Di sản trên vùng cao Mù Cang Chải

Những công trình ruộng bậc thang ở Mùa Cang Chải hình thành từ công sức lao động của biết bao thế hệ người dân nơi đây, đang trở thành một sản phẩm văn hóa- du lịch và vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là danh lam thắng cảnh cấp quốc gia đầu tiên trong cả nước.

Ruộng bậc thang ở xã La Pán Tẩn Mù Cang Chải, Yên Bái) vừa được công nhận là danh lam thắng cảnh cấp quốc gia.Ruộng bậc thang ở xã La Pán Tẩn Mù Cang Chải, Yên Bái) vừa được công nhận là danh lam thắng cảnh cấp quốc gia.

Vượt qua đèo Khau Phạ trên dãy Hoàng Liên Sơn ở độ cao gần 2.000m quanh năm mây phủ, con đường đưa chúng tôi đến với huyện vùng cao Mù Cang Chải dường như ngợp trong sắc lúa vàng mênh mông, trải dài bên triền núi. Sóng lúa dạt dào, bồng bềnh trong sắc nắng chiều nhuộm vàng đồi núi.

Ðang vào cuối vụ, lúa nương được nắng, trĩu hạt, tròn căng, lúc lỉu, đung đưa trong gió, dồn đuổi nhau trên từng thửa ruộng. Gần như khắp nơi tràn ngập trong mầu vàng no ấm, óng ả và mềm mại, bao bọc đồi núi, xóm thôn, thấp thoáng trong đó vài ba nóc nhà sàn phủ thẫm mầu cũ kỹ. Ðược biết, đây là con đường được khách du lịch mệnh danh là thiên đường Tây Bắc trong tháng chín âm lịch hằng năm bởi vẻ đẹp của các ruộng lúa vào mùa gặt dọc bên đường.

Những tràn ruộng bậc thang nối tiếp trên các triền núi là sự hiển diện của một nền văn minh nông nghiệp lúa nước đã có từ cách đây hàng trăm năm, thậm chí cả nghìn năm. Ðây là cả một quá trình lao động, sản xuất lâu dài, thể hiện trình độ canh tác lâu đời của các cư dân bản địa.

Ðể làm ruộng bậc thang, điều cần thiết là phải tạo được mặt bằng cho ruộng lúa nước trong điều kiện độ dốc vùng núi cao. Chính vì vậy mà một mảnh ruộng bậc thang thường chỉ có bề rộng từ một đến 1,5 mét và dài đến hàng chục mét. Thông thường một ruộng chỉ có thể cấy được từ hai đến ba đường bừa là cùng, thậm chí có những thửa ruộng phải khai phá đến nửa năm mới hoàn thành. Ðiều quan trọng là phải làm bờ để giữ nước điều hòa cho ruộng. Bởi vì những khó khăn như vậy mà hàng trăm năm nay, các thế hệ người Mông ở Mù Cang Chải chỉ khai phá được hơn 1.000 ha ruộng bậc thang lúa nước trên một diện tích rộng hàng chục nghìn ha.

Hiện nay, cả 13 xã, thị trấn của huyện đều có ruộng bậc thang, nhưng ruộng đẹp nhất thuộc địa bàn các xã: La Pán Tẩn, Chế Cu Nha và Dế Xun Phình, là những xã có ruộng bậc thang vừa được công nhận là di tích danh thắng quốc gia. Phong cảnh đẹp nhất là vào mùa lúa chín, khi đó, nơi đây xứng đáng được gọi là một kỳ quan, một kiệt tác nghệ thuật do con người tạo dựng qua lao động, qua sự sáng tạo và ý chí chinh phục thiên nhiên. Cùng với những thửa ruộng bậc thang, ẩn chứa trong đó còn có biết bao tập tục cùng những nghi thức, tín ngưỡng nông nghiệp của một nền văn minh lâu đời.

Sau khi ruộng bậc thang ở Mù Cang Chải được xếp hạng di tích quốc gia, huyện đang xúc tiến việc bảo tồn nguyên trạng, thực hiện Pháp lệnh bảo vệ di sản văn hóa thông qua tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân đi đôi với vận động thay đổi giống lúa mới năng suất cao để tăng năng suất trên diện tích gieo trồng. Ngành văn hóa - thông tin tỉnh cũng đang được giao nhiệm vụ điều tra nghiên cứu cơ bản về ruộng bậc thang Mù Cang Chải nhằm xác định trung tâm, quy hoạch bảo tồn, phát triển danh thắng văn hóa ruộng bậc thang ở các xã Chế Cu Nha và La Pán Tẩn; nghiên cứu các đặc trưng văn hóa vật thể, phi vật thể và môi trường sinh thái ở khu vực này, để từ đó hình thành cơ sở khoa học trong việc khai thác tiềm năng du lịch ở khu vực trung tâm danh thắng văn hóa ruộng bậc thang và vùng phụ cận.

Tỉnh dự định sẽ quy hoạch các làng văn hóa người Mông có tràn ruộng bậc thang đẹp nhất theo hướng bảo tồn các sinh hoạt văn hóa cộng đồng, bao gồm cả bảo tồn, phát triển văn hóa canh tác nông nghiệp, ẩm thực, trang phục và các hoạt động văn nghệ dân gian, đồng thời chú trọng thực hiện một số dự án đầu tư về hạ tầng cơ sở, đường giao thông, nhà nghỉ.

Việc quyết định mở hướng đầu tư để cùng người dân khai thác kinh tế ruộng bậc thang trên phương diện bảo tồn danh thắng văn hóa gắn với phát triển du lịch - thương mại, sẽ góp phần bảo vệ và phát huy được các giá trị văn hóa dân tộc, đồng thời từng bước nâng cao hơn đời sống cộng đồng dân cư địa phương. Chắc chắn trong tương lai không xa, khu danh thắng ruộng bậc thang Mù Cang Chải sẽ là một trong những điểm đến hấp dẫn của du lịch tỉnh Yên Bái nói riêng và cả vùng cao Tây Bắc nói chung.

Theo ND       

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác