Hệ thống di tích về cuộc khởi nghĩa Yên Thế (Bắc Giang): Đang hướng tới di tích quốc gia đặc biệt

Hệ thống di tích về cuộc khởi nghĩa Yên Thế gắn liền với tên tuổi anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám được trải rộng trên địa bàn bốn huyện thuộc tỉnh Bắc Giang, đã và đang trong quá trình nghiên cứu xây dựng hồ sơ trình cấp có thẩm quyền công nhận là di tích quốc gia đặc biệt. Tuy nhiên, để đạt được danh hiệu này đòi hỏi phải nỗ lực rất nhiều trong việc điều tra, nghiên cứu và quy hoạch bảo tồn di tích.

Hệ thống di tích về cuộc khởi nghĩa Yên Thế (Bắc Giang): Đang hướng tới di tích quốc gia đặc biệt - ảnh 1

Tại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Bắc Giang về tình hình phát triển văn hóa, gia đình, thể thao và du lịch của địa phương vào tháng 12.2008, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Hoàng Tuấn Anh đã đồng ý với đề xuất của tỉnh lập hồ sơ đề nghị Thủ tướng Chính phủ xếp hạng hệ thống di tích về cuộc khởi nghĩa Yên Thế trở thành di tích quốc gia đặc biệt. Và chủ trương này cũng đã được Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đồng ý tại buổi làm việc với lãnh đạo UBND tỉnh vào tháng 5.2009.

Nhằm tìm hiểu sâu hơn về quá trình nghiên cứu xây dựng hồ sơ hệ thống di tích về cuộc khởi nghĩa Yên Thế trình cấp thẩm quyền công nhận là di tích quốc gia đặc biệt, mới đây chúng tôi đã cùng với Văn phòng Bộ VHTTDL tiến hành tham quan, khảo sát một số di tích quan trọng thuộc hệ thống di tích này. Thực tế, trong những năm qua, các cấp chính quyền địa phương nơi đây cùng với sự quan tâm, hỗ trợ của một số cơ quan Bộ, ngành Trung ương, nhiều di tích lịch sử gắn liền với cuộc khởi nghĩa Yên Thế, gắn liền với tên tuổi của vị anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám đã từng bước được đầu tư tu bổ, tôn tạo và đang dần phát huy giá trị. Đơn cử như di tích đồn Phồn Xương, đền Thề và công viên, khu trưng bày, tượng đài Hoàng Hoa Thám; di tích chùa Lèo, đình, chùa Hả... Tuy nhiên, với độ lùi của thời gian hơn 100 năm cộng với sự xâm thực của thời tiết và còn nhiều nguyên nhân khác nữa, đến nay rất nhiều di tích thuộc hệ thống di tích về cuộc khởi nghĩa Yên Thế đã bị xuống cấp nghiêm trọng. Có những di tích chỉ còn lại dấu tích hoặc địa điểm, và có không ít di tích đã trở thành phế tích.

Theo điều tra, khảo sát của giới chuyên môn, hệ thống di tích về cuộc khởi nghĩa Yên Thế có tới 41 điểm (có tài liệu cho rằng 46 điểm) và trải rộng trên địa bàn bốn huyện (Yên Thế, Tân Yên, Việt Yên và Yên Dũng). Hầu hết những di tích này là những làng mạc, đồn lũy liên hoàn, đình đền, chùa miếu, và đến nay đã có 29 điểm di tích được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh và cấp quốc gia. Trao đổi với chúng tôi, ông Ngô Văn Trụ, Phó giám đốc Sở VHTTDL Bắc Giang cho biết, ngay sau khi có chủ trương lập hồ sơ hệ thống di tích về cuộc khởi nghĩa Yên Thế trình Thủ tướng Chính phủ công nhận là di tích quốc gia đặc biệt, lãnh đạo tỉnh đã chỉ đạo các Sở, ngành liên quan và các cấp chính quyền khẩn trương tiến hành điều tra, nghiên cứu các di tích để xây dựng hồ sơ. Đến nay, công việc điều tra, nghiên cứu và lập hồ sơ xếp hạng cho những di tích thuộc hệ thống di tích về cuộc khởi nghĩa Yên Thế đang được Sở tập trung xây dựng và đã trình cấp có thẩm quyền xem xét, công nhận. Ông Trụ cũng cho biết thêm, điểm khó khăn cho việc nghiên cứu, lập hồ sơ hệ thống di tích là 41 điểm di tích này lại nằm trên địa bàn bốn huyện, trong đó có không ít di tích đã bị xuống cấp. “Xác định đây là hệ thống di tích quan trọng, gắn liền với anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám và có giá trị giáo dục tinh thần yêu nước, truyền thống đấu tranh chống kẻ thù xâm lược đối với thế hệ trẻ, cho nên, dù có khó khăn, phức tạp, chúng tôi cũng đang cố gắng hết sức mình để bảo tồn di tích, đồng thời được cấp có thẩm quyền công nhận là di tích quốc gia đặc biệt”, ông Trụ nói.

Song song với việc tổ chức tuyên truyền giá trị hệ thống di tích, nâng cao nhận thức bảo vệ di tích của người dân, hiện nay chính quyền địa phương các cấp và các Sở, ngành liên quan của tỉnh Bắc Giang đang khẩn trương nghiên cứu và đưa ra những giải pháp tu bổ, tôn tạo những di tích đang có nguy cơ xuống cấp. Đặc biệt là ngăn chặn tình trạng xâm phạm di tích. Bà Hoàng Thị Hoa, Giám đốc Sở VHTTDL Bắc Giang nhấn mạnh, nhằm cụ thể một bước trong việc nghiên cứu xây dựng hồ sơ trình Thủ tướng công nhận là di tích quốc gia đặc biệt, tháng 7.2010, UBND tỉnh đã phê duyệt nhiệm vụ thiết kế quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/2000, bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị hệ thống di tích gắn với phong trào khởi nghĩa Yên Thế tỉnh Bắc Giang (1884-1913). Trong quyết định này, UBND tỉnh nêu rõ quy hoạch chi tiết xây dựng bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị hệ thống di tích đồn lũy, đình đền, chùa miếu... gắn với phong trào khởi nghĩa nông dân Yên Thế nhằm tu bổ, tôn tạo khôi phục những công trình di tích lịch sử văn hóa đã và đang bị hư hỏng, xuống cấp; đưa ra những giải pháp về bảo tồn, tu bổ, tôn tạo nhằm gìn giữ, phát huy giá trị của di tích, góp phần tôn vinh người anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám.

Bà Hoa hy vọng, cùng với sự quan tâm chỉ đạo của các Bộ, ngành Trung ương và lãnh đạo UBND tỉnh; sự vào cuộc của giới chuyên gia, nhà nghiên cứu và sự quyết tâm thực hiện của các cấp chính quyền thì hệ thống di tích về cuộc khởi nghĩa Yên Thế sẽ từng bước được bảo tồn và phát huy giá trị nhằm hướng tới danh hiệu di tích quốc gia đặc biệt. Trải hơn trăm năm, nhiều di tích, dấu tích thuộc hệ thống di tích về cuộc khởi nghĩa Yên Thế đã bị mai một, xuống cấp. Nhưng bằng sự quyết tâm với những giải pháp quy hoạch bảo tồn, tôn tạo khoa học, hy vọng rằng diện mạo hệ thống di tích cuộc khởi nghĩa Yên Thế sẽ được cải thiện tích cực, góp phần quan trọng vào việc nghiên cứu, lập hồ sơ khoa học trình cấp có thẩm quyền công nhận là di tích quốc gia đặc biệt.

 

Theo VH

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác