Giữ gìn điệu xòe cổ dân tộc Thái, Yên Bái

(Cinet)- Bên cạnh hệ thống ngôn ngữ, chữ viết, người Thái Mường Lò (Nghĩa Lộ, Yên Bái) còn có nhiều lễ hội dân gian, nhạc cụ, dân ca, dân vũ phong phú... Trong đó, phải kể đến 6 điệu múa xòe cổ.

Mường Lò - Nghĩa Lộ - thị xã miền Tây của tỉnh Yên Bái, không chỉ nổi tiếng là vùng gạo trắng nước trong với cánh đồng Mường Lò lớn thứ hai ở vùng Tây Bắc mà còn là nơi cư ngụ đông đúc và lâu đời của người Thái Đen với nhiều nét văn hóa độc đáo. Trải qua thăng trầm của lịch sử, người Thái nơi đây không làm mất đi bản sắc văn hóa của mình.

Múa xòe - một hoạt động không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Thái Đen Mường Lò. Chính trong lao động sáng tạo cùng với lối ứng xử đẹp của con người với con người, của con người với tự nhiên đã tạo ra loại hình nghệ thuật xòe cổ độc đáo, chứa đựng những nét văn hóa riêng có của đồng bào Thái. Trong các điệu múa xòe cổ đó chứa đựng đầy đủ các yếu tố để khẳng định là một giá trị văn hóa, giá trị nghệ thuật, giá trị giáo dục, nhận thức, thẩm mỹ trong kho tàng văn hóa dân gian.
 
Giữ gìn điệu xòe cổ dân tộc Thái, Yên Bái - ảnh 1
Múa xòe - nét sinh hoạt văn hóa của người Thái Nghĩa Lộ. Ảnh: yenbai.gov.vn

Trong những năm qua, thị xã Nghĩa Lộ đã có nhiều hoạt động gìn giữ phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của người dân nơi đây. Đặc biệt là sau 15 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) về “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” thị xã Nghĩa Lộ đã đầu tư, nghiên cứu, sưu tầm và tổ chức truyền dạy những nét văn hóa đặc sắc của các dân tộc. Trong đó, có 6 điệu xòe cổ của đồng bào Thái cho các thế hệ trẻ.

6 điệu xòe cổ gồm: điệu xòe vòng (xé vóng); điệu vòng tròn vỗ tay (ỏm lọm tốp mứ); điệu tung khăn (nhôm khăn); điệu bổ bốn (phá xí); điệu tiến lùi (đổn hôn); điệu nâng khăn mời rượu (khắm khăn mơi lảu). Chính là khởi nguồn cho 36 điệu xòe khác vẫn được người Thái vùng Mường Lò - Nghĩa Lộ gìn giữ và lưu truyền với mong muốn về một cuộc sống bình yên, hạnh phúc...

Cùng với các lễ hội, 6 điệu xòe cổ dân tộc Thái được giữ gìn, bảo tồn hiệu quả thông qua truyền dạy của các nghệ nhân cho lớp trẻ và qua các hội thi, hội diễn từ thị xã đến cơ sở cũng như hoạt động của các đội văn nghệ quần chúng. Thị xã đã chỉ đạo các xã, phường tổ chức biểu diễn các điệu xòe cổ trong các hoạt động văn hóa văn nghệ đầu xuân mới, nhất là tổ chức màn xòe trong đêm giao thừa; tổ chức trình diễn màn đại xòe cổ lớn nhất xác lập kỷ lục Việt Nam trong Lễ công bố Quyết định phê duyệt Đề án "Xây dựng thị xã văn hóa - du lịch Nghĩa Lộ, giai đoạn 2013 - 2020". Thị xã cũng đã đưa xòe cổ vào dạy trong chương trình ngoại khóa của các nhà trường, xây dựng đĩa CD giới thiệu về 6 điệu xòe cổ này... Đến nay tất cả 7 xã, phường của thị xã Nghĩa Lộ đều có đội văn nghệ, trong đó 6 điệu xòe được coi là mũi nhọn. Chính những hoạt động tích cực của các đội văn nghệ quần chúng ở cơ sở đã góp phần gìn giữ, khôi phục và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của người Thái nơi đây.
 
Giữ gìn điệu xòe cổ dân tộc Thái, Yên Bái - ảnh 2
Nghệ nhân xòe đang truyền dạy cho thế hệ trẻ điệu múa xòe cổ của người Thái. Ảnh: congluan.vn

Với những hoạt động, việc làm này, Nghĩa Lộ không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn, duy trì mà còn biết khai thác các giá trị văn hóa để phát triển du lịch, thúc đẩy kinh tế, xã hội phát triển, phấn đấu xây dựng thành công thị xã văn hóa - du lịch vào năm 2020.

LA (Tổng hợp TTXVN, baoyenbai)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác