Bảo tồn Di sản Văn hóa phi vật thể Cố đô Huế: Hành trình đang được tiếp nối

Nhã nhạc Việt Nam được UNESCO ghi tên vào Danh mục Kiệt tác phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại. Đây là dấu mốc đặc biệt quan trọng trong nỗ lực bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị văn hoá phi vật thể còn lại của vương triều Nguyễn. Hành trình ấy vẫn đang được tiếp nối.

Bảo tồn Di sản Văn hóa phi vật thể Cố đô Huế: Hành trình đang được tiếp nối - ảnh 1

Vừa qua, trong không gian thiêng liêng trước Thế Miếu, bộ biên chung, biên khánh được nhóm chuyên gia nghiên cứu Hàn Quốc phối hợp với Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô (BTDTCĐ) Huế chế tác thử nghiệm thành công, đã được ông Park Il Hun, Giám đốc Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn Truyền thống Quốc gia Hàn Quốc (NGC), chính thức trao cho ông Phùng Phu, Giám đốc Trung tâm BTDTCĐ Huế. Đây là sản phẩm nhạc khí phục chế mang tính thử nghiệm ban đầu để hai bên cùng tiếp tục hợp tác nghiên cứu trong thời gian tới nhằm hoàn chỉnh công nghệ chế tác biên chung, biên khánh truyền thống của Nhã nhạc Việt Nam, đặc biệt là hình thức diễn tấu loại nhạc cụ này, góp phần phục nguyên diện mạo của một dàn nhạc dùng trong các nghi lễ cung đình Huế. Đồng thời, làm phong phú thêm nội dung trình diễn của các lễ hội truyền thống đã và đang được phục dựng trong các dịp Festival văn hoá của Huế.

Những năm qua, từ Dự án Quy hoạch bảo tồn và phát huy giá trị di tích Cố đô Huế 1996-2010 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, công tác bảo tồn văn hoá phi vật thể được tổ chức triển khai đồng bộ và mang lại hiệu quả thiết thực. Hàng chục cuộc hội thảo trong nước và quốc tế bàn về các vấn đề bảo vệ văn hoá phi vật thể vùng Huế, bảo tồn và phát huy Tuồng cung đình, Âm nhạc cung đình, di sản Hán Nôm... đã được tổ chức. Hơn 30 nhạc chương trong các lễ tế, 40 nhạc khúc được diễn tấu với nhiều loại tiểu nhạc, đại nhạc, gần 20 điệu múa cung đình đã được phục hồi, dựng được 3 vở tuồng cổ đáp ứng cho các lễ hội và giao lưu văn hoá. Tổ chức được 4 lớp diễn viên với nhiều chương trình như Nhã nhạc, tuồng và múa cung đình...

Từ Chương trình hành động quốc gia bảo vệ Nhã nhạc được triển khai từ tháng 2-2005 đến tháng 3-2009, những nỗ lực bảo tồn các giá trị văn hoá phi vật thể của Huế đã thu được kết quả rất khả quan ở nhiều phương diện và được Văn phòng UNESCO tại Hà Nội đánh giá là mẫu mực trong khu vực về tính hiệu quả. Cụ thể, về hoạt động đào tạo và truyền dạy, dự án đã đào tạo phương pháp luận cho cán bộ dự án; đào tạo nhạc công, nâng cao kỹ năng biểu diễn nhã nhạc. Về nghiên cứu, sưu tầm, lưu trữ, dự án đã hoàn tất nhiều bước. Mặt khác, dự án còn quảng bá và phát huy các giá trị của Nhã nhạc khi thường xuyên tuyên truyền, biểu diễn nhã nhạc cho công chúng trong và ngoài nước thưởng thức. KTS Phùng Phu, Giám đốc Trung tâm BTDTCĐ Huế, rất lạc quan: “Dự án tuy đã kết thúc, nhưng lại là sự mở đầu cho một chương trình bảo tồn mới dành cho Nhã nhạc và các loại hình di sản văn hoá phi vật thể khác của vùng Huế trong giai đoạn 2010-2020, với mục tiêu nghiên cứu chuyên sâu các đặc tính di sản, sưu tầm và số hoá các dữ liệu, phục dựng các bài bản tiêu biểu, phục hồi môi trường diễn xướng qua các hình thức lễ hội, đào tạo nhạc công diễn viên và cả lực lượng cán bộ nghiên cứu, tổ chức biểu diễn quảng bá có chọn lọc và mang tính chuyên nghiệp cao... Đây cũng là một phần nội dung của Dự án Quy hoạch Bảo tồn và phát huy giá trị di tích Cố đô Huế giai đoạn 2010-2020, đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 818/QĐ-TTg ngày 07-6-2010”.

Bắt tay vào thực hiện dự án này, Trung tâm BTDTCĐ Huế và các ban ngành liên quan tập trung trí lực, vạch ra các kế hoạch hoạt động cụ thể, trước mắt cũng như lâu dài. Trong đó, có 10 kế hoạch trước mắt cần thực hiện, như: tiếp tục cập nhật và bổ sung thông tin, dữ liệu về các nghệ nhân, các nhân chứng của Nhã nhạc; tiếp tục đăng ký các đề tài nghiên cứu khoa học về giá trị lịch sử và nghệ thuật, các hình thức diễn tấu, các bài bản hiện còn và đang bị thất lạc; mở rộng nghiên cứu về các lễ hội Cung đình của Triều Nguyễn; tiếp tục mở rộng mối quan hệ hợp tác quốc tế và trong nước trong nghiên cứu tư liệu và công nghệ chế tác nhạc cụ truyền thống; quảng bá và cung cấp thông tin cho cộng đồng; chuẩn hoá về chương trình biểu diễn Nhã nhạc và múa cung đình, về trang phục và phong cách biểu diễn; triển khai Dự án Quy hoạch bảo tồn và phát huy giá trị di tích Cố đô Huế, giai đoạn 2010-2020, trong đó có phần điều chỉnh quan trọng liên quan đến công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản phi vật thể vùng Huế giai đoạn 2010-2020... Lâu dài, sẽ xây dựng Trung tâm Nghiên cứu Văn hoá phi vật thể vùng Huế; đồng thời, củng cố và phát triển về cơ sở vật chất và nhân lực cho Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Cung đình Huế để thành trung tâm của các chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống Cung đình ở Việt Nam; tiến tới tổ chức định kỳ các chương trình biểu diễn giao lưu nghệ thuật quốc tế giữa Nhã nhạc Cung đình Huế với các nghệ thuật biểu diễn Cung đình của một số nước trong khu vực.

 

Theo TTH

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác