Hội An: Đẩy mạnh công tác quản lý, bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống

Đã 10 năm trôi qua kể từ khi Hội An được công nhận là Di sản Văn hóa thế giới. Cũng từng ấy thời gian, công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống ở Hội An luôn được các cấp, các ngành và người dân quan tâm và đạt kết quả tích cực.

Hội An: Đẩy mạnh công tác quản lý, bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống - ảnh 1

Ông Nguyễn Đức Minh - Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di tích (QLBTDT) Hội An cho biết, bốn thành tựu lớn mà Hội An đạt được 10 năm qua về công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống là: tập trung làm tốt công tác nghiên cứu khoa học và xuất bản; tăng cường chức năng quản lý và tu bổ di tích; chú trọng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá và phát huy các giá trị của di tích; mở rộng đối ngoại, tăng cường hợp tác quốc tế.

Trên lĩnh vực công tác nghiên cứu khoa học, theo ông Nguyễn Đức Minh, do xác định đây là nhiệm vụ quan trọng, vừa tạo ra nguồn thông tin, đồng thời là căn cứ khoa học để triển khai các phương án, giải pháp bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của Hội An nên trong 10 năm qua, đội ngũ cán bộ nghiên cứu của Hội An thông qua Trung tâm QLBTDT đã chủ trì và phối hợp với các cơ quan Trung ương tiến hành được 08 cuộc khai quật khảo cổ học, góp phần làm sáng tỏ nhiều thông tin quan trọng về các thời kỳ lịch sử của Hội An. Cùng với đó, Trung tâm đã thực hiện  03 đề tài nghiên cứu quốc tế, 04 đề tài nghiên cứu cấp ngành, 03 đề tài nghiên cứu cấp tỉnh và 12 đề tài nghiên cứu cấp cơ sở... Thông qua những công trình nghiên cứu này, nhiều vấn đề lớn liên quan đến lịch sử và giá trị văn hóa truyền thống của Hội An được làm sáng tỏ như: những vấn đề nghiên cứu về Cù Lao Chàm thời kỳ tiền - sơ sử (cách đây 3.000 năm); về thời kỳ vương quốc ChamPa (thế kỷ thứ IX-X); về con tàu đắm thế kỷ thứ XV và thông tin từ trong lòng đất Khu phố cổ Hội An vào thế kỷ thứ XVII...

Bên cạnh việc nghiên cứu, tra tìm sử liệu, thời gian qua Trung tâm QLBTDT Hội An cũng đã lập hồ sơ khoa học cho 335 hiện vật bảo tàng; mã hóa hệ thống lưu trữ tài liệu và nâng cấp hồ sơ di tích, các sách, báo, tạp chí, tài liệu có liên quan. Đến nay, Trung tâm đã biên soạn, xuất bản 24 cuốn sách về Hội An. Đây là những tư liệu quý, có ý nghĩa rất quan trọng phục vụ cho công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa - lịch sử của Hội An hiện nay và cho mai sau.

Lĩnh vực quản lý, tu bổ di tích là công tác trọng tâm trong sự nghiệp bảo tồn di sản nên ngoài việc tăng cường bộ máy cán bộ, ban hành các văn bản pháp quy phù hợp, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý, Trung tâm QLBTDT đã tham mưu giúp UBND thành phố, cùng với tỉnh, Trung ương và các tổ chức quốc tế đầu tư hàng tỷ đồng để tu bổ, cứu nguy cho hàng trăm di tích đang xuống cấp nghiêm trọng, từng bước phục hồi lại kiểu dáng kiến trúc truyền thống cho từng di tích cũng như cả quần thể kiến trúc của Khu phố cổ.

Ông Nguyễn Đức Minh cho biết thêm: Trong 10 năm qua, Hội An đã tiến hành và hoàn chỉnh nhiều quy hoạch lớn như: Quy hoạch phát triển đô thị, Quy hoạch du lịch, giao thông của Hội An đến năm 2020 và thường xuyên bổ sung, hoàn chỉnh các quy chế, quy định về quản lý tu bổ di tích... Đồng thời với đó, thành phố cũng đã vẽ ghi hiện trạng, lập hơn 250 bộ hồ sơ di tích kiến trúc cho Khu phố cổ; lập quy hoạch chi tiết mặt tiền tuyến phố Bạch Đằng và Phan Chu Trinh để phục vụ cho công tác tu bổ di tích thành phố. Đặc biệt, đến nay Hội An đã xây dựng xong hồ sơ khoa học và đã được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định công nhận Khu phố cổ Hội An là di tích quốc gia đặc biệt; Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch công nhận 07 di tích cấp quốc gia tại Cù Lao Chàm; UBND tỉnh Quảng Nam công nhận 34 di tích cấp tỉnh. Ngoài ra, thành phố cũng đã tham mưu giúp UBND tỉnh và các bộ, ngành có liên quan của Trung ương phối hợp với Ủy ban quốc gia con người và sinh quyển (MAB) của UNESCO xây dựng hồ sơ và đã được UNESCO công nhận Cù Lao Chàm - Hội An là khu Dự trữ sinh quyển thế giới vào tháng 5/2009 vừa qua.

Riêng với công tác cấp giấy phép tu bổ, xây dựng trong Khu phố cổ, đến nay thành phố đã hướng dẫn, khảo sát và cấp giấy phép cho 595 trường hợp, góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hoá truyền thống trên địa bàn, kịp thời ngăn chặn không để các tổ chức, cá nhân tự ý tu bổ, cơi nới hay sửa chữa di tích không đúng theo nguyên mẫu hay quy hoạch của thành phố.

Trên lĩnh vực tuyên truyền, phát huy các giá trị của di tích, trong những năm qua, Hội An đã không ngừng mở rộng việc tuyên truyền, quảng bá và phát huy các giá trị di sản văn hóa trên địa bàn và thu được nhiều kết quả đáng kể. Ông Nguyễn Đức Minh - Phó Giám đốc Trung tâm QLBTDT Hội An cho biết: Mặt dù là đô thị nhỏ nhưng Hội An có đến 10 bảo tàng tổng hợp và 04 bảo tàng chuyên đề. Cùng với đó, các lễ hội lớn nhỏ gần như được tổ chức quanh năm, trong đó có nhiều lễ hội truyền thống mới được phục hồi như: Lễ hội Cầu Bông, các lễ hội Giỗ tổ nghề, lễ hội Cầu ngư; nhiều lễ lệ, lễ hội đã trở thành sản phẩm du lịch độc đáo như Lễ hội Quảng Nam- hành trình di sản, Hội An - Cảm xúc mùa hè, giao lưu văn hóa Việt - Nhật..., đặc biệt là việc tái hiện “Đêm phố cổ”, “Phố dành cho người đi bộ và xe thô sơ” được nhiều du khách trong và ngoài nước quan tâm. Việc in ấn, tổ chức triển lãm, làm phim... cũng luôn được thành phố chú trọng. Nhiều cuộc triển lãm, trưng bày hình ảnh, hiện vật về Khu phố cổ đã được tổ chức tại Hội An và một số nơi trong và ngoài nước, góp phần đưa các giá trị di sản đến với nhân dân địa phương và bè bạn gần xa. Đặc biệt, Hội An đã được Trung ương công nhận hoàn thành Đề án xây dựng Hội An - Thị xã Văn hóa (1999-2005) đầu tiên trong cả nước, góp phần thiết thực giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa địa phương.

Trên lĩnh vực đối ngoại và hợp tác quốc tế, do đây vốn là vùng đất có truyền thống giao lưu quốc tế từ xa xưa, chính vì thế mà người Hội An nói chung và các cấp lãnh đạo thành phố nói riêng luôn quan tâm đến hoạt động đối ngoại. Theo thống kê của Trung tâm QLBTDT Hội An, trong 10 năm qua, thành phố đã đón tiếp và làm việc với hàng trăm lượt đoàn khách quốc tế đến để hợp tác nghiên cứu khoa học, trao đổi kinh nghiệm quản lý, bảo tồn di sản văn hóa, hợp tác tổ chức các lễ hội, đầu tư dịch vụ, kinh doanh... Thành phố cũng đã cử 34 lượt cán bộ đi công tác nước ngoài để tham dự các cuộc hội thảo, tham quan nghiên cứu, học tập kinh nghiệm từ nước bạn. Đến nay, Hội An đã tiếp nhận 06 chuyên gia và 07 tình nguyện viên (Nhật Bản và Đức) đến giúp đỡ các hoạt động quản lý, tu bổ và phát huy giá trị Di sản văn hóa Hội An; phối hợp tổ chức hàng chục cuộc hội thảo và tập huấn quốc tế về quản lý, bảo tồn, tu bổ các di tích kiến trúc gỗ tại Di sản văn hóa Hội An; phối hợp với các chuyên gia Nhật Bản thực hiện nhiều dự án hợp tác bảo tồn khu phố cổ...

Có thể nói, thông qua các hoạt động giao lưu quốc tế, uy tín của Hội An ngày càng vươn xa và được bạn bè khắp nơi biết đến. Đây chính là cơ hội dể Hội An rút ra được những bài học hay, tiếp cận được những công nghệ mới, tranh thủ được sự hỗ trợ, giúp đỡ của quốc tế cả về vật chất lẫn tinh thần. Điều này chắc chắn sẽ được các cấp lãnh đạo, ngành chức năng và người dân thành phố Hội An tiếp tục phát huy hơn nữa trong thời gian tới./.

 

Theo CPV

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác