Hà Tây: Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa ở Thường Tín

Thường Tín là mảnh đất nhiều di tích lịch sử nổi tiếng. Để gìn giữ những di sản văn hóa vật thể quý báu đó, huyện Thường Tín đã tích cực đẩy mạnh công tác quản lý, bảo vệ di tích, xã hội hóa công tác tu bổ, tôn tạo nhằm phát huy hơn nữa những giá trị văn hóa, lịch sử của di sản.

Thừa hưởng truyền thống văn hóa đặc sắc của vùng ven đô, Thường Tín có hệ thống di tích lớn và khá đa dạng về loại hình và kiến trúc, nghệ thuật. Trong 75/385 di tích được xếp hạng, có 52 di tích được xếp hạng cấp quốc gia. Điều này khẳng định giá trị văn hóa, lịch sử, nghệ thuật độc đáo của các di tích nằm trên địa bàn huyện.

Nói đến di tích của huyện Thường Tín, không thể không nhắc đến chùa Đậu hay còn gọi là Thành Đạo Tự, ngôi chùa nằm ở làng Gia Phúc, xã Nguyễn Trãi đã được Bộ VHTT (nay là Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch) xếp hạng di tích lịch sử nghệ thuật loại A (năm 1964) với những nét kiến trúc độc đáo và nhiều hiện vật quý hiếm như: Cuốn sách đồng, bia đá cổ, chuông, khánh đồng...
Đây là ngôi chùa được khởi dựng từ thế kỷ thứ 3, xây dựng vào đời Lý theo cấu trúc hệ thống tứ pháp nhà Phật. Chùa Đậu nổi tiếng không chỉ từ những nét kiến trúc nghệ thuật chạm trổ độc đáo trên những bệ đá, bộ cửa, gác chuông... mà đây là nơi lưu thờ hai di hài của vị thiền sư: Vũ Khắc Minh và Vũ Khắc Trường (những vị sư trụ trì chùa vào đầu và giữa thế kỷ 17).
Ngoài ra, huyện Thường Tín còn có rất nhiều di tích lịch sử văn hóa tiêu biểu khác có niên đại từ thế kỷ 16, 17 như: Chùa Mui (xã Tô Hiệu) với nghệ thuật kiến trúc cổ kính và nhiều di vật đất nung độc đáo; Đình Là (xã Tân Minh), một trong những ngôi đình có sớm nhất trong cả nước; đền Nguyễn Trãi (xã Nhị Khê); lăng đá Quận Vân (xã Vân Tảo); đền thờ Chử Đồng Tử và Tiên Dung (xã Tự Nhiên)....
Thường Tín cũng là nơi khai quật được nhiều hiện vật, cổ vật là chứng tích từ thời kỳ đồ đá của người Việt cổ, đó là: 21 rìu đá được chế tác tinh xảo trong một ngôi mộ bên dòng sông Kim Ngưu; di chỉ mộ thuyền cùng các đồ tùy táng bằng đồng (mũ, lá chắn, giáo, tên) ở xã Thắng Lợi; hũ tiền cổ ở xã Thống Nhất…
Chính những giá trị văn hóa vật thể tiêu biểu hiện hữu trong hệ thống di tích của Thường Tín đã khiến người dân Thường Tín thấy mình cần có trách nhiệm hơn trong việc bảo vệ và phát huy những giá trị di sản này. Trong nhiều năm qua, nhân dân Thường Tín luôn tích cực trong công tác bảo vệ và quản lý di tích, tập trung đầu tư hiệu quả, kịp thời cho công tác trùng tu, tôn tạo di tích, hạn chế tình trạng di tích bị xuống cấp do thời gian và sự khắc nghiệt của khí hậu mang lại. Chi trả chế độ đầy đủ cho người trông coi di tích; duy trì hoạt động của Ban quản lý di tích cơ sở; xây dựng hệ thống quy chế bảo vệ và trông coi di tích...
Một trong những hoạt động hiệu quả nhất về quản lý, bảo vệ di tích của Thường Tín là việc thực hiện xã hội hóa công tác tu bổ, tôn tạo di tích. Trong nhiều năm, bằng nhiều nguồn vốn đầu tư của Nhà nước và sự đóng góp, hỗ trợ của nhân dân, nhiều di tích của huyện Thường Tín đã được quan tâm, tập trung đầu tư hiệu quả, trong đó riêng số kinh phí đầu tư từ quỹ chống xuống cấp đã lên tới nhiều tỷ đồng. Trong đó là dự án bảo tồn, tôn tạo chùa Đậu (kéo dài từ năm 1995-2004) với tổng kinh phí hơn 5 tỷ đồng; tiếp theo là dự án xây dựng, cải tạo các hạng mục ở chùa Mui với tổng kinh phí hơn 6 tỷ đồng; đền thờ Nguyễn Trãi xấp xỉ 2 tỷ đồng; khu di tích đình Tự Nhiên hơn 1 tỷ đồng... Ngoài ra, hằng năm ngành VHTT còn đầu tư từ 30 - 100 triệu đồng để hỗ trợ chống xuống cấp một số di tích tiêu biểu khác.
Nhiều địa phương trong huyện đã chủ động huy động nguồn đóng góp từ người dân địa phương. Tiêu biểu nhất là xã Tiền Phong phục dựng lại đình làng Thụy Cung với kinh phí hơn 2 tỷ đồng, được huy động 100% vốn từ người dân. Các di tích ở xã Văn Bình, Tự Nhiên, Ninh Sở, Minh Cường cũng được đầu tư, sửa chữa kịp thời tránh tình trạng xuống cấp. Việc xã hội hóa công tác tu bổ, tôn tạo di tích ở Thường Tín không chỉ giúp cho nhiều di tích lịch sử, văn hóa của địa phương được bảo tồn trước nguy cơ hư hỏng, mai một mà còn thể hiện rõ ý thức, trách nhiệm cao của người dân trước những giá trị văn hóa mà cha ông để lại.

(Theo HTO)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác