Bảo tàng Cách mạng Việt Nam – 50 năm xây dựng và trưởng thành (1959 - 2009)

Chính thức khánh thành mở cửa đón khách thăm quan vào ngày 6 tháng Giêng năm 1959, đến nay Bảo tàng Cách mạng Việt Nam đã trải qua 50 năm xây dựng và trưởng thành.

Bảo tàng Cách mạng Việt Nam – 50 năm xây dựng và trưởng thành (1959 - 2009) - ảnh 1

Trong suốt nửa thế kỷ qua, các thế hệ cán bộ, công nhân viên BTCMVN đã thực hiện tốt chức năng của một Bảo tàng Quốc gia đầu hệ: nghiên cứu khoa học, tuyên truyền giáo dục khoa học; đồng thời, thông qua các hoạt động nghiệp vụ, BTCMVN đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa dân tộc.

Trước tiên ở lĩnh vực bảo tồn các di sản, có thể thấy rằng trong suốt 50 năm qua, Bảo tàng Cách mạng Việt Nam luôn luôn coi công tác sưu tầm bổ sung kiện toàn kho là một nhiệm vụ quan trọng, quyết định cho sự trường tồn của Bảo tàng. Chính vì vậy, ngay từ những thập kỷ đầu tiên, Bảo tàng Cách mạng Việt Nam đã tổ chức hàng trăm cuộc khảo sát, sưu tầm thu thập hiện vật. Dấu chân các cán bộ sưu tầm đã in đậm ở khắp mọi miền Tổ quốc để đưa về Bảo tàng hàng vạn hiện vật quí, những chứng tích đích thực về các phong trào cách mạng, về cuộc kháng chiến trường kỳ 30 năm giải phóng dân tộc, về công cuộc xây dựng dất nước và sự nghiệp đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo. Hiện nay hệ thống kho của Bảo tàng Cách mạng Việt Nam với diện tích gần 2000 m2 được trang bị các phương tiện bảo quản tương đối đồng bộ và phù hợp để đảm bảo an toàn cho hiện vật. Trong 7 kho đang lưu giữ trên 83 ngàn hiện vật, hình ảnh, tài liệu và sách báo tham khảo. Trong số đó có hàng ngàn hiện vật độc nhất vô nhị, hàng chục sưu tập hiện vật quí hiếm, nhiều bảo vật quốc gia gắn liền với cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, các đồng chí Lãnh đạo cao cấp của Đảng, Nhà nước, các đồng chí Lão thành cách mạng, các anh hùng và nhiều tập thể lao động xuất sắc qua các thời kỳ, như : Sưu tập Báo chí cách mạng; Sưu tập Truyền đơn bí mật; Sưu tập cờ; Sưu tập Huân, huy chương; Sưu tập Tặng phẩm của nhân dân Việt Nam và nhân dân thế giới tặng Chủ tịch Hồ Chí Minh, tặng Đảng Cộng sản Việt Nam qua các kỳ Đại hội; Sưu tập Vũ khí tự tạo; Sưu tập kỷ vật của các anh hùng, liệt sĩ; Sưu tập Hiện vật về thời kỳ bao cấp; Sưu tập nông cụ; Sưu tập đồ dùng của nhân dân sử dụng trong chiến tranh; Sưu tập Tranh cổ động từ năm 1947 đến năm 2007…Có thể nói rằng, trong suốt 50 năm qua, hiện vật của BTCMVN là nguồn sử liệu quan trọng, nguồn tài liệu tham khảo chính thống, phục vụ cho công tác nghiên cứu lịch sử cận, hiện đại Việt Nam và khoa học xã hội nhân văn. Hàng trăm công trình nghiên cứu, hàng chục luận án tiến sĩ, thạc sĩ của các nghiên cứu sinh trong và ngoài nước đã sử dụng tài liệu của BTCMVN. Đặc biệt, hiện vật của BTCMVN đã phục vụ cho việc biên soạn các công trình nghiên cứu mang tầm cỡ quốc gia:  Hồ Chí Minh toàn tập, Hồ Chí Minh biên niên tiểu sử, Văn kiện Đảng, Lịch sử Quốc hội, Lịch sử Chính phủ, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam…Gần đây, do yêu cầu đa dạng hóa hình thức sưu tầm hiện vật, BTCMVN đã phối hợp với các cơ quan hữu quan phát động quần chúng hiến tặng hiện vật cho Bảo tàng. Sau hơn hai năm triển khai, hàng trăm hiện vật, hình ảnh, tư liệu lịch sử gốc đã được chuyển về BTCMVN.

Bên cạnh công tác sưu tầm bổ sung kiện toàn kho nhằm mục đích bảo tồn các di sản văn hóa của Đảng, của dân tộc, trong hành trình nửa thế kỷ của mình, Bảo tàng Cách mạng Việt Nam đã thông qua công tác trưng bày, tuyên truyền - giáo dục để không ngừng phát huy các giá trị tư tưởng, lịch sử, văn hóa…đang tiềm ẩn trong từng sưu tập hiện vật. Hệ thống trưng bày thường trực đã được chỉnh lí nhiều lần và  bổ sung hiện vật thường xuyên. Đến nay BTCMVN đã đón hàng chục triệu khách tham quan. Ngoài ra BTCMVN còn chú ý đến việc tổ chức các triển lãm chuyên đề, triển lãm lưu động, tổ chức các cuộc giao lưu giữa nhân chứng lịch sử với các học sinh, sinh viên và thanh niên lực lượng vũ trang. Trong 50 năm qua, Bảo tàng Cách mạng Việt Nam đã tổ chức hàng chục cuộc trưng bày chuyên đề tại Viện và hàng trăm cuộc triển lãm lưu động ở hầu hết các tỉnh thành phố trong cả nước. Ngay trong chiến tranh ác liệt, triển lãm lưu động của BTCMVN đã phục vụ các chiến sĩ bên ụ pháo, phục vụ đồng bào vùng tuyến lửa Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Vĩnh Linh… Sau khi thống nhất nước nhà năm 1975, công tác Trưng bày, Tuyên truyền – giáo dục của BTCMVN càng có nhiều điều kiện thuận lợi để thực hiện. Chỉ tính riêng trong 20 năm đổi mới, triển lãm lưu động của BTCMVN đã được tổ chức tại gần 300 địa điểm của tất cả các vùng miền của Tổ quốc và ở nhiều trường đại học, cao đẳng và phổ thông. Công chúng từ đồng bằng Bắc Bộ đến miền Tây Nam Bộ; từ miền núi phía Bắc đến mũi Cà Mau; từ cao nguyên Đồng Văn đến Côn Đảo; từ miền Tây Bắc đến miền Trung và Tây Nguyên..…đều được xem các triển lãm lưu động của BTCMVN. Trong những năm gần đây, công tác trưng bày, tuyên truyền giáo dục của Bảo tàng Cách mạng Việt Nam dần dần được triển khai theo hướng xã hội hóa, gắn kết cộng đồng. Nhiều sự kiện chính trị, văn hóa -  xã hội quan trọng của đất nước, đã được BTCMVN chào đón và kỷ niệm long trọng với sự tham gia của nhiều cơ quan, ban ngành, nhiều thành phần kinh tế xã hội. Điển hình như : các hoạt động chào mừng Hội nghị ASEM 5; Hội nghị cộng đồng Pháp ngữ; Seagame 22; Diễn đàn APEC 14; Kỷ niệm 50 năm chiến thắng Điện Biên; 75 năm Đảng Cộng sản Việt Nam; 30 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; 60 năm đền ơn đáp nghĩa; 60 năm Thi đua yêu nước…đã được hàng chục cơ quan, đơn vị hưởng ứng, cùng tham gia tổ chức và thu hút hàng vạn công chúng đến với BTCMVN. Ngoài ra để giúp cho học sinh có điều kiện học môn lịch sử được dễ dàng hơn, nhanh thuộc bài hơn, nhớ bài lâu hơn, BTCMVN đã tổ chức câu lạc bộ Em yêu lịch sử. Sau gần hai năm thực hiện, hàng chục buổi sinh hoạt câu lạc bộ về lịch sử cách mạng về danh nhân đất nước được thực hiện và hàng nghìn học sinh của các trường Tiểu học và Trung học phổ thông  cơ sở Hà Nội đã hào hứng tham gia sinh hoạt dưới hình thứ học mà chơi, chơi mà học.

Để thực hiện tốt nhiệm vụ chuyên môn, trong 50 năm qua, tập thể cán bộ viên chức Bảo tàng Cách mạng Việt Nam đã không ngừng học tập, trau dồi nghiệp vụ và tổ chức nghiên cứu khoa học. Nếu trước năm 1975, cả Bảo tàng chỉ có trên một chục cán bộ có bằng đại học, thì đến nay trên 90% cán bộ trong biên chế đã có trình độ đại học và trên đại học. Hệ thống tổ chức của cơ quan đã tương đối ổn định. Trong những năm qua, BTCMVN đã đăng cai tổ chức hoặc phối hợp với nhiều cơ quan, nhiều Bảo tàng trong và ngoài nước tổ chức các Hội thảo Khoa học - Thực tiễn về lịch sử, văn hoá và bảo tàng. Đội ngũ cán bộ BTCMVN đã đảm nhận nhiều đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, nhiều Dự án, Đề án cấp Quốc gia mang ý nghĩa chính trị, xã hội cao. Trong đó có nhiều đề tài nghiên cứu khoa học do BTCMVN chủ trì nghiên cứu đã được Hội đồng nghiệm thu của Bộ đáng giá cao, xếp loại xuất săc và được phép ứng dụng trong toàn ngành, như cá Đề tài: Hoàn thiện hệ thống sổ sáh, các biểu mẫu khoa học kho BT Lịch sử - xã hội; Xây dựng sưu tập hiện vật BT; Hiện vật BTT - nội dung khoa học và quản lý nhà nước; Sưu tầm hiện vật thời kỳ lịch sử đương đại; Tư liệu hoá sưu tập hiện vật về cách mạng Tháng 8/1945 hiện lưu giữ tại BTCMVN…Đến nay hàng nghìn bài viết, hàng trăm đầu sách của cá nhân và tập thể cán bộ BTCMVN đã được công bố. Trong đó có nhiều cuốn sách trở thành tài liệu tham khảo chính thống cho việc đào tạo cán bộ ngành Bảo tàng nước ta; hoặc là những tập sách giới thiệu tư liệu gốc phục vụ cho công tác nghiên cứu và giảng dạy Lịch sử. Đây là thành quả lao động miệt mài, với thái độ khoa học nghiêm túc của các thế hệ cán bộ BTCMVN trong nửa thế kỷ qua.

Với vị thế của một Bảo tàng quốc gia đầu hệ, ngoài nhiệm vụ bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa, BTCMVN còn tham gia đào tạo cán bộ cho ngành Bảo tàng và góp sức xây dựng trên 60 Bảo tàng, nhà truyền thống ở nhiều địa phương và ban ngành. Trong xu thế hội nhập quốc tế ngày càng được mở rộng và phát triển, BTCMVN vẫn giữ mối quan hệ có tính nghề nghiệpvà sự hợp tác chuyên môn với các Bảo tàng, các cơ quan nghiên cứu ở nước ngoài. Trong 50 năm qua, nhiều đoàn cán bộ BTCMVN đã đi tham quan, học tập và trao đổi kinh nghiệm chuyên môn với các đồng nghiệp Liên xô (trước đây), Nga (ngày nay), các nước Đông Âu, Trung Quốc, Nhật, Mỹ, Lào, Pháp, Thuỵ Điển, Hà Lan, §an M¹ch Hàn Quốc Thái Lan, Singgapo….Nhiều triển lãm mang đậm bản sắc văn hóa và dấu ấn lịch sử Việt Nam được cán bộ BTCMVN thực hiện ở nhiều nước trên thế giới.

Ghi nhận những cống hiến xuất sắc trong sự nghiệp bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc, tập thể cán bộ, công nhân viên BTCMVN đã được Đảng và Nhà nước trao tặng 5 huân chương (2 Huân chương Lao động và 3 Huân chương Độc lập), nhiều lần được nhận cờ và Bằng khen của Chính phủ, hàng chục Bằng khen của Bộ VHTTDL và của nhiều Bộ, Ban ngành, địa phương. Hàng trăm lượt cá nhân được tặng thưởng Huân chương, Kỷ niệm chương, Bằng khen, Giấy khen và nhiều phần thưởng cao quí khác.

50 năm đã trôi qua - một hành trình nửa thế kỷ trải qua nhiều khó khăn gian khổ. Nhưng lớp lớp cán bộ BTCMVN đã nỗ lực hết mình để hoàn thành xuất săc nhiệm vụ bảo tồn và phát huy các di sản văn hoá của dân tộc.  Giờ đây  nhiều cán bộ BTCMVN đã vĩnh viễn đi xa, trong đó có cả những đồng chí hy sinh máu xương của mình vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Bước tiếp các thế hệ đi trước, mỗi cán bộ, viên chức của BTCMVN luôn quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ được Đảng và nhân dân giao phó. Dù trong môi trường công tác nào, tập thể cán bộ, viên chức BTCMVN vẫn luôn tâm niệm và ghi nhớ mãi lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 20 tháng Giêng năm 1959, ngay sau lần đầu tiên Người đến thăm BTCMVN : Chưng bày khéo, giải thích rõ. Viện Bảo tàng là một trường học tốt về lịch sử cách mạng của dân tộc Việt Nam ta ./.

Theo CPV

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác