Đắk Lắk: Bảo tồn, phát huy di sản văn hoá cồng chiêng

Là một trong những tỉnh còn lưu giữ được số lượng cồng chiêng lớn nhất so với các tỉnh trong cả nước, để giảm thiểu tình trạng này, Đắk Lắk đã có nhiều biện pháp tích cực để gìn giữ, bảo tồn, khai thác và phát huy có hiệu quả di sản văn hoá cồng chiêng trong đời sống cộng đồng các dân tộc thiểu số, góp phần phát triển du lịch- văn hoá trong thời kỳ hội nhập.

Đắk Lắk:  Bảo tồn, phát huy di sản văn hoá cồng chiêng - ảnh 1

Theo thống kê của Sở văn hoá Thông tin Đắk Lắk, năm 1993, toàn tỉnh có 4.675 bộ cồng chiêng, đến năm 2003 còn 3.825 bộ và hiện nay chỉ còn khoảng 3.375 bộ chiêng đủ. Những bộ cồng chiêng thực sự quý  hiện nay còn rất ít. Trước thực trạng cồng chiêng ngày càng bị “chảy máu” UBND tỉnh mà trước hết là các chuyên gia thuộc Sở Văn hoá tỉnh đã mất nhiều thời gian tìm tòi, phân tích tìm ra nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân chủ yếu là do những năm gần đây, mặt trái của cơ chế thị trường đã kéo theo những biến đổi trong nếp sống, sinh hoạt của người dân nơi đây. Đồng bào các buôn làng tuỳ theo điều kiện cụ thể của gia đình đã bước đầu tách hộ, bỏ nhà dài, làm nhà từng hộ riêng, phát triển kinh tế gia đình theo phương thức sản xuất hàng hoá, nhiều gia đình đã mang bán đi những bộ cồng chiêng quý để lấy vốn sản xuất và giải quyết đời sống khó khăn của gia đình. Bên cạnh đó, một số gia đình đồng bào dân tộc tại chỗ nghe lời xúi dục của kẻ xấu bỏ lễ hội, bỏ cồng chiêng, bỏ phong tục tập quán cộng đồng, đã mang bán những bộ chiêng quý của ông bà để lại. Sự phát triển của các loại hình văn hoá hiện đại, như truyền hình, điện ảnh, video, sân khấu, âm nhạc....cũng làm ảnh hưởng đến nền văn hoá truyền thống của dân tộc, trong đó có nền văn hoá cồng chiêng của đồng bào các dân tộc Đắk Lắk. Không ít thanh niên là con em đồng bào các dân tộc Ê đê, M,nông... tuy được giáo dục truyền thống dân tộc, nhưng bị ảnh hưởng của nền văn hoá phương tây hiện đại, coi sinh hoạt văn hoá cồng chiêng của buôn làng là lạc hậu, lỗi thời, và không phù hợp với thời đại, không thiết tha với cồng chiêng và các nhạc cụ do ông bà để lại.

Từ năm 1994, Uỷ ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã có chỉ thị 08 “Về việc bảo tồn văn hoá cồng chiêng”, tổ chức nhiều hoạt động bảo tồn, phát huy văn hoá cồng chiêng như: Tổ chức Liên hoan văn hoá cồng chiêng cấp tỉnh, Liên hoan dân ca, dân vũ, nhạc cụ dân tộc, hội diễn văn nghệ quần chúng, tổ chức buôn vui chơi, buôn ca hát, phục hồi các lễ hội truyền thống....Tỉnh cũng đã đầu tư kinh phí mời các nghệ nhân truyền dạy cách đánh cồng chiêng cho con em. Hiện tỉnh có 700 đội cồng chiêng ở các buôn làng, trong đó có 200 đội cồng chiêng là thanh thiếu niên....Đặc biệt vừa qua, tỉnh đã xây dựng đề án bảo tồn, phát huy di sản văn hoá cồng chiêng từ nay tới 2010. Với kinh phí khoảng 6 tỷ đồng, Đắk Lắk dự định sẽ tập trung làm tốt các nhiệm vụ như: Tuyên truyền  giáo dục, nhất là qua các phương tiện thông tin đại chúng, phát thanh truyền hình, tờ gấp, sách, ảnh nghiên cứu...tạo sự chuyển biến và nâng cao nhận thức của nhân dân các dân tộc trong tỉnh về việc gìn giữ, kế thừa có chọn lọc và phát huy có hiệu quả những giá trị văn hoá của cộng đồng các dân tộc, đặc biệt là di sản văn hoá cồng chiêng Tây Nguyên; xây dựng những giá trị mới về văn hoá- văn nghệ, hình thành nếp sống văn minh, gia đình văn hoá, góp phần tích cực phát triển phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”; Đẩy mạnh công tác sưu tầm, ghi chép những bài chiêng, những sinh hoạt văn hoá ẩm thực- du lịch- âm nhạc...tạo điều kiện cho các nghệ nhân mở các lớp truyền dạy kỹ năng chỉnh chiêng; đánh chiêng (cả kiến thức lẫn kinh nghiệm); phục hồi và giữ gìn các nếp sinh hoạt văn hoá, các lễ hội, môi trường diễn xướng, tạo điều kiện để cộng đồng dân cư khôi phục các sinh hoạt văn hoá, tín ngưỡng, lễ hội, gắn với cồng chiêng theo truyền thống của mình, phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước về văn hoá, nghệ thuật với các cơ quan, đơn vị liên quan và các địa phương; Xây dựng các phòng lưu trữ di sản văn hoá cồng chiêng đặt tại trung tâm một số địa phương nhằm lưu giữ và giới thiệu các tài liệu, hồ sơ, hình ảnh, hiện vật liên quan đến cồng chiêng và văn hoá cồng chiêng Tây Nguyên...

Theo ĐCS

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác