Đề án mở rộng và phát triển Khu di tích Yên Tử: Nâng tầm giá trị di sản

Mới đây, UBND tỉnh Quảng Ninh đã thông qua đề án "Mở rộng và phát triển khu Di tích Lịch sử và Danh thắng Yên Tử" và đồng ý để Ban Quản lý các di tích trọng điểm tỉnh hoàn thiện thủ tục trình Chính phủ.

Đề án mở rộng và phát triển Khu di tích Yên Tử: Nâng tầm giá trị di sản - ảnh 1

 

Theo giới chuyên môn, đề án này đã cơ bản khắc phục những hạn chế của quy hoạch bảo tồn cũ (năm 1997) hiện không còn phù hợp, đồng thời giải quyết được các mục tiêu theo định hướng phát triển khu di tích. Trong thời điểm hiện tại, đề án mở rộng khu ti tích Yên Tử được coi là hết sức kịp thời và cần thiết để nâng tầm giá trị vĩnh hằng của di sản.

 

Đề án được lập theo cấu trúc đề án quy hoạch bảo tồn, tôn tạo di tích. Trên cơ sở đánh giá tổng hợp về hiện trạng đất đai, điều kiện tự nhiên, kiến trúc, cảnh quan, hạ tầng, các giá trị di tích cũng như đánh giá quá trình đầu tư, tôn tạo, quản lý di tích Yên Tử từ 1997 đến nay, từ đó đưa ra các dự báo, định hướng phát triển. Trong khuôn khổ đề án, nghiên cứu tổng hợp 6 nhóm dự án, trong đó lấy quy hoạch xây dựng chung làm trọng tâm, tiếp đó là 5 chuyên đề dự án thành phần bổ trợ. Cụ thể mục tiêu đề án xây dựng hình ảnh Yên Tử thành một trung tâm Phật giáo Thiền phái Trúc Lâm hấp dẫn không chỉ bởi giá trị văn hoá, lịch sử mà cả ở cảnh quan, thiên nhiên, dịch vụ chất lượng cao. Nhiều ý kiến cho rằng những gợi ý nghiên cứu về công tác gìn giữ, phát huy và làm sáng tỏ các giá trị văn hoá vật thể, phi vật thể di tích khá hợp lý. Ngoài ra đề án mở rộng Yên Tử cũng đề cập việc điều chỉnh khu vực bảo vệ di tích, hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ... Theo đó tổng diện tích tự nhiên của khu di tích Yên Tử khoảng 9.295 ha, tăng lên hơn 3 lần so với quy hoạch năm 1997. Trong đó dành 2.529 ha cho vùng bảo vệ di tích, bao gồm vùng bảo vệ đặc biệt là toàn bộ 15 điểm di tích trực thuộc và vùng bảo tồn riêng biệt, tức các khu trung tâm, khu dân cư trong vùng di tích. Diện tích còn lại được quy hoạch là vùng bảo vệ cảnh quan. Vùng bảo vệ di tích với 5 phân khu chức năng là khu di tích, công trình dịch vụ, công trình hạ tầng xã hội, công trình quản lý, khu nhà ở. Khu các công trình dịch vụ như ăn, nghỉ, bán đồ lưu niệm, siêu thị, chợ quê... được bố trí thành từng cụm tại điểm Dốc đỏ và Năm Mẫu, vừa phục vụ nhu cầu khách đến thăm chùa và nhu cầu tiêu dùng của người dân địa phương. Riêng khu vực bến xe Giải Oan được sắp xếp lại, dỡ bỏ các công trình cũ, xây mới các công trình dịch vụ hợp lý. Các khu dịch vụ chính trên chùa Hoa Yên, An Kỳ Sinh hiện nay cũng từng bước được di chuyển, thay vào đó chủ yếu là dịch vụ cơm chay và đồ lưu niệm. Khu công trình xã hội chú ý nhiều đến nhà trẻ, trường học, trạm y tế, sân vui chơi... Các công trình quản lý của Tỉnh hội Phật giáo, Ban quản lý di tích, Kiểm lâm, Công an... nằm tại khu Dốc Đỏ, Năm Mẫu, bến xe Giải Oan. Cả 2 khu chức năng này đều được xây dựng theo nguyên tắc tầng cao tối đa không quá 3 tầng, vừa đáp ứng mục tiêu phục vụ dân sinh, quản  lý, vừa hài hoà cảnh quan vùng di tích.

Nội dung quan trọng khác của đề án là đề cập sâu vào quy hoạch bảo tồn, tôn tạo hệ thống chùa, am tháp Yên Tử. Ngoài chùa Bảo Sái, Suối Tắm đã được đầu tư, 13 điểm di tích khác đều được định hướng đầu tư tôn tạo cụ thể. Để bảo tồn, tôn vinh các giá trị văn hoá phi vật thể, đề án mở rộng Yên Tử đã đưa ra phương án xây dựng bảo tàng trưng bày, thư viện Phật học, trung tâm bảo tồn văn hoá và nghề thuốc truyền thống của người Dao Yên Tử...

Có thể khẳng định Yên Tử là một tài sản có giá trị về lịch sử, văn hoá, một thắng cảnh thiên nhiên đặc sắc của quốc gia. Sức hút của Yên Tử đối với du khách trong những năm qua ngày càng tăng lên nhanh chóng. Tuy nhiên phần lớn khách đến đây là khách mộ đạo và chỉ tập trung vào các mùa lễ hội, gây nên sự quá tải cho các cơ sở hạ tầng. Lượng khách quốc tế đến Yên Tử cũng chủ yếu là khách tìm hiểu văn hoá lịch sử, trong khi đó hệ thống thông tin truyền thông ở đây chưa đáp ứng được. Các sản phẩm du lịch cũng chưa có tính đặc sắc. Chính vì vậy việc đầu tư, mở rộng khu di tích Yên Tử, hướng tới có thể đón tiếp chu đáo các đối tượng du khách trong và ngoài nước xứng với tiềm năng du lịch văn hoá tín ngưỡng là rất cần thiết.

Theo QN

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác