Lễ cúng dòng họ của đồng bào Mông, Sơn La

(Cinet)- Cúng dòng họ là một nghi lễ tín ngưỡng của đồng bào Mông (Sơn La), được tổ chức nhằm cầu xin thần linh phù hộ cho các thành viên trong dòng họ và bản làng, một vụ mùa tươi tốt, chăn nuôi phát triển, gia đình nào cũng có thu nhập cao, cuộc sống ấm no, hạnh phúc…

Sơn La là vùng đất sinh sống lâu đời của 12 dân tộc anh em, mỗi dân tộc đều có những nét văn hóa và lễ hội dân gian đặc sắc, mang đậm bản sắc dân tộc đã được lưu truyền, gìn giữ. Nếu như dân tộc Thái đen có các lễ hội: Hoa ban, Xên bản, Xên mường, Xên Lẩu nó; dân tộc Thái trắng lại có lễ hội Kin pang then, Xíp xí, Gội đầu; dân tộc Mường có lễ hội: Mợi, lễ Kéo si; dân tộc Mông có lễ hội Cầu mùa, Nào xồng, Gầu tào; dân tộc Khơ mú có lễ Gieo hạt, Cầu mưa; dân tộc Kháng có lễ hội Xên pang ả, Mừng cơm mới; dân tộc Xinh Mun có lễ hội Mương a ma... thì dân tộc Mông có Tết độc lập, Tết cổ truyền, Hội thi giã bánh dày, Tục kéo vợ…

Người Mông ở tỉnh Sơn La hiện nay chiếm 13% dân số của tỉnh (khoảng 130.000 người) sinh sống ở hầu khắp các huyện, nhưng tập trung đông nhất ở các huyện vùng cao Bắc Yên, Mộc Châu, Vân Hồ, Thuận Châu, Mai Sơn, Yên Châu, Sông Mã và Sốp Cộp.

Ở xã Phỏng Lái, huyện Thuận Châu, dân tộc Mông là một trong những dân tộc giữ được bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc mình, trong đó có Lễ cúng bản. Đây là một nghi lễ tín ngưỡng của đồng bào được lưu truyền từ xa xưa cho đến ngày nay, như là một hình thức cảm ơn thổ địa, thổ công một năm qua đã phù hộ cho mùa màng, gia súc, gia cầm, con người khỏe mạnh…
 
Lễ cúng dòng họ của đồng bào Mông, Sơn La - ảnh 1
Trưởng họ thực hiện Lễ cúng sống. Ảnh: vinaculto

Lễ cúng mỗi năm diễn ra một lần thường vào dịp cuối năm (tháng 12 âm lịch). Để chuẩn bị cho buổi lễ, trưởng họ sẽ thông báo với các thành viên trong dòng họ. Các thành viên trong dòng họ cùng nhau đóng góp mua sắm lễ vật và cùng nhau chuẩn bị cho Lễ cúng. Lễ vật chuẩn bị gồm: gà, lợn, hương, giấy, rượu.

Lễ cúng thường sẽ diễn ra tại gốc cây với ý nghĩa cúng cả rừng, thổ công, thổ địa. Lễ cúng gồm hai phần: Lễ cúng sống và lễ cúng chín. Lễ cúng sống, dưới sự hướng dẫn của người trưởng họ, các thành viên trong dòng họ sẽ mang lễ vật đến địa điểm làm lễ, các con vật đem cúng vẫn còn sống. Trưởng họ khấn để tạ ơn thổ địa và mời các thần nhận gà, lợn.

Sau khi kết thúc lễ cúng sống, các thành viên trong dòng họ mang gà, lợn đi làm thịt chuẩn bị cho lễ cúng chín. Gà, lợn sau khi được nấu chín thì người trưởng họ tiếp tục làm lễ mời các thần nhận cỗ. Sau đó, kết thúc bài cúng và hẹn năm sau sẽ tiếp tục làm lễ cầu khấn các thần linh phù hộ.
 
Lễ cúng dòng họ của đồng bào Mông, Sơn La - ảnh 2
Lễ cúng chín. Ảnh: vinaculto

Theo qui định của đồng bào, sau ngày làm lễ, trong vòng 3 ngày các thành viên trong dòng họ không được vào rừng lấy củi, lấy gỗ.

Phần Hội, mọi người cùng nhau ăn uống chung vui, cùng nhau nhảy múa những điệu múa truyền thống của dân tộc Mông và chơi các trò chơi dân gian.
 
Lễ cúng dòng họ của đồng bào Mông, Sơn La - ảnh 3
Phần Hội, mùa khèn và chơi trò ném pao. Ảnh: vinaculto

Nghi lễ cúng dòng họ của đồng bào Mông đã góp phần giáo dục con cháu trong dòng họ phải luôn lưu giữ truyền thống mà tổ tiên, ông bà, cha mẹ đã để lại. Đồng thời, góp phần làm cho các thành viên trong dòng họ đoàn kết, gắn bó, gần gũi chia sẻ giúp đỡ nhau trong cuộc sống.

LA (TH vinaculto, baosonla)
 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác