ trợ quyền tự do ngôn luận ở dạng văn nói, văn viết hoặc văn bản in, trong hình thức thể hiện nghệ thuật hoặc thông qua bất kỳ phương tiện truyền thông khác mà các cá nhân có thể lựa chọn.
Sách trắng nhấn mạnh rằng mục tiêu của chính sách phát triển quốc tế của Na uy là để góp phần đáp ứng các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ (MDGs) thông qua một loạt các biện pháp chống đói nghèo toàn cầu. Văn hóa và thể dục thể thao không được đề cập rõ ràng trong bất kỳ Mục tiêu Thiên niên kỷ nào. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là theo nghĩa rộng văn hóa không có liên quan đến cuộc chiến chống đói nghèo. Ngược lại, các yếu tố văn hóa trực tiếp hoặc gián tiếp ảnh hưởng đến một số lĩnh vực được đề cập trong các MDGs, như giáo dục (MDG 2), bình đẳng giới (MDG 3), sức khỏe (MDG 4, 5 và 6) và môi trường ( MDG 7). Hơn nữa, văn hóa là một yếu tố quan trọng trong sự phát triển của các điều kiện cốt lõi thuận lợi cho những nỗ lực chống đói nghèo (MDG 8), ví dụ bằng cách thiết lập một xã hội dân sự hoạt động tốt với các tổ chức năng động, phương tiện truyền thông và các tính năng miễn phí khác mà khuyến khích sự tham gia rộng rãi phổ biến.
Kế hoạch hành động của chính phủ Na uy cho cuộc chiến chống nghèo đói ở miền Nam hướng tới năm 2015 (2002) nhấn mạnh sự liên kết giữa các nền văn hóa, sự nghèo đói và tầm quan trọng của việc bảo vệ các quyền văn hóa trong nỗ lực xóa đói giảm nghèo. Ngoài sách trắng về các cơ hội và thách thức của toàn cầu hóa (2002-2003) và sách trắng về chính sách văn hóa hướng tới 2014 (2002-2003) đều khẳng định Na uy sẽ tham gia tích cực vào các nỗ lực quốc tế để bảo vệ và thúc đẩy sự đa dạng văn hóa. Cuối cùng, Sách trắng của Chính phủ về các di tích và địa điểm văn hóa (2004-2005) nhấn mạnh tầm quan trọng của di sản văn hóa trong cuộc chiến lâu dài để xóa đói giảm nghèo và sự phụ thuộc kinh tế bởi vì các di tích và địa điểm văn hóa là yếu tố cần thiết trong sự phát triển văn hóa, kinh tế và xã hội. Mọi người đều có quyền tự do thể hiện; quyền này bao gồm quyền tự do tìm kiếm, tiếp nhận, truyền đạt thông tin và ý tưởng, không kể biên giới, dù bằng lời nói, bằng văn bản, bằng hình thức nghệ thuật, hoặc thông qua bất kỳ phương tiện truyền thông khác.
Bài báo cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng sự tự do cần thiết cho nghiên cứu khoa học và các hoạt động văn hóa. Điều 19 của Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị hỗ trợ quyền tự do ngôn luận ở dạng lời nói, chữ viết hoặc văn bản in, dưới hình thức của các yếu tố cho sự phát triển đã nhận được sự chú ý nhiều hơn trong những năm gần đây, chính sách phát triển của Norway đã không đề xuất một địa điểm nổi bật nào cho các biện pháp văn hóa cũng như không thông qua một phương pháp tiếp cận toàn diện nào cho hợp tác văn hóa và thể thao của Norway với các nước ở phía Nam dưới hình thức tài liệu chính sách bao quát.
Mục đích của chiến lược này là để làm cho cách tiếp cận dài hạn và toàn diện hơn trong hợp tác văn hoá của Na uy với các nước đang phát triển trong giai đoạn 2006-2015.
Chiến lược liên quan đến hợp tác văn hoá trong nghệ thuật biểu hiện, sự liên hệ về trí tuệ và việc bảo vệ và phát huy di sản văn hóa (Phần II), cùng sự hợp tác về văn hóa (Phần III). Thực tế là lĩnh vực văn hóa có nhiều điểm tương đồng với lĩnh vực truyền thông, ví dụ như liên quan đến quyền tự do ngôn luận, chiến lược này cũng bao gồm việc hỗ trợ các phương tiện truyền thông tự do ở miền Nam. Bởi vì các lĩnh vực văn hóa, thể thao khác nhau về tổ chức, các kênh hợp tác và các loại hình biện pháp, tiểu chiến lược riêng biệt đã được phát triển để ứng phó với các vấn đề trong hai lĩnh vực này (Phần II và III).
Hợp tác văn hóa và thể thao đều liên quan đến các hoạt động cả mà do bản chất tự nhiên của nó khuyến khích giao tiếp và liên lạc, và cung cấp cơ hội trao đổi ý tưởng và xây dựng hệ thống làm phong phú tất cả các bên liên quan. Các hoạt động văn hóa và thể dục thể thao là đấu trường thích hợp cho các hoạt động hợp tác trên cơ sở bình đẳng giữa các chủ thể tại Na Uy và các nước đối tác ở miền Nam, trái ngược với việc chuyển giao chuyên môn và nguồn lực một chiều từ Bắc vào Nam. Điều này khá độc đáo trong bối cảnh của những nỗ lực phát triển quốc tế.
Xu hướng mới trong tư duy quốc tế, gần đây nhấn mạnh về tầm quan trọng của văn hóa, thể thao, và sự gia tăng phân bổ đã dẫn đến một nhu cầu lớn hơn để:
• Cải thiện sự hợp tác.
• Xây dựng hướng dẫn toàn diện cho những nỗ lực phát triển văn hóa và thể thao phản ánh một triển vọng dựa trên các quyền lợi trong chính sách phát triển của Na Uy.
• Xem xét những cân nhắc khác nhau và làm rõ mức độ tham vọng của chính quyền N-uy và các ưu tiên cụ thể trong các lĩnh vực văn hóa, thể thao.
Chiến lược này đặt ra các mục tiêu quan trọng và các mục tiêu phụ cho những nỗ lực của Na Uy trong các lĩnh vực văn hóa, thể thao trong bối cảnh hợp tác phát triển. Nó giải quyết các vấn đề chính liên quan đến tổ chức và hình thức hợp tác với các tổ chức bên ngoài, và với các nguyên tắc thiết lập các ưu tiên theo chủ đề và theo địa lý. Có một sự nhấn mạnh về việc đảm bảo chất lượng và tăng khả năng biểu hiện của những nỗ lực của Na Uy để sử dụng văn hóa và thể thao như lực lượng tích cực trong quá trình phát triển.
 Đại Hội đã quyết định rằng Tuyên ngôn toàn cầu nên được giám sát bởi một quy ước về bảo vệ và thúc đẩy sự đa dạng văn hóa.
Chương trình Phát triển của Liên Hợp Quốc (UNDP) định nghĩa sự phát triển là quá trình mở rộng sự lựa chọn của người dân. Báo cáo "Tự do văn hóa trong thế giới đa dạng ngày nay" của UNDP trong thế giới đa dạng ngày nay (Báo cáo phát triển con người năm 2004) chỉ ra tầm quan trọng của việc đưa "các vấn đề văn hóa vào sự phát triển chủ đạo và kết luận rằng tự do văn hoá không chỉ là một quyền con người mà còn là một trọng điểm để phát triển và ổn định.
Trong những năm gần đây các tổ chức tài chính đa phương cũng đã hiểu hơn về tầm quan trọng của văn hóa liên quan đến vấn đề phát triển trọng tâm. Năm 2000 ngân hàng Thế giới đã lập một chương trình nghiên cứu về văn hóa và nghèo đói, mà dẫn đến việc công bố Văn hóa và Hành động cộng đồng(2004). Đây có lẽ là cách tiếp cận rộng rãi nhất được thực hiện bởi cộng đồng nghiên cứu vấn đề văn hóa và phát triển. Các nhà đóng góp bao gồm các lý thuyết gia hàng đầu nghiên cứu về sự phát triển, đặc biệt là kinh tế gia Amartya Sen, và nhân viên hỗ trợ với kinh nghiệm thực tế phong phú.
Na Uy: Chiến lược hợp tác văn hóa và thể thao với các nước phía Nam (phần 1) - ảnh 2
Illustrative image.Nguồn:Internet

2.Tập trung vào các nền văn hóa quốc tế lớn hơn
Hơn 10 năm qua ngày càng có nhiều sự quan tâm của quốc tế về vai trò của văn hóa trong quá trình phát triển. Như trong một số lĩnh vực khác, hệ thống đóng một vai trò quy phạm, do tổ chức văn hóa, khoa học, giáo dục của liên hợp quốc(UNESCO) đứng đầu. Ủy ban Thế giới về Văn hóa và Phát triển (WCCD), được thành lập vào năm 1992, chỉ ra mối liên hệ giữa sự đa dạng văn hóa và phát triển kinh tế xã hội trong báo cáo "Sự đa dạng sáng tạo của chúng tôi" (1995). Những ý tưởng này được giám sát trong Kế hoạch hành động của UNESCO về các chính sách văn hóa đối với phát triển (năm 1998), trong đó cung cấp các hướng dẫn chung về cách chính sách văn hóa cần được phát triển để đóng một vai trò tích cực trong sự phát triển của xã hội.
Báo cáo WCCD cũng tạo cơ sở cho Tuyên bố toàn cầu của UNESCO về Đa dạng Văn hóa năm 2001, trong đó khẳng định rằng sự đa dạng văn hóa là điều cần thiết cho sự phát triển bền vững. Sự đa dạng văn hóa này là di sản chung của nhân loại. Điều này đã được khẳng định tại hội nghị thượng đỉnh tại Johannesburg vào năm 2002, và vào năm 2003 của UNESCO.
Từ một quan điểm về chính sách phát triển, thật hữu ích khi phân biệt giữa hai định nghĩa chính về văn hóa. Cả hai định nghĩa làm sáng tỏ vai trò của văn hóa trong quá trình phát triển nói chung và trong cuộc chiến chống đói nghèo nói riêng.
Một mặt, văn hóa có thể được định nghĩa là bản sắc.Theo cách này, văn hóa là các giá trị, thái độ, sở thích, kiến thức phổ biến, vv làm nền tảng cho hành vi trong một nhóm xã hội cụ thể, và có thể có một ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực dối với sự phát triển xã hội trong một quốc gia hoặc khu vực nhất định. Hệ thống văn hóa và giá trị là một phần không thể thiếu của ý thức về bản sắc và tinh thần cộng đồng của các cá nhân, nhóm và xã hội nói chung, và họ có ảnh hưởng đến cách mà xã hội được tổ chức, cách tài nguyên được phân phối và những quyết định nào được thực hiện và được thực hiện ra sao. Điều này có nghĩa rằng các yếu tố văn hóa mang tính quyết định đối với tất cả các lĩnh vực hoạt động khác và kiến thức sâu sắc về tính năng văn hóa xã hội địa phương là cần thiết cho sự thành công của các hoạt động trong hầu hết các lĩnh vực ưu tiên trong chính sách phát triển của Na Uy.Sách trắng Chung tay chống đói nghèo chỉ ra rằng các biện pháp quản lý phải phù hợp với văn hóa cũng như các đặc trưng khác của nước có liên quan.
Nếu các yếu tố văn hóa đang được tích hợp thành công trong một chính sách phát triển rõ ràn, tất cả những người làm việc về các vấn đề chính sách phát triển và công tác xóa đói giảm nghèo theo nghĩa rộng sẽ cần phải nâng cao chuyên môn văn hóa chung của họ. Đạt được điều này là một nhiệm vụ chính nằm ngoài phạm vi của chiến lược này. Tuy nhiên, chiến lược sẽ giúp làm sáng tỏ làm thế nào và tại sao các yếu tố văn hóa đóng một vai trò trong quá trình phát triển (xem phần riêng về văn hóa và bản sắc trong Phần II, hợp tác văn hóa với các nước ở miền Nam).
Văn hóa cũng có thể được định nghĩa là sự biểu hiện. Theo định nghĩa này, văn hóa là sự biểu hiện và những kĩ năng sáng tạo, kiến thức truyền thống và nền văn hóa hình thành nên một phần cuộc sống của một cá nhân và xã hội, và có thể tạo thành một cơ sở cho việc tham gia xã hội và chính trị, hoạt động thương mại và phát triển doanh nghiệp. Nó bao gồm các yếu tố khác nhau như hàng thủ công, thiết kế, lịch sử truyền miệng và chữ viết, ngôn ngữ, văn học, âm nhạc, kịch, múa, nghệ thuật thị giác, lễ hội, vui chơi và thể thao, y học dân gian, kiến trúc, di tích và di sản văn hóa lịch sử khác, và công nghệ truyền thống. về mặt ý nghĩa này, văn hóa cấu thành một khu vực riêng biệt của xã hội, liên quan đến các vấn đề như thiết lập các điều kiện tốt cơ bản cho sự tham gia, sáng tạo, tiêu thụ và bảo tồn văn hóa.
Hai định nghĩa về văn hóa có liên quan chặt chẽ với nhau. Tuy nhiên, chiến lược hiện tại đặc biệt tập trung vào định nghĩa thứ hai - biểu hiện văn hóa vật thể và phi vật thể - và liên quan đến các hoạt động trong khuôn khổ hợp tác văn hóa và thể thao của Na uy với các nước ở miền Nam. Sự hỗ trợ cho văn hóa và thể dục thể thao được cung cấp thông qua các hoạt động hợp tác phát triển chủ yếu hướng tới tăng cường lĩnh vực văn hoá và thúc đẩy một lối sống văn hóa và các hoạt động thể thao năng động. Tuy nhiên, một số biện pháp văn hóa liên quan trực tiếp đến các lĩnh vực chính sách khác, chẳng hạn như hòa bình và hòa giải, quản trị tốt và quyền con người nói chung.
Hệ thống văn hóa và giá trị là rất quan trọng cho sự phát triển nhận thức về bản sắc, và sự tham gia của xã hội. Chúng cũng ảnh hưởng đến tình hình kinh tế trong một quốc gia hay khu vực, ví dụ thông qua thái độ đối với sự đổi mới và tham nhũng, sự phát triển văn hóa và kinh doanh. Yếu tố văn hóa cũng mang tính quyết định đối với sự phát triển chính trị: tự do biểu hiện và tự do thành lập các phương tiện truyền thông và các đấu trường tranh luận quan trọng là rất cần thiết nếu chúng ta muốn hình thành quan điểm chính trị của riêng mình và từng bước tham gia vào chính trị nhiều hơn, và do đó không thể tách rời bất kỳ quá trình dân chủ thực sự nào. Do đó, lĩnh vực văn hóa đóng một vai trò quan trọng trong các nỗ lực của Na uy nhằm thúc đẩy "Triển vọng Phát triển" (2004) mà đề xuất hỗ trợ các chủ thể, cơ chế và quy trình trong xã hội dân sự nhằm góp phần vào hòa bình và hòa giải, chỉ ra tầm quan trọng của các địa điểm liên quan đến văn hoá và thể thao nhằm đạt được sự hòa giải và xây dựng cầu nối cư dân với nhau.
Chiến lược cùng nhau chống đói nghèo khẳng định rằng giao lưu giữa Na Uy và các nước ở miền Nam rất quan trọng vì sự tự thể hiện thông qua văn hóa và thể dục thể thao có thể tự nó thúc đẩy sự phát triển. Các hoạt động văn hóa và thể thao cũng có thể mang lại thêm các giá trị. Các hoạt động này biến nó thành công cụ hiệu quả trong chính sách đối ngoại và phát triển.
Tuy nhiên trong thực tế, không thích hợp để phân biệt giữa văn hóa và các hoạt động thể thao với một giá trị nội tại. Tập trung vào văn hóa và thể thao trong sự hợp tác phát triển của Na Uy rất cần thiết cho một khu vực công cộng hoạt động tốt và một xã hội dân sự năng động.
Tất cả các nước cần mở các kênh và cơ chế tranh luận công cộng dưới sự giám sát độc lập. Tính dân chủ sôi động chỉ có thể tồn tại ở những nơi có sự tự do thể hiện, các đấu trường tranh luận và tự do báo chí. Truyền thông độc lập - báo chí, phát thanh, truyền hình và phương tiện truyền thông liên quan đến mạng - phản ánh sự đa dạng của các quan điểm trong một xã hội và phát huy tính dân chủ và quản trị tốt. Chiến lược cũng chỉ ra rằng truyền thông, đặc biệt là báo chí, đang chiếm một vị trí độc tôn trong việc đóng góp vào những nỗ lực vạch trần tham nhũng và những vi phạm nhân quyền. Những vấn đề cụ thể này được đề cập trong "những nguyên tắc mới" của Bộ Ngoại giao Na uy nhằm hỗ trợ truyền thông miễn phí cho các nước đang phát triển.
"Tự do về văn hóa là một phần quan trọng của sự phát triển con người, vì có khả năng lựa chọn bản sắc của một người mà người đó không mất đi sự tôn trọng của người khác hoặc nằm ngoài sự lựa chọn khác là điều quan trọng hàng đầu trong một cuộc sống đầy đủ".
Na Uy: Chiến lược hợp tác văn hóa và thể thao với các nước phía Nam (phần 1) - ảnh 3
Na Uy: Chiến lược hợp tác văn hóa và thể thao với các nước phía Nam (phần 1) - ảnh 4
Na Uy. Nguồn:Internet

3. Báo cáo phát triển con người năm 2004
Có rất nhiều ví dụ về những xung đột trong đó khác biệt tôn giáo và văn hóa làm tăng tình trạng bất ổn trong các lĩnh vực khác của xã hội. Mâu thuẫn này không thể chỉ được giải quyết bằng cách ứng phó với các nguyên nhân kinh tế và chính trị; mà cần các biện pháp thúc đẩy đối thoại và có thể xác định các tiêu chuẩn và khung tham chiếu chung cho những nơi chia rẽ chính trị, văn hóa và tôn giáo. Hoạt động thể thao có thể cung cấp các cơ hội tuyệt vời cho các biện pháp hòa giải ở khu vực xung đột, và các hình thức thể hiện nghệ thuật và mối liên hệ trí tuệ khác cũn thế. Khuôn khổ chiến lược xây dựng hoà bình của Bộ ngoại giao - một cách tiếp cận thông tin miễn phí và khuyến khích cộng đồng quan tâm và sự hình thành các tổ chức qua nhóm biên giới, tất cả đều dựa trên sự hiểu biết rằng kết quả chỉ có thể đạt được nếu các tiêu chuẩn cao và các hoạt động được tiến hành phù hợp với chuyên môn thắng kiện. Điều này đòi hỏi phải hợp tác chặt chẽ giữa các chuyên gia trong các lĩnh vực khác nhau. Hợp tác trực tiếp và trao đổi ý kiến một cách bình đẳng giữa các tổ chức và chủ thể tại Na Uy và các nước đối tác cũng rất cần thiết cho mạng lưới công trình xây dựng cho tất cả các Hợp tác văn hoá và các chính sách phát triển mới
Chính sách phát triển của Na Uy được dựa trên sự đồng thuận rộng rãi quốc tế về chống đói nghèo được thể hiện trong các MDGs. Chính sách mới này được dựa trên sở hữu quốc gia ở các nước đối tác và sự hợp tác và phối hợp lớn hơn giữa các nhà tài trợ. Tập trung hơn vào ít lĩnh vực hơn ở các nước đối tác cá nhân, sự chuyển hướng từ các dự án bị kiểm soát tài trợ sang các chương trình ngành và hỗ trợ ngân sách là những yếu tố cốt lõi trong chính sách của chính phủ. Các nước đang phát triển xác định những ưu tiên hàng đầu và quyết định các ngành cần nhận được sự hỗ trợ.
Hợp tác văn hóa và thể thao giữa Na uy với nước đang phát triểnchủ yếu dựa trên dự án. Hầu hết các biện pháp hướng vào phát triển thể chế và điều này thúc đẩy các hoạt động trao đổi ngắn hạn đã được triển khai dưới hình thức các dự án cá nhân nhỏ hoặc lớn được thực hiện bởi một loạt các chủ thể tại Na Uy và ở miền Nam, hoặc thông qua các kênh đa phương. Hình thức hợp tác này cần phù hợp với các nguyên tắc chính sách phát triển gần đây để tránh những yếu tố bên lề và đảm bảo hiệu quả và tính bền vững.
Tầm quan trọng ngày càng lớn của lĩnh vực văn hóa trong những năm gần đây đã được phản ánh trong mối quan tâm quốc tế ngày càng gia tăng đối về "quyền lực mềm". Quyền lực mềm đề cập đến ảnh hưởng gây ra bởi lý luận và sức thuyết phục, trái ngược với quyền lực cứng, mà là dựa vào quân sự, chính trị, sức mạnh kinh tế. Mặc dù việc chú trọng ngày càng nhiều vào quyền lực mềm là mối quan tâm đặc biệt của các nước đang phát triển và các quốc gia nhỏ như Na Uy, các cường quốc cũng đang dần ý thức hơn về tầm quan trọng của sự hỗ trợ và chấp nhận các quan điểm của họ trong cộng đồng quốc tế.
Ở một số nước, văn hóa đã trở thành một yếu tố quan trọng trong định hướng hoạt động đối ngoại theo hướng ngoại giao công chúng, trong đó bao gồm thông tin liên lạc trực tiếp với các chủ thể xã hội dân sự được lựa chọn ở các quốc gia đối tác. Hợp tác trực tiếp giữa các chuyên gia trong các lĩnh vực văn hóa, thể thao tạo điều kiện cho việc tạo ra các bề mặt chung rộng lớn và các kênh thay thế để liên lạc với các nhóm mục tiêu quan trọng. Cách tiếp cận này làm cho nó khả năng xác định các tác nhân có khả năng gây ảnh hưởng trong xã hội dân sự, để tham gia vào một cuộc đối thoại và để cung cấp sự hỗ trợ dưới hình thức xây dựng khả năng và năng lực. Một ví dụ về nhóm đối tượng như vậy đó là các nhóm đối lập tại các tiểu bang với các chính phủ độc tài và các nhóm thứ yếu mà không thể vì các lý do khác nhau để tạo ra tiếng nói riêng thông qua nhiều kênh chính thức hơn cho đối thoại và hợp tác.
Năm 2004, chính phủ lập ra đề án hỗ trợ truyền thông tự do và độc lập ở các nước đối tác đã được lựa chọn ở phía Nam. Mục đích là để thúc đẩy tính minh bạch, tính dân chủ và quản trị tốt, và sự hỗ trợ sẽ được tạo ra chủ yếu thông qua chủ trương truyền thông, các tổ chức xã hội dân sự, các tổ chức chính phủ và các tổ chức khu vực và quốc tế. Trong cuộc đối thoại với chính quyền ở các nước đối tác, Na Uy coi trọng việc thúc đẩy các nguyên tắc của tự do thể hiện và quyền thông tin, đặc biệt là trong mối quan hệ với các nhóm người nghèo và thiệt thòi.
Tiếp xúc văn hóa năng động quua biên giới quốc gia là một cơ hội tuyệt vời cho một nhà nước để quảng bá hình ảnh quốc tế của mình bằng cách chỉ ra những gì nó biểu trưng và những gì có thể đóng góp cho cộng đồng quốc tế. Những khía cạnh của sự hợp tác văn hóa này được thảo luận trong báo cáo Thay đổi và Đổi mới. Chính sách ngoại giao văn hóa của Na uy 2001-2005 (2000) được ủy quyền bởi Bộ Ngoại giao Na uy. Sự tham gia, chuyên môn và kinh nghiệm của Na Uy trong hợp tác phát triển khiến chúng tôi trở thành người tham gia đáng tin cậy và một người đóng góp thực sự tại đấu trường quốc tế. Chúng tôi với vai trò là động lực thúc đẩy các nỗ lực nhân đạo là một yếu tố quan trọng trên trường quốc tế, và làm tăng ảnh hưởng của mình đối với các vấn đề có tầm quan trọng đặc biệt đối với chính sách đối ngoại và phát triển của chúng ta, ví dụ như những nỗ lực lâu dài của chúng tôi để xóa đói giảm nghèo toàn cầu.
Nhiều nước đang phát triển chịu ảnh hưởng của tình trạng bất ổn chính trị, xung đột quân sự, thiên tai và khủng hoảng nhân đạo. Tiếp xúc văn hóa và trao đổi ý tưởng chỉ ra các mặt cần quan tâm của những nước này mà hiếm khi được nêu trong các tiêu đề phương tiện truyền thông phương Tây. Nêu bật những khía cạnh này có thể giúp tạo ra một hình ảnh cân bằng hơn về các nước sở tại và đóng góp tích cực hơn nữa vào việc tự nhận thức.
Một vấn đề quan trọng trong sự kết nối này là liệu hợp tác văn hoá nên dựa trên hình thức thể hiện truyền thống hay hình thức hiện đại và phổ biến hơn mà phù hợp hơn để truyền đạt một hình ảnh phức tạp và sáng tạo hơn của một quốc gia. Bảo vệ và quảng bá văn hóa truyền thống là quan trọng, cả trong mối quan hệ với bản sắc và trong điều kiện thúc đẩy sự đa dạng toàn cầu, nhưng điều này có thể tạo ra một hình ảnh mà quá đơn giản và quá mức kỳ lạ.
Quan hệ văn hóa với các nước phát triển là rất quan trọng đối với chính sách văn hóa của Na uy và cho sự phát triển của xã hội đa văn hóa. Sự hội tụ văn hóa có thể giúp trung hòa những hình ảnh rập khuôn của những nền văn hóa khác, ngăn chặn sự gia tăng thành kiến và bài ngoại, và nâng cao nhận thức và kiến thức của các nước ở Miền Nam. Điều này sẽ giúp tăng cường hiểu biết sâu hơn vào và sự tôn trọng văn hóa của chúng ta cũng như của những nước khác.Tiếp nhận văn hóa từ những địa điểm xa của thế giới khích lệ những ý tưởng mới, tạo ta sự thay thế cho ngành công nghiệp văn hóa chiếm ưu thế của Anglo-Saxon, và bồi dưỡng sự hiểu biết hơn về chính sách phát triển của Na uy.
Lịch sử đã cho thấy tiềm năng đóng góp của văn hóa đối với quá trình phát triển có thể bị suy yếu bởi sự tổng quát hóa về văn hóa, mà có thể làm trầm trọng thêm sự phân biệt và đàn áp chính trị. Đại diện giản hóa hệ thống văn hóa và giá trị phức tạp cũng bồi dưỡng tính quyết định về văn hóa, ví dụ như quan điểm cho rằng các nền văn hóa nhất định là phù hợp hơn so với những nền văn hóa khác đối với sự phát triển của một nền kinh tế thị trường hiện đại và chế độ cai trị mang tính dân chủ.
Mục đích của hợp tác văn hóa và thể thao của Na uy với các nước ở miền Nam là phải toàn diện và tăng cường khung tham chiếu chung và để tránh sự bài trừ và sự khác biệt. Như vậy cần phải xác định các biện pháp mà sẽ tạo ra các sự tiếp xúc phong phú và lâu dài với các nhóm mục tiêu. Chính sách hợp tác phát triển của Na uy luôn luôn cần một cách tiếp cận rộng, và chủ yếu hướng tới bộ phận dân nghèo. Điều này mang lại những kết quả tốt trong lĩnh vực thể thao. Mặt khác, kinh nghiệm từ nghệ thuật và các lĩnh vực văn hóa khác đã chỉ ra rằng tiếp cận rộng có xu hướng dẫn đến sự phụ thuộc lâu dài vào hỗ trợ trong khi hợp tác với các chuyên gia mang lại kết quả tốt hơn vì đến một mức độ lớn hơn vẫn có thể tiếp tục dự án mà không cần nguồn tài trợ bên ngoài bổ sung.
Nền văn hóa thay đổi theo thời gian và phát triển thông qua tiếp xúc với các nền văn hóa khác. Toàn cầu hóa và tiến bộ công nghệ đã mở ra cơ hội mới cho sự tiếp xúc văn hóa xuyên biên giới. Đồng thời, xu hướng phát triển theo hướng đồng nhất và thương mại hóa đang gây áp lực cho nhiều nền văn hóa, thường gây ảnh hưởng đến các hình thức thể hiện văn hóa truyền thống địa phương. Ngôn ngữ và các nền văn hóa thiểu số, và các nước đang phát triển với các tổ chức văn hóa yếu kém đặc biệt dễ bị tổn thương.
Bảo vệ và thúc đẩy đa dạng văn hóa ảnh hưởng đến một số lĩnh vực chính sách khác nhau, và là một mục quan trọng trong chương trình nghị sự văn hóa quốc tế. Một trong những thách thức lớn là để có sự cân bằng giữa các nghĩa vụ quốc tế của một quốc gia và quyền tự do phát triển và thực hiện các chính sách duy trì và bảo vệ sự đa dạng văn hóa và bản sắc riêng của mình. Trong những năm gần đây một số nước, đặc biệt là Pháp, đã phản đối các sản phẩm văn hóa được xử lí theo cùng một phương pháp như các loại hàng hóa và dịch vụ khác trong các hiệp định thương mại quốc tế. Do đó, họ đòi hỏi "Miễn văn hóa" đối với hàng hóa trí tuệ và các hình thức thể hiện khác mà là biểu tượng của bản sắc. Các quy định của WTO đã được lập ra để tính đến nhu cầu của các nước đang phát triển thông qua sự miễn chung các biện pháp để thúc đẩy xuất khẩu từ các nước đang phát triển. Điều này có nghĩa rằng hàng hóa, bao gồm cả hàng hóa văn hóa từ các nước đang phát triển có thể được tiếp cận thị trường đơn phương tốt hơn so với hàng hoá từ các nước khác.
Vào mùa thu năm 2003 Đại hội UNESCO đã quyết định rằng Tuyên ngôn toàn cầu về Đa dạng Văn hóa năm 2001 nên được giám sát bởi Công ước về bảo vệ sự đa dạng nội dung văn hóa và biểu hiện nghệ thuật. Trong công tác thuộc công ước mới Na uy sẽ đặc biệt nhấn mạnh rằng Công ước phải phù hợp với các công cụ khác của luật pháp quốc tế.
Hồng Nhung lược dịch
Nguồn:regjeringen.no(Còn tiếp)

 
 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác