Đồng bằng sông Cửu Long: Di tích văn hóa, lịch sử kêu cứu

Nhiều di tích lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật ở ĐBSCL đang bị biến dạng, xâm hại đến mức báo động. Dấu ấn của vùng đất thời khai hoang lập ấp đã dần biến đổi, mai một làm khách thập phương quá đỗi bất ngờ.

Một góc nhà cổ Bình Thủy.Một góc nhà cổ Bình Thủy.

Nhà cổ đang bị biến dạng

Một anh bạn đồng nghiệp mê chụp ảnh nhà cổ đã tiếc nuối sau bao năm trở lại đồng bằng sông Cửu Long. Hớp ngụm cà phê, anh tâm sự: “Nét xưa của vùng đất đồng bằng giờ mất hẳn. Những mái ngói âm dương, những căn nhà cổ... thay bằng bê-tông hóa”. Thật vậy, những người thích thưởng thức nét trầm lặng của ngôi nhà cổ tìm đến khu vực các tỉnh ĐBSCL phải thất vọng. Một mặt, do thời gian làm nhà cổ xuống cấp; mặt khác, quá trình sửa chữa, tôn tạo làm biến dạng các ngôi nhà.
TP.Cần Thơ hiện có khoảng 70 ngôi nhà cổ hàng trăm năm tuổi đang bị xuống cấp hoặc sử dụng sai mục đích. Trong số tất cả các ngôi nhà cổ trên chỉ có nhà “vườn lan Bình Thủy” (tại quận Bình Thủy) được Nhà nước công nhận di tích nghệ thuật kiến trúc cấp quốc gia. Năm 1870, ông Dương Chấn Kỷ, một thương gia trí thức giàu có và là điền chủ xây dựng ngôi nhà bằng những loại gỗ quý. Trải qua nhiều thập kỷ, ngôi nhà được hậu duệ ông Kỷ quản lý nhưng các vách tường, mái ngói, trần nhà... có dấu hiệu xuống cấp.
Cách nhà cổ “vườn lan Bình Thủy” không xa, dãy nhà cổ của anh em họ La bị một số cơ quan, ban ngành dùng làm Trung tâm chữa trị bệnh lao, phổi. Ngoài ra, 18 căn nhà cổ nội ô TP.Cần Thơ tại đường Phan Đình Phùng nay còn lại vài căn.
Tương tự, Bạc Liêu có hơn 20 ngôi nhà cổ được xây dựng cuối thế kỷ XIX nhưng đã bị đập phá xây biệt thự, nhà hàng... Đau lòng nhất, ngôi nhà cổ tại phường 3, đường Bà Triệu, TP.Bạc Liêu được xây dựng từ năm 1900 đã bị đập phá thay vào ngôi biệt thự. Tại tỉnh Tiền Giang có hơn 350 ngôi nhà cổ nhưng còn 100 nhà nguyên trạng.

Di tích bị xâm hại

Cùng với thảm cảnh nhà cổ đang biến dạng, nhiều khu di tích văn hóa bị xâm hại. Tại TP.Cần Thơ có 10 di tích văn hóa cấp quốc gia, 11 di tích văn hóa cấp tỉnh và hơn 300 di tích phổ thông nhưng đang “chảy máu” đủ kiểu. Một số đối tượng lợi dụng sự thiếu cảnh giác đã trộm cổ vật quý. Vừa qua, Bảo tàng TP.Cần Thơ nhận được thông tin cái chuông đồng tại đình Thường Thạnh, di tích văn hóa cấp tỉnh bị lấy cắp. Chùa Long Quang Cổ (tại phường Long Tuyền, quận Bình Thủy, TP.Cần Thơ), một ngôi chùa được công nhận di tích văn hóa cấp quốc gia cũng bị kẻ trộm “viếng” lấy chuông đồng.

Thực trạng di tích văn hóa, lịch sử xuống cấp và bị xâm hại nhưngviệc trùng tu, bảo vệ rất sơ sài, kém hiệu quả. Biệt khu Hải Yến Bình Hưng (thuộc xã Tân Hải, huyện Phú Tân, Cà Mau) được công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia ngày 24-11-2000. Năm 1958, tên Nguyễn Lạc Hóa lập thành biệt khu Hải Yến Bình Hưng với diện tích 29,8 hécta. Để thực hiện cho ý đồ tàn bạo, bọn chúng xây dựng nhà tù bốn căn giam hơn 2.000 người hòng thực hiện những cuộc tra tấn dã man. Khi hành quyết người dân vô tội, chúng bắt dân phải qua cây cầu Vĩnh Biệt phía sau để giết. Sau 15 năm, Nguyễn Lạc Hóa và đồng bọn đã giết hơn 1.600 chiến sĩ và người dân vô tội tại Khu Hải Yến Bình Hưng.

Chẳng hiểu sao, từ khi được công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia cho khu Hải Yến Bình Hưng thì công tác quản lý không nghiêm ngặt. Một số cơ quan chiếm đất nuôi tôm, phần còn lại cỏ mọc um tùm... Một người dân địa phương bức xúc: “Con cháu biết khu Hải Yến Bình Hưng nhờ tượng đài còn lại ở khu đất trống. Nhiều năm liền, địa phương và các ngành có liên quan không dòm ngó, tôn tạo”. -

 

Theo CATP

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác