Đà Nẵng: Tượng lịch sử đi đâu

Trưa 25-4-2008, hai bức tượng “Bác Hồ vẫy tay chào” và “Quảng Nam - Đà Nẵng Trung dũng Kiên cường Đi đầu diệt Mỹ” đã được chuyển đi sau 32 năm (1976) được dựng trang trọng tại mặt tiền Trung tâm VH-TT TP Đà Nẵng (84-Hùng Vương).

Bức tượng “Quảng Nam - Đà Nẵng Trung dũng Kiên cường Đi đầu diệt Mỹ” Bức tượng “Quảng Nam - Đà Nẵng Trung dũng Kiên cường Đi đầu diệt Mỹ” "lên đường" vào Quảng Nam

Hơn 30 năm qua, 2 bức tượng này đã chứng kiến biết bao sự kiện đổi thay, phát triển của TP và hình ảnh Bác Hồ, người chiến sĩ giải phóng quân, bà mẹ Việt Nam anh hùng, cô du kích người dân tộc và em bé liên lạc được tạc trên bức tượng đã trở thành ký ức không phai mờ trong các thế hệ người dân Đà Nẵng...

Đầu năm nay, Trung tâm VH-TT TP Đà Nẵng phải khẩn trương di dời, bàn giao mặt bằng cho đơn vị đầu tư là Tổ hợp khách sạn, văn phòng- căn hộ Viễn Đông Meridian xây dựng cao 48 tầng.

Qua nhiều cuộc họp, số phận hai bức tượng nằm trong khuôn viên của Trung tâm VH-TT đã được định đoạt...

Sau 3 ngày tháo dỡ bệ đỡ, vào trưa 25-4, trước sự chứng kiến của đông đảo người dân Đà Nẵng, bức tượng “Quảng Nam - Đà Nẵng Trung dũng Kiên cường Đi đầu diệt Mỹ” đã được cẩu lên xe đưa vào tỉnh Quảng Nam trước sự trăn trở, tiếc nuối của đông đảo giới văn nghệ sĩ và người dân Đà Nẵng bấy lâu vẫn quan tâm đến số phận của bức tượng này!

Trao đổi với họa sĩ Phạm Hồng, người đã vẽ thiết kế, lên phác thảo hai bức tượng, chúng tôi được biết: Tháng 7 - 1975, họa sĩ chính thức bắt tay vào nhiệm vụ quan trọng này.

Sau khi phác thảo và lên thiết kế, ông cùng họa sĩ Đỗ Toàn và điêu khắc gia Tạ Quang Bạo khẩn trương tiến hành thi công để hoàn thành bức tượng “Quảng Nam - Đà Nẵng Trung dũng Kiên cường Đi đầu diệt Mỹ” vào đúng dịp chào mừng kỷ niệm 1 năm Ngày Giải phóng Đà Nẵng (29-3-1975 - 29-3-1976).

Đây là bức tượng đầu tiên được dựng tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên vào những năm đầu giải phóng và được dư luận cũng như giới chuyên môn đánh giá rất cao về ý tưởng cũng như hình thức, bố cục.

Ngay sau đó, họa sĩ Phạm Hồng tiếp tục hoàn tất bức tượng “Bác Hồ vẫy tay chào” (cũng hoàn thành trong năm 1976) và cả hai bức tượng đều đặt trang trọng tại 84 - Hùng Vương, vị trí trung tâm của TP Đà Nẵng.

Đại tá Trần Đình Kỷ, Giám đốc Bảo tàng Quân khu 5, cho biết: Ban đầu bức tượng “Quảng Nam- Đà Nẵng Trung dũng Kiên cường Đi đầu diệt Mỹ” định đặt tại khu vườn tượng của Bảo tàng QK5, nhưng do chưa chuẩn bị xong khuôn viên và sau đó, qua nhiều cuộc họp của những người có trách nhiệm, bức tượng đã được UBND TP Đà Nẵng đồng ý cho chuyển vào tỉnh Quảng Nam và đặt tại khuôn viên Bảo tàng Tỉnh đội Quảng Nam.

Những di tích lịch sử phải được trân trọng và gìn giữ

Nhiều người dân đã băn khoăn, Đà Nẵng là thành phố có làng đá Non Nước nổi tiếng khắp nước nhưng lại có quá ít tượng được dựng ở các nơi công cộng và nay Đà Nẵng lại càng thiếu vắng dần những công trình mang dấu ấn lịch sử.

Đâu rồi những bức tượng một thời mang khí thế hào hùng, đấu tranh sôi sục, thể hiện tinh thần giữ nước, dựng nước vĩ đại của quân và dân Quảng Nam - Đà Nẵng nói riêng và cả nước nói chung?

Đâu rồi những bức tượng mang đậm nét hào khí dân tộc, thể hiện lòng căm thù, tố cáo tội ác của cuộc chiến tranh phi nghĩa...? Những công trình nghệ thuật mang bản sắc văn hóa, thể hiện quá trình của công cuộc đổi mới, xây dựng và trưởng thành đã một thời gắn bó với quân, dân Quảng Nam - Đà Nẵng đang bị quên lãng và mai một dần!

Sau nhiều ngày cố công lặn lội tìm kiếm, người viết đã phát hiện ra bức tượng “Người mẹ bồng con” trước đây đã từng in sâu vào tâm khảm của người dân Đà Nẵng, một minh chứng sống động cho tội ác của chiến tranh.

Bức tượng trước đây được đặt tại khu “Chứng tích tội ác đế quốc Mỹ”. Từ khi bàn giao mặt bằng để làm khách sạn, bức tượng này được chuyển đi và sau đó người dân Đà Nẵng đã không bao giờ còn thấy xuất hiện. Và có lẽ chẳng ai ngờ bức tượng này hiện đang nằm lăn lóc, bị vùi lấp tại một góc khuất dưới gốc cây của Bảo tàng Đà Nẵng trên đường Lê Duẩn, bên cạnh là những khẩu súng thần công cũng đang bị rét rỉ mục nát(?!).

Người viết đã thực sự đau xót trước việc thiếu trách nhiệm của cơ quan quản lý đối với các di tích lịch sử. Ngoài ra, tại Đà Nẵng còn nhiều công trình văn hóa mang tính lịch sử khác cũng đang được dư luận đặt dấu hỏi, chẳng hạn như số phận của bức phù điêu bằng sành, sứ trước đây tại tiền sảnh Nhà hát Trưng Vương, sau khi xây dựng nhà hát mới nay bức phù điêu này đang ở đâu hay là cũng chịu chung số phận như bức tượng “Người mẹ bồng con”? 

Trở lại với 2 bức tượng “Bác Hồ vẫy tay chào” và “Quảng Nam - Đà Nẵng Trung dũng Kiên cường Đi đầu diệt Mỹ” được di chuyển đến những nơi mới. Dư luận cho rằng, TP Đà Nẵng chắc chắn không phải thiếu đất để đặt tượng.

Việc đưa tượng Bác Hồ về trường Quân chính QK5 được xem là tạm ổn, nhưng còn bức tượng “Quảng Nam - Đà Nẵng Trung dũng Kiên cường Đi đầu diệt Mỹ” đã tồn tại 32 năm tại TP Đà Nẵng, đã trở thành một phần không thể thiếu của người dân thành phố, vậy vì sao không đưa bức tượng này lên Quảng trường 29-3 hoặc đưa đến một nơi trung tâm để người dân Đà Nẵng và du khách hằng ngày được chiêm ngưỡng mà lại đưa về đặt tại Tỉnh đội Quảng Nam? 

Chúng tôi được biết, bức tượng này đã được xếp vào công trình tượng quốc gia, có ghi địa chỉ đặt tại TP Đà Nẵng. Đây là một trong số 4 bức tượng của họa sĩ Phạm Hồng gồm “Chiến thắng Bồ Bồ”, “Hà Lam - chợ Được”, tượng “Nguyễn Huy Hiệu” đã được Bộ VH-TT xếp vào nhóm tượng quốc gia và in vào sách “Tượng đài Việt Nam” năm 2007.

Ở nhiều nơi, ta thường bắt gặp những tượng đài chiến thắng, hay công trình nghệ thuật, phù điêu, điêu khắc mang tính lịch sử, văn hóa thường được đặt ở những vị trí trung tâm thể hiện sự trân trọng và mang tính giáo dục truyền thống của từng địa phương.

Tại Đà Nẵng, trong thời gian qua, các cơ quan chức năng đã có sự buông lỏng trong quản lý các công trình di tích, thiếu sự tham mưu với chính quyền, thiếu sự đầu tư để dẫn đến việc các di tích bị xuống cấp nghiêm trọng hoặc bị lãng quên...

Theo  CA TPĐN

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác