Hiện vật văn hóa dân tộc thiểu số: Sưu tầm và...cất trong kho

Trong 10 năm qua, Bảo tàng Quảng Nam đã phối hợp với các cơ quan chức năng, các địa phương và các nhà nghiên cứu sưu tầm hàng trăm hiện vật quý về văn hóa lịch sử cách mạng của đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS) trên địa bàn tỉnh. Những hiện vật ấy phản ánh sinh động về lịch sử văn hóa, đời sống lao động sản xuất và tinh thần cách mạng anh dũng của đồng bào DTTS ở Quảng Nam.

Nhiều hiện vật vùng đồng bào dân tộc thiểu số đang được bảo quản trong điều kiện không bảo đảm ở Bảo tàng Quảng Nam.Nhiều hiện vật vùng đồng bào dân tộc thiểu số đang được bảo quản trong điều kiện không bảo đảm ở Bảo tàng Quảng Nam.

Qua quá trình khảo sát, nghiên cứu và sưu tầm, đặc biệt là từ khi tỉnh Quảng Nam được tái lập đến nay, Bảo tàng Quảng Nam đã sưu tập được hơn 500 hiện vật tại vùng đồng bào các DTTS trên địa bàn tỉnh. Trong đó, có các hiện vật quý như: bộ cồng chiêng các dân tộc Giẻ Triêng, Cadong và Cơtu với 21 chiếc; tượng nhà mồ và nghệ thuật điêu khắc, trang trí gươl của người Cơtu; bộ sưu tập dụng cụ lao động sản xuất nương rẫy, các sản phẩm từ nghề dệt thổ cẩm, đan lát của người Cơtu, Giẻ Triêng, Bhnoong, Xê Đăng... Bên cạnh đó còn có hàng trăm hiện vật về lịch sử văn hóa và lịch sử cách mạng vùng đồng bào các DTTS miền núi tỉnh Quảng Nam.

Mặc dù những hiện vật sưu tập từ vùng đồng bào DTTS Quảng Nam rất phong phú, đa dạng, nhưng hiện nay, các hiện vật ấy cũng chỉ cất trong các nhà kho như hàng nghìn hiện vật khác tại Bảo tàng Quảng Nam, vì không có phòng trưng bày, giới thiệu. Trong khi đó, hàng nghìn hiện vật khác còn lưu giữ trong vùng đồng bào DTTS nhưng chưa được sưu tầm, vì không có kinh phí... Nhà nghiên cứu Nguyễn Tri Hùng - Phó ban Dân tộc tỉnh, trăn trở: “Khó khăn nhất ở Quảng Nam hiện nay là đã có chương trình điều tra về văn hóa phi vật thể, rồi điều tra văn hóa vật thể nhưng lại không có kinh phí để sưu tầm. Theo tôi được biết, còn rất nhiều hiện vật quý trong vùng đồng bào DTTS nhưng chúng ta chưa có điều kiện sưu tầm, phát huy giá trị của nó”.

Cũng giống như các dân tộc sống trên dải Trường Sơn - Tây Nguyên, đồng bào các DTTS ở Quảng Nam có đời sống văn hóa tinh thần phong phú. Các lễ hội văn hóa truyền thống, nghệ thuật cồng chiêng, dệt thổ cẩm, nghệ thuật điêu khắc và trang trí nhà sinh hoạt cộng đồng như: gươl, nhà moong, nhà rông... thể hiện bản sắc truyền thống văn hóa đặc sắc của mỗi dân tộc. Bên cạnh đó, đồng bào các DTTS miền núi Quảng Nam cũng chế tác nhiều dụng cụ phục vụ cho công việc lao động sản xuất như trồng trọt, săn bắn thật hữu ích. Xét trên góc độ bảo tàng, đồng bào các DTTS Quảng Nam có một lượng lớn hiện vật quý được lưu giữ mỗi nhà dân, trong cộng đồng làng bản. Nếu được sưu tầm, lưu giữ, trưng bày hợp lý và khoa học sẽ làm phong phú thêm đời sống văn hóa tinh thần của cộng đồng các dân tộc ở Quảng Nam. Ông Trần Tấn Vịnh - Phó Giám đốc Bảo tàng Quảng Nam, cho rằng: “Khi sưu tầm đem các hiện vật ấy về bảo tàng, thì ngoài cách thức trưng bày bên trong (bảo tàng bên trong), thì cần phải tính tới cách thức bảo tàng bên ngoài, mở rộng không gian ra. Tức là xây dựng những gươl, nhà rông, nhà kho...; xây dựng những không gian trưng bày, giới thiệu các hiện vật. Có thể tổ chức các lễ hội của vùng đồng bào DTTS tại những không gian như thế”.

Hàng trăm hiện vật thể hiện văn hóa vật thể và phi vật thể của các dân tộc tại các địa phương miền núi Quảng Nam đang được lưu giữ, bảo quản trong điều kiện nhà kho chật chội, không đảm bảo là điều không ai muốn. Trong khi đó, dự án xây dựng Bảo tàng Quảng Nam được phê duyệt 25 tỷ đồng nhưng chưa thể triển khai tiếp vì thiếu kinh phí.

Theo QN

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác