Ca Huế thính phòng – nghệ thuật cần bảo tồn và phát huy

(Cinet) – Ca Huế đã từ lâu gắn với hình ảnh sông Hương bởi loại hình nghệ thuật này thường được tổ chức trên thuyền phục vụ khách du lịch. Cũng chính vì lý do đó mà nhiều người không biết rằng ca Huế còn có một không gian khác là không gian thính phòng. Và ca Huế thính phòng là nghệ thuật cần bảo tồn, phát huy giá trị.

Ca Huế thính phòng..Ảnh minh họaCa Huế thính phòng..Ảnh minh họa

Ca Huế là một loại hình nghệ thuật âm nhạc cổ truyền của xứ Huế. Ca Huế gồm ca và đàn, ở nhiều góc độ tương đối giống và gần gũi với ca trù. Hệ thống bài bản của ca Huế tương đối phong phú với khoảng 60 tác phẩm thanh nhạc và khí nhạc theo hai điệu thức lớn là điệu Bắc, điệu Nam và một hệ thống “hơi” diễn tả nhiều sắc thái tình cảm đặc trưng. Cũng giống ca trù, ca Huế được hình thành từ loại hình ca nhạc dân gian, sau đó được hiệu đính, chỉnh sửa về nhạc lý để phù hợp với nhạc cung đình.

 

Ca Huế thính phòng – nghệ thuật cần bảo tồn và phát huy - ảnh 2
Ca Huế dân gian thường sử dụng những bài đơn giản, các thức biểu diễn và kỹ thuật không yêu cầu cao như ca Huế thính phòng..
 

Cũng từ đó ca Huế hình thành 2 dòng là ca Huế dân gian và ca Huế thính phòng. Ca Huế dân gian  phục vụ cho đại chúng thường hát những bài đơn giản, ca Huế thính phòng có sự trang trọng, uy nghi của dòng nhạc bác học với tiết tấu, cấu trúc rất chặt chẽ, nghiêm ngặt. Kỹ thuật đàn và hát ca Huế cũng đòi hỏi kỹ thuật đặc biệt. Không chỉ cần tập luyện kỹ thuật hát, ca Huế còn đòi hỏi phải có chất giọng địa phương vì thế nếu không phải là người dân xứ Huế dù có luyện tập thế nào cũng không thể ra được “chất” riêng của ca Huế.

Xa xưa, ca Huế thính phòng được biểu diễn trong tư dinh của vua, quan, những gia đình quyền quý, giàu có. Trong một không gian nhỏ thường là ở phòng khách của tư gia, người biểu diễn và người thưởng thức thường ngồi gần với nhau, không khí gần gũi và ấm cúng càng làm cho giai điệu ngọt ngào của ca Huế thêm phần mượt mà, khiến con người say đắm. Trải qua nhiều biến cố lịch sử, cũng như nhiều loại hình nhạc dân gian khác, ca Huế bị mai một cho đến đầu những năm 90 khi du lịch Huế bắt đầu phát triển thì loại hình này trở thành 1 thứ “đặc sản” phục vụ khách du lịch. Cũng vì chủ yếu phục vụ khách du lịch nên không chính của ca Huế là biểu diễn trên thuyền đi trên sông Hương, ca Huế thính phòng không còn địa điểm đế phát huy giá trị tinh hoa và ngày càng trôi dần vào quên lãng.

 

Ca Huế thính phòng – nghệ thuật cần bảo tồn và phát huy - ảnh 3
Ca Huế thính phòng đòi hỏi kỹ thuật cao, cách thức biểu diễn cũng có quy định chặt chẽ hơn...
 

Mới đây, để giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị của loại hình nghệ thuật bác học này, Câu lạc bộ ca Huế thuộc Trung tâm Văn hóa Huế đã phối hợp với Bảo tàng Văn hóa Huế mở một Không gian ca Huế thính phòng ngay tại Bảo tàng. Chủ nhiệm Câu lạc bộ ca Huế thính phòng cho biết: “Ca Huế thính phòng khác với ca Huế sông Hương. Bởi dưới sông Hương do đối tượng rộng lớn, không gian biểu diễn mở nên những bài bản lớn như Nam Ai, Nam Bình, Nam Xuân… không có điều kiện để diễn mà chỉ biểu diễn lý là chính. Trong khi ca Huế thính phòng thì những bài bản lớn sẽ có điều kiện để phát huy, biểu diễn. Ca Huế thính phòng cũng đòi hỏi kỹ thuật và sự trau chuốt trong biểu diễn nhiều hơn so với ca Huế dân gian..”.

Trong nhiều loại hình nghệ thuật phi vật thể của của dân tộc, ca Huế cho đến nay là một trong những loại hình được bảo tồn và phát huy tốt nhất giá trị. Tuy nhiên để loại hình nghệ thuật giá trị này được bảo tồn một cách đầy đủ, hoàn hảo thì bên cạnh ca Huế dân gian, ca Huế thính phòng cũng cần được bảo tồn và phát huy giá trị.

NLH

 

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác