Bắc Kạn: Di tích lịch sử và danh thắng chờ... được công nhận

Tính đến thời điểm này, tỉnh Bắc Kạn được xác định có 212 di tích lịch sử và di tích danh thắng. Trong 30 di tích đã được công nhận và xếp hạng có 19 di tích cấp tỉnh và 11 di tích cấp quốc gia. Từ khâu quản lý, trông coi tới tiến độ lập hồ sơ, đầu tư tôn tạo di tích đều gặp nhiều khó khăn. Nhiều di tích đang bị xâm hại và hư hỏng theo thời gian.

Bắc Kạn: Di tích lịch sử và danh thắng chờ... được công nhận - ảnh 1

Động Nàng Tiên, xã Lương Hạ (Na Rỳ)- Di tích danh thắng cấp quốc gia đang bị du khách xâm hại, vẽ bẩn lên trần hang.

Ông Nguyễn Duy Nghĩa- Phó phòng Quản lý di tích, danh thắng thuộc Bảo tàng tỉnh Bắc Kạn cho biết: 18/19 di tích đã được xếp hạng cấp tỉnh chưa có bia, biển hoặc thậm chí chưa được cắm mốc chỉ giới do... chưa có vốn đầu tư. Nhiều di tích đã được xếp hạng của Bắc Kạn hiện vẫn chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Riêng tại Chợ Đồn, có tới 4/6 di tích lịch sử cấp quốc gia chưa được làm các thủ tục giao đất. Nguyên nhân chủ yếu do kinh phí được cấp không có chỉ mục dành cho giải phóng mặt bằng, nên chủ đầu tư (Sở Văn hóa - Thông tin tỉnh) đã không thực hiện được khâu thủ tục này trong quá trình lập hồ sơ xét công nhận, xếp hạng di tích và đầu tư tôn tạo. Cũng vì lý do trên, người dân xâm lấn vào đất một số di tích để trồng hoa màu, hoặc xây cất các công trình, làm ảnh hưởng tới cảnh quan tổng thể di tích.

Thực trạng phổ biến hiện nay, nhiều di tích của Bắc Kạn không có người trực tiếp trông coi, hoặc công tác này chỉ được làm qua loa, chiếu lệ. Người thực hiện công việc này vẫn chưa được nhận phụ cấp của tỉnh- dù chỉ bằng hệ số lương tối thiểu. Với ý thức tôn trọng lịch sử, chính quyền nhiều xã đã dùng ngân sách để chi phụ cấp cho những người trông coi di tích, số tiền chỉ từ 30.000 đến 40.000đ. Ông Ma Đình Đồng- Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa Tá cho biết: Tiền hỗ trợ thì ít ỏi, có di tích lại nằm ở địa bàn đi lại khó khăn, nên người trông coi không phải lúc nào cũng làm tốt nhiệm vụ. Để nâng cao ý thức, trách nhiệm của người trực tiếp trông coi, bảo vệ di tích, chính quyền địa phương và ngành Văn hóa cũng đã nhiều lần kiến nghị tăng số tiền trợ cấp cho người làm công tác trông coi di tích bằng hệ số lương tối thiểu. Tuy nhiên, Hội đồng nhân dân tỉnh vẫn chưa thông qua. Từ những khó khăn trên, nhiều di tích của tỉnh đã và đang bị xâm hại.

Động Nàng Tiên là di tích danh thắng cấp Quốc gia, thuộc địa bàn xã Lương Hạ (Na Rỳ). Con đường vào động dài khoảng 6 km đã được trải nhựa, ngôi nhà dành cho Ban Quản lý di tích và khách nghỉ chân được xây dựng tương đối bề thế song vẫn khóa chặt. Tìm không thấy tấm bia hay bảng hiệu nào nói về di tích này, cũng không thấy người hướng dẫn. Trong lòng hang tối và ẩm thấp, rác thải như mảnh li-non, giấy vụn bị vứt rải rác. Trên vách và trần hang chằng chịt những nét vẽ bằng than củi, trông rất mất mỹ quan. Nghiêm trọng hơn, nhiều nhũ đá đẹp đã bị người thăm quan đập vỡ.

Di tích lịch sử cấp Quốc gia Nà Tu, xã Cẩm Giàng (Bạch Thông), là nơi Bác Hồ tới thăm Liên phân đội Thanh niên xung phong 312 và tặng thanh niên bốn câu thơ nổi tiếng: "Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền. Đào núi và lấp biển, quyết chí ắt làm nên". Điểm di tích này nằm ở một địa thế thấp, một số hộ dân làm chuồng lợn, công trình phụ gần khuôn viên di tích gây phản cảm cho du khách.

Được quản lý và bảo vệ chặt chẽ hơn, nhưng Di tích danh thắng cấp Quốc gia Hồ Ba Bể cũng bị xâm hại. Mặc dù chưa được sự thỏa thuận, nhất trí của ngành chức năng và Bộ Văn hóa - Thông tin về mặt thiết kế, xong người ta vẫn cho xây một ngôi chùa trên đảo An Mã, dựng tượng trên đảo Bà Góa và xây dựng đường lên xuống tại thác Đầu Đẳng. Về quy định, mọi sự tác động làm thay đổi cảnh quan của di tích cấp quốc gia đều phải có sự nhất trí của Bộ Văn hóa. Những việc làm trên đã phá vỡ nguyên trạng của di tích, đồng thời vi phạm nghiêm trọng các quy định của Luật Di sản văn hóa.

Hiện nay, kinh phí thực hiện chống xuống cấp cho di tích chủ yếu từ nguồn Chương trình mục tiêu quốc gia. Điều kiện ngân sách của tỉnh Bắc Kạn dành cho lĩnh vực bảo vệ, tôn tạo di tích vẫn còn hạn hẹp. Năm 2006, tỉnh Bắc Kạn chỉ tiến hành kiểm kê chứ không lập được hồ sơ nào. Sang năm nay, Bảo tàng Bắc Kạn có kế hoạch xây dựng 02 hồ sơ di tích trình tỉnh công nhận và xếp hạng. Nếu mỗi năm, kinh phí được cấp chỉ cho phép lập từ 1- 2 hồ sơ, vậy đến khi nào 182 di tích còn lại của Bắc Kạn mới được công nhận và xếp hạng? Lập hồ sơ di tích lịch sử cách mạng phụ thuộc rất nhiều vào nhân chứng, nếu nhân chứng mất do già yếu thì việc phục dựng hiện trạng di tích sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Mặt khác, những di tích chưa được đầu tư tôn tạo càng đứng trước nguy cơ bị xâm hại, không còn giữ nguyên hiện trạng hoặc trở thành phế tích. Trước mắt, ngành chức năng cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, xã hội hóa công tác bảo tồn các di tích; đồng thời tiếp tục vận động các cấp, ngành tăng cường đầu tư kinh phí cho lĩnh vực này.

(Theo BBK)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác