Bà Rịa – Vũng Tàu: Xót xa cho di tích

Tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đứng thứ hai ở khu vực phía Nam về số lượng di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh. Thế nhưng, nhiều di tích lịch sử văn hoá trên địa bàn tỉnh vẫn bị “đối xử” tệ, một số di tích được xếp hạng quốc gia nhưng ngay cả người dân địa phương cũng không biết đến. Thực trạng đáng buồn này đã kéo dài từ nhiều năm qua và e rằng sẽ còn kéo dài…

Bạt, gỗ chất đầy chung quanh Nhà má Tám NhungBạt, gỗ chất đầy chung quanh Nhà má Tám Nhung

Cách thị trấn Ngãi Giao khoảng 7km, địa đạo Kim Long nằm lọt thỏm giữa một cánh đồng, một khu dân cư và um tùm cây cối. Được xây dựng từ năm 1962, đến năm 1964 thì địa đạo Kim Long hoàn thành với chiều dài 2.000m, nằm sâu dưới mặt đất 5m, lòng địa đạo rộng 0,8m, có nhiều ngách trú ẩn và 12 miệng lên xuống, đầu địa đạo đắp 3 ụ chiến đấu nối với nhau theo hình tam giác, chung quanh có lỗ châu mai… Ông Dương Phúc, Phó phòng Văn hóa - Thông tin (VHTT- TT) huyện Châu Đức, tỏ ra băn khoăn: “Trong số 3 di tích trên địa bàn huyện, thì di tích địa đạo Kim Long đang là nỗi trăn trở lớn nhất với chúng tôi vì di tích này chịu cảnh hoang phế nhiều năm rồi”. Là một trong 2 di tích trên địa bàn huyện Châu Đức được xếp hạng di tích quốc gia, thế nhưng ngày cuối tuần địa đạo Kim Long vẫn không có một bóng người qua lại. Cửa địa đạo đã khoá chặt, gọi mãi mà không thấy bảo vệ để mở cửa. Anh Nguyễn Quốc Huấn cán bộ văn hóa xã Kim Long chạy khắp xóm mượn được một chiếc đèn pin về soi vào lòng địa đạo, cảnh báo: “Mùa mưa này xuống địa đạo không chừng có rắn rết” nên không ai dám xuống, chỉ đứng ở đầu miệng hào soi đèn pin rồi đi lên. Bà Huỳnh Thị Ánh, một người dân sống gần địa đạo, cho biết: “Ở địa đạo này, có bảo vệ được trả lương tháng nhưng chẳng mấy khi có mặt. Khách du lịch cũng không ai biết đến địa đạo. Hiếm hoi lắm mới có một đoàn học sinh trên địa bàn huyện đến học tập truyền thống, nhưng không có bảo vệ mở cửa, cứ đứng ngó một lúc rồi về”. Anh Nguyễn Quốc Huấn, cán bộ xã Kim Long, tâm sự: “Trước đây, đường vào địa đạo vừa sâu, vừa xa, mùa mưa lại hết sức lầy lội. Năm 2002, Bảo tàng tổng hợp tỉnh nâng cấp, sửa chữa: đường nhựa, bia, bảng chỉ dẫn… nhưng vẫn vắng khách tham quan”.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu có 38 di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh. Trong đó có 31 di tích được xếp hạng di tích quốc gia.

TP. Vũng Tàu là địa bàn có nhiều di tích, danh thắng nhưng 15 di tích lịch sử trên địa bàn thành phố cũng là nỗi buồn mỗi nơi một cảnh. Danh thắng Thích Ca Phật Đài (số 610, đường Trần Phú, phường 5, TP. Vũng Tàu) được Bộ VHTT công nhận là di tích cấp quốc gia vào năm 1989. Hàng năm, Thích Ca Phật Đài thu hút hàng vạn lượt khách du lịch đến tham quan nhưng tình hình vệ sinh môi trường cảnh quan luôn nhếch nhác. Cuối năm 2002, Sở VHTT đã bàn giao thắng tích này cho Ban Quản trị Thích Ca Phật Đài (trực thuộc Phật giáo Việt Nam tỉnh) quản lý với hy vọng an ninh trật tự sẽ từng bước được cải thiện. Thế nhưng, gần 4 năm trôi qua, trở lại đây vẫn là một hình ảnh như trước đây: Hàng rong nhiều hơn khách du lịch, trẻ em trong khu dân cư xóm núi thi nhau bôi bẩn lên các công trình kiến trúc nghệ thuật, chiếm dụng nơi thờ tự để sinh hoạt, chặt phá cây cảnh…

Cách Thích Ca Phật Đài không xa, ở số 1 Trần Xuân Độ là di tích Nhà má Tám Nhung cũng đang rơi vào cảnh buồn thương. Chung quanh bức tượng má Tám Nhung là một khung cảnh với đủ thứ bừa bộn: lều bạt, củi gỗ chất ngổn ngang. Nằm ở vùng đất trũng nên di tích Nhà má Tám Nhung lại càng trở nên lầy lội mỗi khi mùa mưa đến.

Bà Rịa – Vũng Tàu: Xót xa cho di tích - ảnh 2

Đến địa đạo Kim Long không ai dám xuống vì cửa hầm không mở, lại sợ rắn rết, côn trùng…

Một số di tích khác cũng đang bị quên lãng và có nguy cơ trở thành hoang phế. Ngôi nhà số 86 đường Phan Chu Trinh là cơ sở cách mạng bí mật của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu - Long Khánh trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp - Mỹ. Thế nhưng, nhiều người dân sống chung quanh vẫn không biết đây là một di tích lịch sử được xếp hạng quốc gia. Khi du khách xin phép vào tham quan di tích, ông bảo vệ của công ty TNHH Thuý La (di tích hiện nằm trong phần đất của công ty TNHH Thuý La, số 5 Phan Chu Trinh) tỏ ra ngạc nhiên vì chính ông cũng không biết ngôi nhà tan hoang, đổ nát chưa được sửa chữa lại sau cơn bão số 9 năm ngoái là một di tích lịch sử. Một số di tích khác không có nguy cơ rơi vào cảnh hoang phế thì cũng phải gắng chờ thêm một thời gian không xác định để “hàn gắn vết thương” sau bão số 9. Bởi “phục chế di tích là cả một quá trình chứ không phải tính đến ngày một ngày hai…”, ông Trần Quản Xuân, Trưởng phòng Nghiệp vụ Sở VHTT giải thích.

Để tăng cường công tác bảo vệ, phát huy giá trị của di tích, tháng 11-2006, UBND tỉnh ban hành Quy chế tạm thời Về quản lý, bảo vệ, sử dụng và phát huy di tích lịch sử văn hoá và danh lam thắng cảnh trên địa bàn tỉnh. Đến nay, đã có 23 di tích thuộc 3 địa bàn TP. Vũng Tàu, huyện Đất Đỏ và huyện Long Điền làm thủ tục bàn giao trên giấy. Thế nhưng, từ khi bàn giao trên giấy đến bàn giao thực tế và đi vào quản lý tốt để phát huy hiệu quả của di tích là cả một quá trình dài. Trong một cuộc họp triển khai công tác phân cấp quản lý, bà Nguyễn Thị Bạch Ngân, Phó Chủ tịch UBND TP. Vũng Tàu, cũng đã than phiền: “Chúng tôi chỉ mới nhận bàn giao trên giấy 15 di tích nằm trên địa bàn TP. Vũng Tàu. Chờ Sở VHTT đề xuất tham mưu giải quyết những vấn đề liên quan đến việc quản lý và nhận bàn giao thực tế, chúng tôi sẽ tiến hành phương án cụ thể để các cấp chính quyền địa phương quản lý. Tuy nhiên khó khăn lớn nhất hiện nay đó là nhân sự làm công việc này quá mỏng, kinh phí lại chưa có…”. Nhận thấy lợi thế của tỉnh là có nhiều di tích lịch sử văn hoá, ngành Du lịch nêu kiến nghị “phải phát huy giá trị của các di tích lịch sử văn hoá để phát triển du lịch”. Thế nhưng, trong khi những người làm du lịch đang bàn thảo ý tưởng gắn kết văn hoá, lịch sử và du lịch để lên kế hoạch, thiết kế chương trình tour; ngành VHTT đang tiến hành phân cấp quản lý… thì nhiều di tích lịch sử vẫn đang trong cảnh hoang phế, nhiều di tích khác cũng ngậm ngùi thân phận “bỏ thì thương, vương thì tội”…

(Theo BRVT)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác