Hội thảo “Tổ chức và hoạt động của bảo tàng Việt Nam - thực trạng và giải pháp”

Ngày 26/10, tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (Hà Nội) đã diễn ra cuộc hội thảo “Tổ chức và hoạt động của bảo tàng Việt Nam - thực trạng và giải pháp” với sự tham dự của các nhà khoa học, nhà quản lý trong lĩnh vực bảo tàng trong cả nước.

Nội dung chính của cuộc hội thảo xoay quanh Dự thảo Thông tư Quy định về tổ chức và hoạt động của Bảo tàng đang được Cục Di sản văn hóa soạn thảo. Đây là văn bản pháp lý rất được những người hoạt động trong ngành bảo tàng chờ đợi, bởi từ trước đến nay, các văn bản liên quan đến hoạt động của lĩnh vực này vốn rất ít, thiếu sự cập nhật nên chưa theo kịp với tình hình.

Một trong những nội dung được các đại biểu dự hội thảo rất quan tâm là quy định liên quan hoạt động dịch vụ trong bảo tàng. Nội dung này, theo nhiều cán bộ ngành bảo tàng, sẽ có ý nghĩa “cởi trói” cho họ, khi rất nhiều bảo tàng đang muốn “bung” ra, hình thành những hoạt động dịch vụ văn hóa với mục đích thu hút, phục vụ công chúng nhưng lại chưa có quy định rõ ràng nên tùy thuộc vào cách nhìn của cơ quan chủ quản, nơi làm, nơi không.

Xoay quanh nội dung này, đã xuất hiện nhiều ý kiến trái chiều nhau, khi có chuyên gia cho rằng nên mở rộng cửa để bảo tàng kinh doanh và tiếp nhận quảng cáo theo mô hình rất hiệu quả như nhiều bảo tàng trên thế giới đang áp dụng. Một số khác lại cho rằng, hoạt động dịch vụ trong bảo tàng cần hết sức đặc thù, bởi đây là thiết chế văn hóa, và là loại hình rất đặc thù. Đồng thời, một số hoạt động có nơi cho là hình thức dịch vụ, thì có nơi lại cho rằng đó là chức năng, nhiệm vụ của bảo tàng, không thể coi đó hoạt động thu lợi được.

Qua các tranh luận, có thể nhận thấy hiện đang có nhiều khác biệt trong nhận thức về xu hướng tổ chức hoạt động của hệ thống bảo tàng Việt Nam hiện nay. Một số không nhỏ trong đội ngũ cán bộ bảo tàng, nhất là các bảo tàng chuyên ngành thuộc hệ thống bảo tàng công lập, vẫn giữ quan niệm theo mô hình cũ, coi bảo tàng gắn liền với hệ thống các hiện vật, và nghiêng nhiều về hướng bảo tồn di sản văn hóa vật thể. Trong khi, đại diện cho những cách nhìn tiếp cận xu hướng của bảo tàng thế giới, cho rằng, bảo tàng cần hướng mạnh hơn về việc bảo tồn di sản văn hóa vật thể, và hướng đến các hoạt động mở bên ngoài khuôn viên bảo tàng. Đồng thời, hệ thống bảo tàng cần nâng cấp trang thiết bị, để cập nhật thông tin, và cung cấp thông tin cũng cần được xem là chức năng quan trọng, có vai trò không thua kém so với việc bảo tồn và trưng bày hiện vật.

Hệ thống bảo tàng ngoài công lập cũng là vấn đề thu hút sự quan tâm, khi mà, tuy đã ra đời được 10 năm, nhu cầu thực tế rất lớn, nhưng hệ thống này lại đang gặp rất nhiều khó khăn trong hoạt động, từ mô hình hoạt động, kinh phí, tổ chức bán vé, sự hỗ trợ trang thiết bị cũng như hình thức liên kết trong hệ thống…

Một vấn đề mới cũng được các đại biểu đề cập, đó là việc ứng xử với các bảo tàng hoạt động không hiệu quả. Hiện vẫn đang có một số bảo tàng (cả công lập và ngoài công lập) đang hoạt động rất èo uột, xuống cấp trầm trọng… nhưng trong các văn bản pháp lý lại chưa có điều khoản nào quy định liên quan việc giải thể bảo tàng, nên những cơ quan chủ quản rất lúng túng. Đại diện Cục Di sản văn hóa đã ghi nhận những kiến nghị này, và hứa sẽ điều chỉnh lại một số điểm trong nội dung Thông tư. Trong thời gian tới, Cục sẽ tổ chức lấy ý kiến rộng rãi về các điều khoản của Thông tư.

 

Theo ND

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác