Hội Lim đang nhạt dần?

(Cinet) – Cũng như thông lệ, Hội Lim năm Nhâm Thìn đã bắt đầu đón hàng vạn lượt khách từ ngày 13 tháng Giêng (tức ngày 4-2-2012). Tuy nhiên trong con mắt của nhiều du khách thập phương, đặc biệt là với các nhà nghiên cứu văn hóa thì dường như những giá trị cốt lõi mang tính truyền thống của Hội Lim năm nay đang có những dấu hiệu bị nhạt dần…

Hội Lim hiện tại đã không còn được mộc mạc nhưng đậm đà như xưa (ảnh: Internet)Hội Lim hiện tại đã không còn được mộc mạc nhưng đậm đà như xưa (ảnh: Internet)

Từ xa xưa, Hội Lim là một sinh hoạt văn hoá - nghệ thuật đặc sắc của nền văn hoá truyền thống lâu đời ở xứ Bắc. Nhắc đến hội Lim là phải nhắc đến những làn điệu quan họ. Nét tinh túy nhất của Hội Lim chính là việc những liền anh, liền chị biểu diễn những làn điệu quan họ một cách giản dị, mộc mạc nhưng đằm thắm. Cũng chính vì thế mà dân ca quan họ Bắc Ninh được coi là đặc trưng tiêu biểu nhất cho loại hình dân ca trữ tình Bắc Bộ.

Hội Lim đang nhạt dần? - ảnh 2

   Hát quan họ là “đặc sản” truyền thống của Hội Lim (ảnh: Internet)


“Ba năm hai cái hội chùa. Nào ai có lỡ bỏ bùa cho ai. Già già, trẻ trẻ, gái trai. Đua nhau ăn mặc, hán hài đi xem…”. Từ ngày xưa, những vần thơ ấy đã trở nên quen thuộc với người dân Kinh Bắc. Đến hẹn lại lên, cứ tới 13 tháng Giêng hàng năm, du khách gần xa lại tìm về Hội Lim, để nghe những làn điệu dân ca quan họ mộc mạc, xem và chơi những trò chơi dân gian như đánh cờ người, tổ tôm điếm, thi dệt vải, thi làm cỗ, đập niêu, đấu vật…

Đáng lẽ, những giá trị cốt lõi rất truyền thống của Hội Lim cần phải được tiếp bồi đắp và phát huy, trong bối cảnh từ năm 2009, dân ca quan họ Bắc Ninh chính thức được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Tuy nhiên trong vài mùa hội Lim gần đây, ấn tượng của du khách thập phương về Hội Lim đã không còn được nguyên vẹn như trước.

Hội Lim đang nhạt dần? - ảnh 3

Một “ki-ốt” quan họ rất thưa thớt người quan tâm, có lẽ cũng vì sự “thiếu chuyên nghiệp” (ảnh: Lê Hiếu).


Ở Hội Lim năm nay, mặc dù những vấn nạn ăn xin, chèo kéo du khách… về căn bản đã được ban tổ chức lễ hội ngăn chặn. Tuy nhiên vẫn còn đó không ít hình ảnh không thực sự ấn tượng.

Có lẽ do lượng du khách đến với Hội Lim quá đông, khoảng 10 vạn người một ngày nên hầu hết ở các lán quan họ đều sử dụng những chiếc loa công suất lớn để giúp du khách “thưởng thức” những làn điệu. Tuy nhiên, do lượng khách quá lớn khiến tiếng người chen lấn “hợp xướng” cùng với những làn điệu quan họ được “phóng thanh” qua loa khiến không khí lễ hội bỗng trở nên xô bồ, ngột ngạt hơn.

Ngày xưa, các liền anh, liền chị biểu diễn các làn điệu một cách nhẹ nhàng, không “được can thiệp” thông qua các thiết bị âm thanh. Chính vì thế theo nhiều người thì Hội Lim bây giờ không còn mộc mạc như xưa, thậm chí có người còn cho rằng, không khí của Hội Lim hiện tại giống như “một cái chợ” hay những mớ hổ lốn… Một số người còn miêu tả những lán quan họ giống như những ki-ốt và Hội Lim nay nay hệt như một hội chợ. Bên cạnh đó, những hình ảnh, các liền anh, liền chị vừa hát, vừa ngả nón quai thao để xin tiền… là những hình ảnh không đẹp và đánh mất đi nét thanh lịch vốn có của quan họ vùng kinh Bắc.

Hội Lim đang nhạt dần? - ảnh 4

Cổng chính của lễ hội không còn một lối đi (ảnh: Lê Hiếu)


Cũng sở dĩ lượng du khách đến Hội Lim quá đông nên cổng chính dẫn vào lễ hội trở nên tắc nghẽn, không có lối đi. Mặc dù những vấn đề an ninh trật tự, vệ sinh môi trường… năm nay đã được triển khai tốt hơn, tuy nhiên những điểm gửi xe tự phát vẫn còn khá phổ biến. Thêm vào đó, tại một số địa điểm thì những trò đỏ đen vẫn còn diễn ra với nhiều hình thức, tình trạng thu phí gửi xe với giá cao, du khách bị mất cắp… còn chưa được loại bỏ một cách triệt để.

Cũng tại lễ hội năm nay, những trò chơi dân gian cũng đã trở nên nghèo nàn hơn, không mang lại sự thu hút lớn đối với du khách. Một số trò chơi như đánh đu, đập niêu, đấu vật… mặc dù diễn ra liên tục nhưng nhìn chung còn nhỏ lẻ và không tạo được sự hấp dẫn.

Hội Lim đang nhạt dần? - ảnh 5

Hàng vạn du khách khiến không khí của Hội Lim thật sự ngột ngạt (ảnh: Lê Hiếu)


Ngày 13 tháng Giêng, Hội Lim bước vào chính hội, “Khách đến chơi nhà” – làn điệu dân ca quan họ như một lời chào gửi đến du khách về với Hội Lim đã được thể hiện bởi hơn 3500 liền anh, liền chị đến từ các làng quan họ trên địa bản tỉnh Bắc Ninh và những người yêu quan họ trên khắp cả nước. Chương trình này đã chính thức xác lập kỷ lục “nhiều người mặc trang phục quan họ và cùng hát dân ca quan họ Bắc Ninh nhất”. Theo ban tổ chức thì đây là chương trình nằm trong kế hoạch bảo tồn và phát huy giá trị của quan họ theo cam kết với tổ chức UNESCO. Tuy nhiên theo các nhà nghiên cứu văn hóa thì không thể coi kỷ lục hàng nghìn người hát quan họ là thành quả bảo tồn di sản văn hóa.

Thậm chí, việc làm này còn có thể gây “phản tác dụng” bởi với việc hàng nghìn người hát đồng ca quan họ sẽ khiến cho không khí tại lễ hội càng trở nên hỗn tạp hơn, hoàn toàn không giống với sự trong trẻo, mượt mà truyền thống vốn có của quan họ. Với nhiều người, đặc biệt là các nhà nghiên cứu văn hóa thì đây thậm chí là sự hạn chế trong tư duy của những người làm tổ chức lễ hội.

Hội Lim đang nhạt dần? - ảnh 6

Chương trình xác lập kỷ lục quốc gia về lượng người cùng hát quan họ đã ít nhiều gây tranh cãi (ảnh: Lê Hiếu)


Trong những năm gần đây, có thể thấy lượng khách thập phương đến với Hội Lim đang ngày càng đông, đặc biệt là giới trẻ, tuy nhiên có lẽ đây chỉ là bề nổi. Cũng không khó để nhận thấy rằng Hội Lim hiện tại vẫn còn nhiều “hạt sạn”, nhiều vấn đề cần giải quyết. Nếu không được khắc phục một cách hiệu quả thì việc những giá trị truyền thống cốt lõi, mang đậm màu sắc văn hóa của Hội Lim ngày càng bị phai mờ trong sự hỗn tạp sẽ là khó tránh khỏi.

L.Sơn

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác