Buộc chỉ cổ tay cầu bình an may mắn của người Thái, Điện Biên

Minh Hồng

(Cinet) – Trải qua nhiều thập kỷ, cộng đồng người dân tộc Thái ở Điện Biên vẫn giữ nguyên vẹn Lễ buộc chỉ cổ tay vào các dịp đầu năm mới, cưới hỏi, ma chay...

Trong một chuyến công tác đến xã Thanh Xương, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên, chúng tôi đã may mắn được chứng kiến Câu lạc bộ Bảo tồn văn hóa văn nghệ dân gian (CLB BTVHVNDG) dân tộc Thái (thuộc Trung tâm Văn hóa tỉnh Điện Biên) dựng lại tục “làm vía” hay còn gọi là Lễ buộc chỉ cổ tay của người Thái Điện Biên. Đây là một trong những lễ tục có từ rất lâu đời của người dân tộc Thái, với những ý nghĩa đem lại sự bình an, may mắn cho người được buộc chỉ.   

Lễ buộc chỉ cổ tay gồm 2 phần chính là nghi thức cúng và nghi thức buộc chỉ. Trước khi nghi thức cúng diễn ra, lễ cúng được chuẩn bị sẵn sàng trong khuôn viên Nhà văn hóa bản Ten B. Lễ cúng gồm một con lợn to, 1 con gà luộc, các loại hoa quả, 3 têm chầu cau, 1 bát gạo trắng, 1 bát đựng rượu và đặc biệt không thể thiếu một cuộn chỉ màu đen.

Buộc chỉ cổ tay cầu bình an may mắn của người Thái, Điện Biên - ảnh 1Mâm lễ cúng trong Lễ buộc chỉ cổ tay của người Thái, tỉnh Điện Biên. 

Đến giờ đẹp, mọi người đã ngồi quây quần xung quanh mâm cúng, thầy cúng là người có uy tín trong bản bắt đầu hát lời cúng bằng tiếng Thái, mời gọi thần linh, tổ tiên về nhận lễ vật dâng và chứng kiến nghi thức buộc chỉ. Theo quan niệm của người Thái, đàn ông Thái có 7 vía, đàn bà Thái có 9 vía, khi hồn vía lìa khỏi thân xác thì họ sẽ hồn bay phách lạc vài vía, sẽ sống trong cảnh ốm đau, bệnh tật, tai ương và gặp vận không may trong cuộc sống. Chính vì thế, lễ buộc chỉ cổ tay có ý nghĩa lớn trong việc giữ vía, cầu an; đồng thời là một giá trị tâm linh mang đậm nét văn hóa lâu đời của người Thái.

Tại buổi lễ, mọi người cần ngồi ngay ngắn, nghiêm trang để lắng nghe lời hát cúng. Khi cúng xong, thầy cúng cầm cuộn chỉ đã được chia thành nhiều đoạn phân phát cho người lớn, người cao tuổi để tiến hành buộc chỉ cổ tay cho các con cháu, người dân bản và khách du lịch tại buổi lễ. Khi buộc chỉ cổ tay cho chúng tôi, nghệ nhân Lường Thị Đại, cho biết: "Tùy thuộc vào hoàn cảnh trước khi làm lễ, người dân tộc Thái sẽ sử dụng những sợi chỉ khác nhau, sợi chỉ đen dùng trong việc cầu bình an; sợi chỉ đỏ dùng trong đám cưới; sợi chỉ trắng dùng khi gia đình có người thân mất đi... Đặc biệt, sợi chỉ này khi đã buộc vào cổ tay thì không được tự tháo ra mà phải để cho sợi chỉ đó tự đứt, có như vậy mới giữ được ý nghĩa của Lễ buộc chỉ cổ tay...”.

Buộc chỉ cổ tay cầu bình an may mắn của người Thái, Điện Biên - ảnh 2Thầy cúng đọc bài cúng mời gọi thần linh, tổ tiên về chứng kiến ghi thức buộc chỉ.

Nhận được những sợi chỉ đen buộc trên tay, mỗi người đều phấn khởi, an tâm và tươi vui lạ thường. Anh Lường Minh Chiến, trú tại tổ 15, phường Tân Thanh, TP. Điện Biên Phủ chia sẻ: “Chứng kiến lễ buộc chỉ cổ tay của người Thái ở Điện Biên, tôi thấy đây là lễ tục không chỉ độc đáo, mà còn mang đậm bản sắc văn hóa tâm linh, khiến người được buộc chỉ cảm thấy bình an, hạnh phúc và phấn khởi hơn trong cuộc sống”.

Bà Lò Thị Kim, Chủ nhiệm CLB BTVHVNDG dân tộc Thái Điện Biên, chia sẻ với chúng tôi: “Lễ buộc chỉ cổ tay được người Thái tổ chức để giữ vía cầu an. Ngoài ra, tùy vào từng hoàn cảnh mà Lễ buộc chỉ cổ tay lại mang một ý nghĩa khác nhau. Vào dịp đầu năm mới, Lễ buộc chỉ cổ tay để cầu may mắn, sức khỏe cho những người trong gia đình. Khi nhà có người ốm đau, bệnh tật, gia đình cũng tổ chức lễ tục này để cầu sức khỏe, tai qua nạn khỏi. Khi có người qua đời thì họ hàng sẽ thực hiện Lễ buộc chỉ cầu cho linh hồn người đã khuất sớm được siêu thoát; đồng thời đem lại sự bình an cho con cháu trong nhà. Đối với đám cưới, lễ buộc chỉ cổ tay để chúc phúc cho cô dâu, chú rể.

Buộc chỉ cổ tay cầu bình an may mắn của người Thái, Điện Biên - ảnh 3Những người lớn tuổi sẽ buộc vào tay cho các con cháu một sợi chỉ đen bình an, may mắn trong cuộc sống.

Có thể thấy, Lễ buộc chỉ cổ tay là một trong những lễ tục có từ rất lâu đời của người Thái Điện Biên, với những ý nghĩa đem lại sự bình an, may mắn cho người được buộc chỉ. Đây là lễ tục tâm linh mang đậm bản sắc dân tộc Thái, vì thế cần được bảo tồn, giữ gìn trong thời kỳ hội nhập văn hóa như hiện nay.

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác